View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

4.49 કિષ્કિંધાકાંડ - એકોનપંચાશ સર્ગઃ

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ એકોનપંચાશસ્સર્ગઃ ।

અથાંગદસ્તદા સર્વાન્વાનરાનિદમબ્રવીત્ ।
પરિશ્રાંતો મહાપ્રાજ્ઞસ્સમાશ્વાસ્ય શનૈર્વચઃ ॥ 1 ॥

વનાનિ ગિરયો નદ્યો દુર્ગાણિ ગહનાનિ ચ ।
દર્યો ગિરિગુહાશ્ચૈવ વિચિતાનિ સમંતતઃ ॥ 2 ॥

તત્ર તત્ર સહાસ્માભિર્જાનકી ન ચ દૃશ્યતે ।
તદ્વા રક્ષો હૃતા યેન સીતા સુરસુતોપમા ॥ 3 ॥

કાલશ્ચ નો મહાન્યાતસ્સુગ્રીવશ્ચોગ્રશાસનઃ ।
તસ્માદ્ભવંતસ્સહિતા વિચિન્વંતુ સમંતતઃ ॥ 4 ॥

વિહાય તંદ્રીં શોકં ચ નિદ્રાં ચૈવ સમુત્થિતામ્ ।
વિચિનુધ્વં યથા સીતાં પશ્યામો જનકાત્મજામ્ ॥ 5 ॥

અનિર્વેદં ચ દાક્ષ્યં ચ મનસશ્ચાપરાજયઃ ।
કાર્યસિદ્ધિકરાણ્યાહુસ્તસ્માદેતદ્બ્રવીમ્યહમ્ ॥ 6 ॥

અદ્યાપિ તદ્વનં દુર્ગં વિચિન્વંતુ વનૌકસઃ ।
ખેદં ત્યક્ત્વા પુનસ્સર્વૈર્વનમેતદ્વિચીયતામ્ ॥ 7 ॥

અવશ્યં ક્રિયમાણસ્ય દૃશ્યતે કર્મણઃ ફલમ્ ।
અલં નિર્વેદમાગમ્ય ન હિ નો મીલનં ક્ષમમ્ ॥ 8 ॥

સુગ્રીવઃ કોપનો રાજા તીક્ષ્ણદંડશ્ચ વાનરઃ ।
ભેતવ્યં તસ્ય સતતં રામસ્ય ચ મહાત્મનઃ ॥ 9 ॥

હિતાર્થમેતદુક્તં વઃ ક્રિયતાં યદિ રોચતે ।
ઉચ્યતાં વા ક્ષમં યન્નસ્સર્વેષામેવ વાનરાઃ ॥ 10 ॥

અંગદસ્ય વચશ્શ્રુત્વા વચનં ગંધમાદનઃ ।
ઉવાચાવ્યક્તયા વાચા પિપાસાશ્રમખિન્નયા ॥ 11 ॥

સદૃશં ખલુ વો વાક્યમંગદો યદુવાચ હ ।
હિતં ચૈવાનુકૂલં ચ ક્રિયતામસ્ય ભાષિતમ્ ॥ 12 ॥

પુનર્માર્ગામહૈ શૈલાન્કંદરાંશ્ચ દરીસ્તથા ।
કાનનાનિ ચ શૂન્યાનિ ગિરિપ્રસ્રવણાનિ ચ ॥ 13 ॥

યથોદ્દિષ્ટાનિ સર્વાણિ સુગ્રીવેણ મહાત્મના ।
વિચિન્વંતુ વનં સર્વે ગિરિદુર્ગાણિ સર્વશઃ ॥ 14 ॥

તતસ્સમુત્થાય પુનર્વાનરાસ્તે મહાબલાઃ ।
વિંધ્યકાનનસંકીર્ણાં વિચેરુર્દક્ષિણાં દિશમ્ ॥ 15 ॥

તે શારદાભ્રપ્રતિમં શ્રીમદ્રજતપર્વતમ્ ।
શૃંગવંતં દરીમંતમધિરુહ્ય ચ વાનરાઃ ॥ 16 ॥

તત્ર લોધ્રવનં રમ્યં સપ્તપર્ણવનાનિ ચ ।
વ્યચિન્વંસ્તે હરિવરાસ્સીતા દર્શનકાંક્ષિણઃ ॥ 17 ॥

તસ્યાગ્રમધિરૂઢાસ્તે શ્રાંતા વિપુલવિક્રમાઃ ।
ન પશ્યંતિ સ્મ વૈદેહીં રામસ્ય મહિષીં પ્રિયામ્ ॥ 18 ॥

તે તુ દૃષ્ટિગતં કૃત્વા તં શૈલં બહુકંદરમ્ ।
અવારોહંત હરયો વીક્ષમાણાસ્સમંતતઃ ॥ 19 ॥

અવરુહ્ય તતો ભૂમિં શ્રાંતા વિગતચેતસઃ ।
સ્થિત્વા મુહૂર્તં તત્રાથ વૃક્ષમૂલમુપાશ્રિતાઃ ॥ 20 ॥

તે મુહૂર્તં સમાશ્વસ્તાઃ કિંચિદ્ભગ્નપરિશ્રમાઃ ।
પુનરેવોદ્યતાઃ કૃત્સ્નાં માર્ગિતું દક્ષિણાં દિશમ્ ॥ 21 ॥

હનુમત્પ્રમુખાસ્તે તુ પ્રસ્થિતાઃ પ્લવગર્ષભાઃ ।
વિંધ્યમેવાદિતસ્તાવદ્વિચેરુસ્તે સમંતતઃ ॥ 22 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે એકોનપંચાશસ્સર્ગઃ ॥




Browse Related Categories: