View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.49 Aranya Kanda - Sarga 49

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha ēkōnapañchāśassargaḥ ।

sītāyā vachanaṃ śrutvā daśagrīvaḥ pratāpavām ।
hastē hastaṃ samāhatya chakāra sumahadvapuḥ ॥ 1 ॥

sa maithilīṃ punarvākyaṃ babhāṣē cha tatō bhṛśam ।
nōnmattayā śrutau manyē mama vīryaparākramau ॥ 2 ॥

udvahēyaṃ bhujābhyāṃ tu mēdinīmambarē sthitaḥ ।
āpibēyaṃ samudraṃ cha hanyāṃ mṛtyuṃ raṇē sthitaḥ ॥ 3 ॥

arkaṃ tundyāṃ śaraiḥ tīkṣṇair vibhindyāṃ hi mahītalam ।
kāma rūpiṇaṃ unmattē paśya māṃ kāmadaṃ patim ॥ 4 ॥

ēvamuktavatastasya sūryakalpē śikhiprabhē ।
kruddhasya hariparyantē raktē nētrē babhūvatuḥ ॥ 5 ॥

sadyassaumyaṃ parityajya bhikṣurūpaṃ sa rāvaṇaḥ ।
svaṃ rūpaṃ kālarūpābhaṃ bhējē vaiśravaṇānujaḥ ॥ 6 ॥

saṃraktanayanaśśrīmāṃstaptakāñchanabhūṣaṇaḥ ।
krōdhēna mahatāviṣṭō nīlajīmūtasannibhaḥ ॥ 7 ॥

daśāsyaḥ kārmukī bāṇī babhūva kṣaṇadācharaḥ ।
sa parivrājakachChadma mahākāyō vihāya tat ॥ 8 ॥

pratipadya svakaṃ rūpaṃ rāvaṇō rākṣasādhipaḥ ।
saṃraktanayanaḥ krōdhājjīmūtanichayaprabhaḥ ॥ 9 ॥

raktāmbaradharastasthau strīratnaṃ prēkṣya maithilīm ।
sa tāmasitakēśāntāṃ bhāskarasya prabhāmiva ॥ 10 ॥

vasanābharaṇōpētāṃ maithilīṃ rāvaṇō'bravīt ।
triṣu lōkēṣu vikhyātaṃ yadi bhartāramichChasi ॥ 11 ॥

māmāśraya varārōhē tavāhaṃ sadṛśaḥ patiḥ ।
māṃ bhajasva chirāya tvamahaṃ ślāghyaḥ priyastava ॥ 12 ॥

naiva chāhaṃ kvachidbhadrē kariṣyē tava vipriyam ।
tyajyatāṃ mānuṣē bhāvō mayi bhāvaḥ praṇīyatām ॥ 13 ॥

rājyāchchyutamasiddhārthaṃ rāmaṃ parimitāyuṣam ।
kairguṇairanuraktāsi mūḍhē paṇḍitamānini ॥ 14 ॥

yaḥ striyā vachanādrājyaṃ vihāya sasuhṛjjanam ।
asminvyālānucharitē vanē vasati durmatiḥ ॥ 15 ॥

ityuktvā maithilīṃ vākyaṃ priyārhāṃ priyavādinīm ।
abhigamya suduṣṭātmā rākṣasaḥ kāmamōhitaḥ ॥ 16 ॥

jagrāha rāvaṇassītāṃ budhaḥ khē rōhiṇīmiva ।
vāmēna sītāṃ padmākṣīṃ mūrdhajēṣu karēṇa saḥ ॥ 17 ॥

ūrvōstu dakṣiṇēnaiva parijagrāha pāṇinā ।
taṃ dṛṣṭvā mṛtyusaṅkāśaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ mahābhujam ॥ 18 ॥

prādravangirisaṅkāśaṃ bhayārtā vanadēvatāḥ ।
sa cha māyāmayō divyaḥ kharayuktaḥ kharasvanaḥ ॥ 19 ॥

pratyadṛśyata hēmāṅgō rāvaṇasya mahārathaḥ ।
tatastāṃ paruṣairvākyairbhartsayansa mahāsvanaḥ ॥ 20 ॥

aṅkēnādāya vaidēhīṃ rathamārōpayattadā ।
sā gṛhītā vichukrōśa rāvaṇēna yaśassvinī ॥ 21 ॥

rāmēti sītā duḥkhārtā rāmaṃ dūragataṃvanē ।
tāmakāmāṃ sa kāmārtaḥ pannagēndravadhūmiva ॥ 22 ॥

vivēṣṭamānāmādāya utpapātātha rāvaṇaḥ ।
tatassā rākṣasēndrēṇa hriyamāṇā vihāyasā ॥ 23 ॥

bhṛśaṃ chukrōśa mattēva bhrāntachittā yathā''turā ।
hā lakṣmaṇa mahābāhō guruchittaprasādaka ॥ 24 ॥

hriyamāṇāṃ na jānīṣē rakṣasā māmamarṣiṇā ।
jīvitaṃ sukhamarthāṃścha dharmahētōḥ parityajan ॥ 25 ॥

hriyamāṇāmadharmēṇa māṃ rāghava na paśyasi ।
nanu nāmāvinītānāṃ vinētāsi parantapa ॥ 26 ॥

kathamēvaṃvidhaṃ pāpaṃ na tvaṃ śāsi hi rāvaṇam ।
nanu sadyō'vinītasya dṛśyatē karmaṇaḥphalam ॥ 27 ॥

kālō'pyaṅgībhavatyatra sasyānāmiva paktayē ।
tvaṃ karma kṛtavānētatkālōpahatachētanaḥ ॥ 28 ॥

jīvitāntakaraṃ ghōraṃ rāmādvyasanamāpnuhi ।
hantēdānīṃ sakāmāstu kaikēyī saha bāndhavaiḥ ॥ 29 ॥

hriyē yaddharmakāmasya dharmapatnī yaśasvinaḥ ।
āmantrayē janasthānē karṇikārānsupuṣpitān ॥ 30 ॥

kṣipraṃ rāmāya śaṃsadhvaṃ sītāṃ harati rāvaṇaḥ ।
mālyavantaṃ śikhariṇaṃ vandē prasravaṇaṃ girim ॥ 31 ॥

kṣipraṃ rāmāya śaṃsa tvaṃ sītāṃ harati rāvaṇaḥ ।
haṃsakāraṇḍavākīrṇāṃ vandē gōdāvarīṃ nadīm ॥ 32 ॥

kṣipraṃ rāmāya śaṃsa tvaṃ sītāṃ harati rāvaṇaḥ ।
daivatāni cha yānyasminvanē vividhapādapē ॥ 33 ॥

namaskarōmyahaṃ tēbhyōbhartuśśaṃsata māṃ hṛtām ।
yāni kāni chidapyatra sattvāni nivasantyuta ॥ 34 ॥

sarvāṇi śaraṇaṃ yāmi mṛgapakṣigaṇānapi ।
hriyamāṇāṃ priyāṃ bhartuḥ prāṇēbhyō'pi garīyasīm ॥ 35 ॥

vivaśā'pahṛtā sītā rāvaṇēnēti śaṃsata ।
viditvā māṃ mahābāhuramutrāpi mahābalaḥ ॥ 36 ॥

ānēṣyati parākramya vaivasvatahṛtāmapi ।
sā tadā karuṇā vāchō vilapantī suduḥkhitā ॥ 37 ॥

vanaspatigataṃ gṛdhraṃ dadarśā'yatalōchanā ।
sā tamudvīkṣya suśrōṇī rāvaṇasya vaśaṃ gatā ॥ 38 ॥

samākrandadbhayaparā duḥkhōpahatayā girā ।
jaṭāyō paśya māmadya hriyamāṇāmanāthavat ॥ 39 ॥

anēna rākṣasēndrēṇa karuṇaṃ pāpakarmaṇā ।
naiṣa vārayituṃ śakyastava krūrō niśācharaḥ ॥ 40 ॥

sattvāñjitakāśī cha sāyudhaśchaiva durmatiḥ ।
rāmāya tu yathātattvaṃ jaṭāyō haraṇaṃ mama ॥ 41 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē ēkōnapañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: