ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥାଂଗଦସ୍ତଦା ସର୍ଵାନ୍ଵାନରାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ପରିଶ୍ରାଂତୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ସମାଶ୍ଵାସ୍ୟ ଶନୈର୍ଵଚଃ ॥ 1 ॥
ଵନାନି ଗିରୟୋ ନଦ୍ୟୋ ଦୁର୍ଗାଣି ଗହନାନି ଚ ।
ଦର୍ୟୋ ଗିରିଗୁହାଶ୍ଚୈଵ ଵିଚିତାନି ସମଂତତଃ ॥ 2 ॥
ତତ୍ର ତତ୍ର ସହାସ୍ମାଭିର୍ଜାନକୀ ନ ଚ ଦୃଶ୍ୟତେ ।
ତଦ୍ଵା ରକ୍ଷୋ ହୃତା ୟେନ ସୀତା ସୁରସୁତୋପମା ॥ 3 ॥
କାଲଶ୍ଚ ନୋ ମହାନ୍ୟାତସ୍ସୁଗ୍ରୀଵଶ୍ଚୋଗ୍ରଶାସନଃ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଭଵଂତସ୍ସହିତା ଵିଚିନ୍ଵଂତୁ ସମଂତତଃ ॥ 4 ॥
ଵିହାୟ ତଂଦ୍ରୀଂ ଶୋକଂ ଚ ନିଦ୍ରାଂ ଚୈଵ ସମୁତ୍ଥିତାମ୍ ।
ଵିଚିନୁଧ୍ଵଂ ୟଥା ସୀତାଂ ପଶ୍ୟାମୋ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ॥ 5 ॥
ଅନିର୍ଵେଦଂ ଚ ଦାକ୍ଷ୍ୟଂ ଚ ମନସଶ୍ଚାପରାଜୟଃ ।
କାର୍ୟସିଦ୍ଧିକରାଣ୍ୟାହୁସ୍ତସ୍ମାଦେତଦ୍ବ୍ରଵୀମ୍ୟହମ୍ ॥ 6 ॥
ଅଦ୍ୟାପି ତଦ୍ଵନଂ ଦୁର୍ଗଂ ଵିଚିନ୍ଵଂତୁ ଵନୌକସଃ ।
ଖେଦଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ପୁନସ୍ସର୍ଵୈର୍ଵନମେତଦ୍ଵିଚୀୟତାମ୍ ॥ 7 ॥
ଅଵଶ୍ୟଂ କ୍ରିୟମାଣସ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟତେ କର୍ମଣଃ ଫଲମ୍ ।
ଅଲଂ ନିର୍ଵେଦମାଗମ୍ୟ ନ ହି ନୋ ମୀଲନଂ କ୍ଷମମ୍ ॥ 8 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵଃ କୋପନୋ ରାଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଡଶ୍ଚ ଵାନରଃ ।
ଭେତଵ୍ୟଂ ତସ୍ୟ ସତତଂ ରାମସ୍ୟ ଚ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 9 ॥
ହିତାର୍ଥମେତଦୁକ୍ତଂ ଵଃ କ୍ରିୟତାଂ ୟଦି ରୋଚତେ ।
ଉଚ୍ୟତାଂ ଵା କ୍ଷମଂ ୟନ୍ନସ୍ସର୍ଵେଷାମେଵ ଵାନରାଃ ॥ 10 ॥
ଅଂଗଦସ୍ୟ ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ଗଂଧମାଦନଃ ।
ଉଵାଚାଵ୍ୟକ୍ତୟା ଵାଚା ପିପାସାଶ୍ରମଖିନ୍ନୟା ॥ 11 ॥
ସଦୃଶଂ ଖଲୁ ଵୋ ଵାକ୍ୟମଂଗଦୋ ୟଦୁଵାଚ ହ ।
ହିତଂ ଚୈଵାନୁକୂଲଂ ଚ କ୍ରିୟତାମସ୍ୟ ଭାଷିତମ୍ ॥ 12 ॥
ପୁନର୍ମାର୍ଗାମହୈ ଶୈଲାନ୍କଂଦରାଂଶ୍ଚ ଦରୀସ୍ତଥା ।
କାନନାନି ଚ ଶୂନ୍ୟାନି ଗିରିପ୍ରସ୍ରଵଣାନି ଚ ॥ 13 ॥
ୟଥୋଦ୍ଦିଷ୍ଟାନି ସର୍ଵାଣି ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ମହାତ୍ମନା ।
ଵିଚିନ୍ଵଂତୁ ଵନଂ ସର୍ଵେ ଗିରିଦୁର୍ଗାଣି ସର୍ଵଶଃ ॥ 14 ॥
ତତସ୍ସମୁତ୍ଥାୟ ପୁନର୍ଵାନରାସ୍ତେ ମହାବଲାଃ ।
ଵିଂଧ୍ୟକାନନସଂକୀର୍ଣାଂ ଵିଚେରୁର୍ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍ ॥ 15 ॥
ତେ ଶାରଦାଭ୍ରପ୍ରତିମଂ ଶ୍ରୀମଦ୍ରଜତପର୍ଵତମ୍ ।
ଶୃଂଗଵଂତଂ ଦରୀମଂତମଧିରୁହ୍ୟ ଚ ଵାନରାଃ ॥ 16 ॥
ତତ୍ର ଲୋଧ୍ରଵନଂ ରମ୍ୟଂ ସପ୍ତପର୍ଣଵନାନି ଚ ।
ଵ୍ୟଚିନ୍ଵଂସ୍ତେ ହରିଵରାସ୍ସୀତା ଦର୍ଶନକାଂକ୍ଷିଣଃ ॥ 17 ॥
ତସ୍ୟାଗ୍ରମଧିରୂଢାସ୍ତେ ଶ୍ରାଂତା ଵିପୁଲଵିକ୍ରମାଃ ।
ନ ପଶ୍ୟଂତି ସ୍ମ ଵୈଦେହୀଂ ରାମସ୍ୟ ମହିଷୀଂ ପ୍ରିୟାମ୍ ॥ 18 ॥
ତେ ତୁ ଦୃଷ୍ଟିଗତଂ କୃତ୍ଵା ତଂ ଶୈଲଂ ବହୁକଂଦରମ୍ ।
ଅଵାରୋହଂତ ହରୟୋ ଵୀକ୍ଷମାଣାସ୍ସମଂତତଃ ॥ 19 ॥
ଅଵରୁହ୍ୟ ତତୋ ଭୂମିଂ ଶ୍ରାଂତା ଵିଗତଚେତସଃ ।
ସ୍ଥିତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ ତତ୍ରାଥ ଵୃକ୍ଷମୂଲମୁପାଶ୍ରିତାଃ ॥ 20 ॥
ତେ ମୁହୂର୍ତଂ ସମାଶ୍ଵସ୍ତାଃ କିଂଚିଦ୍ଭଗ୍ନପରିଶ୍ରମାଃ ।
ପୁନରେଵୋଦ୍ୟତାଃ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ମାର୍ଗିତୁଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍ ॥ 21 ॥
ହନୁମତ୍ପ୍ରମୁଖାସ୍ତେ ତୁ ପ୍ରସ୍ଥିତାଃ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ।
ଵିଂଧ୍ୟମେଵାଦିତସ୍ତାଵଦ୍ଵିଚେରୁସ୍ତେ ସମଂତତଃ ॥ 22 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଏକୋନପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥