śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha ēkōnapañchāśassargaḥ ।
sītāyā vachanaṃ śrutvā daśagrīvaḥ pratāpavām ।
hastē hastaṃ samāhatya chakāra sumahadvapuḥ ॥ 1 ॥
sa maithilīṃ punarvākyaṃ babhāṣē cha tatō bhṛśam ।
nōnmattayā śrutau manyē mama vīryaparākramau ॥ 2 ॥
udvahēyaṃ bhujābhyāṃ tu mēdinīmambarē sthitaḥ ।
āpibēyaṃ samudraṃ cha hanyāṃ mṛtyuṃ raṇē sthitaḥ ॥ 3 ॥
arkaṃ tundyāṃ śaraiḥ tīkṣṇair vibhindyāṃ hi mahītalam ।
kāma rūpiṇaṃ unmattē paśya māṃ kāmadaṃ patim ॥ 4 ॥
ēvamuktavatastasya sūryakalpē śikhiprabhē ।
kruddhasya hariparyantē raktē nētrē babhūvatuḥ ॥ 5 ॥
sadyassaumyaṃ parityajya bhikṣurūpaṃ sa rāvaṇaḥ ।
svaṃ rūpaṃ kālarūpābhaṃ bhējē vaiśravaṇānujaḥ ॥ 6 ॥
saṃraktanayanaśśrīmāṃstaptakāñchanabhūṣaṇaḥ ।
krōdhēna mahatāviṣṭō nīlajīmūtasannibhaḥ ॥ 7 ॥
daśāsyaḥ kārmukī bāṇī babhūva kṣaṇadācharaḥ ।
sa parivrājakachChadma mahākāyō vihāya tat ॥ 8 ॥
pratipadya svakaṃ rūpaṃ rāvaṇō rākṣasādhipaḥ ।
saṃraktanayanaḥ krōdhājjīmūtanichayaprabhaḥ ॥ 9 ॥
raktāmbaradharastasthau strīratnaṃ prēkṣya maithilīm ।
sa tāmasitakēśāntāṃ bhāskarasya prabhāmiva ॥ 10 ॥
vasanābharaṇōpētāṃ maithilīṃ rāvaṇō'bravīt ।
triṣu lōkēṣu vikhyātaṃ yadi bhartāramichChasi ॥ 11 ॥
māmāśraya varārōhē tavāhaṃ sadṛśaḥ patiḥ ।
māṃ bhajasva chirāya tvamahaṃ ślāghyaḥ priyastava ॥ 12 ॥
naiva chāhaṃ kvachidbhadrē kariṣyē tava vipriyam ।
tyajyatāṃ mānuṣē bhāvō mayi bhāvaḥ praṇīyatām ॥ 13 ॥
rājyāchchyutamasiddhārthaṃ rāmaṃ parimitāyuṣam ।
kairguṇairanuraktāsi mūḍhē paṇḍitamānini ॥ 14 ॥
yaḥ striyā vachanādrājyaṃ vihāya sasuhṛjjanam ।
asminvyālānucharitē vanē vasati durmatiḥ ॥ 15 ॥
ityuktvā maithilīṃ vākyaṃ priyārhāṃ priyavādinīm ।
abhigamya suduṣṭātmā rākṣasaḥ kāmamōhitaḥ ॥ 16 ॥
jagrāha rāvaṇassītāṃ budhaḥ khē rōhiṇīmiva ।
vāmēna sītāṃ padmākṣīṃ mūrdhajēṣu karēṇa saḥ ॥ 17 ॥
ūrvōstu dakṣiṇēnaiva parijagrāha pāṇinā ।
taṃ dṛṣṭvā mṛtyusaṅkāśaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ mahābhujam ॥ 18 ॥
prādravangirisaṅkāśaṃ bhayārtā vanadēvatāḥ ।
sa cha māyāmayō divyaḥ kharayuktaḥ kharasvanaḥ ॥ 19 ॥
pratyadṛśyata hēmāṅgō rāvaṇasya mahārathaḥ ।
tatastāṃ paruṣairvākyairbhartsayansa mahāsvanaḥ ॥ 20 ॥
aṅkēnādāya vaidēhīṃ rathamārōpayattadā ।
sā gṛhītā vichukrōśa rāvaṇēna yaśassvinī ॥ 21 ॥
rāmēti sītā duḥkhārtā rāmaṃ dūragataṃvanē ।
tāmakāmāṃ sa kāmārtaḥ pannagēndravadhūmiva ॥ 22 ॥
vivēṣṭamānāmādāya utpapātātha rāvaṇaḥ ।
tatassā rākṣasēndrēṇa hriyamāṇā vihāyasā ॥ 23 ॥
bhṛśaṃ chukrōśa mattēva bhrāntachittā yathā''turā ।
hā lakṣmaṇa mahābāhō guruchittaprasādaka ॥ 24 ॥
hriyamāṇāṃ na jānīṣē rakṣasā māmamarṣiṇā ।
jīvitaṃ sukhamarthāṃścha dharmahētōḥ parityajan ॥ 25 ॥
hriyamāṇāmadharmēṇa māṃ rāghava na paśyasi ।
nanu nāmāvinītānāṃ vinētāsi parantapa ॥ 26 ॥
kathamēvaṃvidhaṃ pāpaṃ na tvaṃ śāsi hi rāvaṇam ।
nanu sadyō'vinītasya dṛśyatē karmaṇaḥphalam ॥ 27 ॥
kālō'pyaṅgībhavatyatra sasyānāmiva paktayē ।
tvaṃ karma kṛtavānētatkālōpahatachētanaḥ ॥ 28 ॥
jīvitāntakaraṃ ghōraṃ rāmādvyasanamāpnuhi ।
hantēdānīṃ sakāmāstu kaikēyī saha bāndhavaiḥ ॥ 29 ॥
hriyē yaddharmakāmasya dharmapatnī yaśasvinaḥ ।
āmantrayē janasthānē karṇikārānsupuṣpitān ॥ 30 ॥
kṣipraṃ rāmāya śaṃsadhvaṃ sītāṃ harati rāvaṇaḥ ।
mālyavantaṃ śikhariṇaṃ vandē prasravaṇaṃ girim ॥ 31 ॥
kṣipraṃ rāmāya śaṃsa tvaṃ sītāṃ harati rāvaṇaḥ ।
haṃsakāraṇḍavākīrṇāṃ vandē gōdāvarīṃ nadīm ॥ 32 ॥
kṣipraṃ rāmāya śaṃsa tvaṃ sītāṃ harati rāvaṇaḥ ।
daivatāni cha yānyasminvanē vividhapādapē ॥ 33 ॥
namaskarōmyahaṃ tēbhyōbhartuśśaṃsata māṃ hṛtām ।
yāni kāni chidapyatra sattvāni nivasantyuta ॥ 34 ॥
sarvāṇi śaraṇaṃ yāmi mṛgapakṣigaṇānapi ।
hriyamāṇāṃ priyāṃ bhartuḥ prāṇēbhyō'pi garīyasīm ॥ 35 ॥
vivaśā'pahṛtā sītā rāvaṇēnēti śaṃsata ।
viditvā māṃ mahābāhuramutrāpi mahābalaḥ ॥ 36 ॥
ānēṣyati parākramya vaivasvatahṛtāmapi ।
sā tadā karuṇā vāchō vilapantī suduḥkhitā ॥ 37 ॥
vanaspatigataṃ gṛdhraṃ dadarśā'yatalōchanā ।
sā tamudvīkṣya suśrōṇī rāvaṇasya vaśaṃ gatā ॥ 38 ॥
samākrandadbhayaparā duḥkhōpahatayā girā ।
jaṭāyō paśya māmadya hriyamāṇāmanāthavat ॥ 39 ॥
anēna rākṣasēndrēṇa karuṇaṃ pāpakarmaṇā ।
naiṣa vārayituṃ śakyastava krūrō niśācharaḥ ॥ 40 ॥
sattvāñjitakāśī cha sāyudhaśchaiva durmatiḥ ।
rāmāya tu yathātattvaṃ jaṭāyō haraṇaṃ mama ॥ 41 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē ēkōnapañchāśassargaḥ ॥