View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

4.55 કિષ્કિંધાકાંડ - પંચપંચાશ સર્ગઃ

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ પંચપંચાશસ્સર્ગઃ ।

શ્રુત્વા હનુમતો વાક્યં પ્રશ્રિતં ધર્મસંહિતમ્ ।
સ્વામિસત્કારસંયુક્તમંગદો વાક્યમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥

સ્થૈર્યમાત્મમનશ્શૌચમાનૃશંસ્યમથાઽર્જવમ્ ।
વિક્રમશ્ચૈવ ધૈર્યં ચ સુગ્રીવે નોપપદ્યતે ॥ 2 ॥

ભ્રાતુર્જ્યેષ્ઠસ્ય યો ભાર્યાં જીવતો મહિષીં પ્રિયામ્ ।
ધર્મેણ માતરં યસ્તુ સ્વીકરોતિ જુગુપ્સિતઃ ॥ 3 ॥

કથં સ ધર્મં જાનીતે યેન ભ્રાત્રા મહાત્મના ।
યુદ્ધાયાભિનિયુક્તેન બિલસ્ય પિહિતં મુખમ્ ॥ 4 ॥

સત્યાત્પાણિગૃહીતશ્ચ કૃતકર્મા મહાયશાઃ ।
વિસ્મૃતો રાઘવો યેન સ કસ્ય તુ કૃતં સ્મરેત્ ॥ 5 ॥

લક્ષ્મણસ્ય ભયાદ્યેન નાધર્મભયભીરુણા ।
આદિષ્ટા માર્ગિતું સીતાં ધર્મમસ્મિન્કથં ભવેત્ ॥ 6 ॥

તસ્મિન્પાપે કૃતઘ્ને તુ સ્મૃતિહીને ચલાત્મનિ ।
આર્યઃ કો વિશ્વસેજ્જાતુ તત્કુલીનો જિજીવિષુઃ ॥ 7 ॥

રાજ્યે પુત્રઃ પ્રતિષ્ઠાપ્યસ્સગુણો વિગુણોઽપિ વા ।
કથં શત્રુકુલીનં માં સુગ્રીવો જીવયિષ્યતિ ॥ 8 ॥

ભિન્નમંત્રોઽપરાદ્ધશ્ચ હીનશક્તિઃ કથં હ્યહમ્ ।
કિષ્કિંધાં પ્રાપ્ય જીવેયમનાથ ઇવ દુર્બલઃ ॥ 9 ॥

પાંશુદંડેન હિ માં બંધને નોપપાદયેત્ ।
શઠઃ ક્રૂરો નૃશંસશ્ચ સુગ્રીવો રાજ્યકારણાત્ ॥ 10 ॥

બંધનાદ્વાઽવસાદાન્મે શ્રેયઃ પ્રાયોપવેશનમ્ ।
અનુજાનીત માં સર્વે ગૃહં ગચ્છંતુ વાનરાઃ ॥ 11 ॥

અહં વઃ પ્રતિજાનામિ નાગમિષ્યામ્યહં પુરીમ્ ।
ઇહૈવ પ્રાયમાસિષ્યે શ્રેયો મરણમેવ મે ॥ 12 ॥

અભિવાદનપૂર્વં હિ રાઘવૌ બલશાલિનૌ ।
અભિવાદનપૂર્વં તુ રાજા કુશલમેવ ચ ॥ 13 ॥

વાચ્યસ્તાતો યવીયાન્મે સુગ્રીવો વાનરેશ્વરઃ ।
આરોગ્યપૂર્વં કુશલં વાચ્યા માતા રુમા ચ મે ॥ 14 ॥

માતરં ચૈવ મે તારામાશ્વાસયિતુમર્હથ ।
પ્રકૃત્યા પ્રિયપુત્રા સા સાનુક્રોશા તપસ્વિની ॥ 15 ॥

વિનષ્ટમિહ માં શ્રુત્વા વ્યક્તં હાસ્યતિ જીવિતમ્ ।
એતાવદુક્ત્વા વચનં વૃદ્ધાંસ્તાનભિવાદ્ય ચ ॥ 16 ॥

વિવેશ ચાંગદો ભૂમૌ રુદંદર્ભેષુ દુર્મનાઃ ।
તસ્ય સંવિશતસ્તત્ર રુદંતો વાનરર્ષભાઃ ॥ 17 ॥

નયનેભ્યઃ પ્રમુમુચુરુષ્ણં વૈ વારિ દુઃખિતાઃ ।
સુગ્રીવં ચૈવ નિંદંતઃ પ્રશંસંતશ્ચ વાલિનમ્ ॥ 18 ॥

પરિવાર્યાંગદં સર્વે વ્યવસન્પ્રાયમાસિતુમ્ ।
મતં તદ્વાલિપુત્રસ્ય વિજ્ઞાય પ્લવગર્ષભાઃ ॥ 19 ॥

ઉપસ્પૃશ્યોદકં તત્ર પ્રાઙ્મુખાસ્સમુપાવિશન્ ।
દક્ષિણાગ્રેષુ દર્ભેષુ ઉદક્તીરં સમાશ્રિતાઃ ॥ 20 ॥

મુમૂર્ષવો હરિશ્રેષ્ઠા એતત્ ક્ષમમિતિ સ્મ હ ।
રામસ્ય વનવાસં ચ ક્ષયં દશરથસ્ય ચ ॥ 21 ॥

જનસ્થાનવધં ચૈવ વધં ચૈવ જટાયુષઃ ।
હરણં ચૈવ વૈદેહ્યા વાલિનશ્ચ વધં રણે ॥ 22 ॥

રામકોપં ચ વદતાં હરીણાં ભયમાગતમ્ ।
સ સંવિશદ્ભિબહુભિર્મહીધરો મહાદ્રિકૂટપ્રતિમૈઃ પ્લવંગમૈઃ ।
બભૂવ સન્નાદિતનિર્દરાંતરો ભૃશં નદદ્ભિર્જલદૈરિવોલ્બણૈઃ ॥ 23 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે પંચપંચાશસ્સર્ગઃ ॥




Browse Related Categories: