ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହନୁମତୋ ଵାକ୍ୟଂ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଧର୍ମସଂହିତମ୍ ।
ସ୍ଵାମିସତ୍କାରସଂୟୁକ୍ତମଂଗଦୋ ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ସ୍ଥୈର୍ୟମାତ୍ମମନଶ୍ଶୌଚମାନୃଶଂସ୍ୟମଥାଽର୍ଜଵମ୍ ।
ଵିକ୍ରମଶ୍ଚୈଵ ଧୈର୍ୟଂ ଚ ସୁଗ୍ରୀଵେ ନୋପପଦ୍ୟତେ ॥ 2 ॥
ଭ୍ରାତୁର୍ଜ୍ୟେଷ୍ଠସ୍ୟ ୟୋ ଭାର୍ୟାଂ ଜୀଵତୋ ମହିଷୀଂ ପ୍ରିୟାମ୍ ।
ଧର୍ମେଣ ମାତରଂ ୟସ୍ତୁ ସ୍ଵୀକରୋତି ଜୁଗୁପ୍ସିତଃ ॥ 3 ॥
କଥଂ ସ ଧର୍ମଂ ଜାନୀତେ ୟେନ ଭ୍ରାତ୍ରା ମହାତ୍ମନା ।
ୟୁଦ୍ଧାୟାଭିନିୟୁକ୍ତେନ ବିଲସ୍ୟ ପିହିତଂ ମୁଖମ୍ ॥ 4 ॥
ସତ୍ୟାତ୍ପାଣିଗୃହୀତଶ୍ଚ କୃତକର୍ମା ମହାୟଶାଃ ।
ଵିସ୍ମୃତୋ ରାଘଵୋ ୟେନ ସ କସ୍ୟ ତୁ କୃତଂ ସ୍ମରେତ୍ ॥ 5 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ଭୟାଦ୍ୟେନ ନାଧର୍ମଭୟଭୀରୁଣା ।
ଆଦିଷ୍ଟା ମାର୍ଗିତୁଂ ସୀତାଂ ଧର୍ମମସ୍ମିନ୍କଥଂ ଭଵେତ୍ ॥ 6 ॥
ତସ୍ମିନ୍ପାପେ କୃତଘ୍ନେ ତୁ ସ୍ମୃତିହୀନେ ଚଲାତ୍ମନି ।
ଆର୍ୟଃ କୋ ଵିଶ୍ଵସେଜ୍ଜାତୁ ତତ୍କୁଲୀନୋ ଜିଜୀଵିଷୁଃ ॥ 7 ॥
ରାଜ୍ୟେ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ୟସ୍ସଗୁଣୋ ଵିଗୁଣୋଽପି ଵା ।
କଥଂ ଶତ୍ରୁକୁଲୀନଂ ମାଂ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଜୀଵୟିଷ୍ୟତି ॥ 8 ॥
ଭିନ୍ନମଂତ୍ରୋଽପରାଦ୍ଧଶ୍ଚ ହୀନଶକ୍ତିଃ କଥଂ ହ୍ୟହମ୍ ।
କିଷ୍କିଂଧାଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ଜୀଵେୟମନାଥ ଇଵ ଦୁର୍ବଲଃ ॥ 9 ॥
ପାଂଶୁଦଂଡେନ ହି ମାଂ ବଂଧନେ ନୋପପାଦୟେତ୍ ।
ଶଠଃ କ୍ରୂରୋ ନୃଶଂସଶ୍ଚ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ରାଜ୍ୟକାରଣାତ୍ ॥ 10 ॥
ବଂଧନାଦ୍ଵାଽଵସାଦାନ୍ମେ ଶ୍ରେୟଃ ପ୍ରାୟୋପଵେଶନମ୍ ।
ଅନୁଜାନୀତ ମାଂ ସର୍ଵେ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛଂତୁ ଵାନରାଃ ॥ 11 ॥
ଅହଂ ଵଃ ପ୍ରତିଜାନାମି ନାଗମିଷ୍ୟାମ୍ୟହଂ ପୁରୀମ୍ ।
ଇହୈଵ ପ୍ରାୟମାସିଷ୍ୟେ ଶ୍ରେୟୋ ମରଣମେଵ ମେ ॥ 12 ॥
ଅଭିଵାଦନପୂର୍ଵଂ ହି ରାଘଵୌ ବଲଶାଲିନୌ ।
ଅଭିଵାଦନପୂର୍ଵଂ ତୁ ରାଜା କୁଶଲମେଵ ଚ ॥ 13 ॥
ଵାଚ୍ୟସ୍ତାତୋ ୟଵୀୟାନ୍ମେ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଵାନରେଶ୍ଵରଃ ।
ଆରୋଗ୍ୟପୂର୍ଵଂ କୁଶଲଂ ଵାଚ୍ୟା ମାତା ରୁମା ଚ ମେ ॥ 14 ॥
ମାତରଂ ଚୈଵ ମେ ତାରାମାଶ୍ଵାସୟିତୁମର୍ହଥ ।
ପ୍ରକୃତ୍ୟା ପ୍ରିୟପୁତ୍ରା ସା ସାନୁକ୍ରୋଶା ତପସ୍ଵିନୀ ॥ 15 ॥
ଵିନଷ୍ଟମିହ ମାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵ୍ୟକ୍ତଂ ହାସ୍ୟତି ଜୀଵିତମ୍ ।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଵଚନଂ ଵୃଦ୍ଧାଂସ୍ତାନଭିଵାଦ୍ୟ ଚ ॥ 16 ॥
ଵିଵେଶ ଚାଂଗଦୋ ଭୂମୌ ରୁଦଂଦର୍ଭେଷୁ ଦୁର୍ମନାଃ ।
ତସ୍ୟ ସଂଵିଶତସ୍ତତ୍ର ରୁଦଂତୋ ଵାନରର୍ଷଭାଃ ॥ 17 ॥
ନୟନେଭ୍ୟଃ ପ୍ରମୁମୁଚୁରୁଷ୍ଣଂ ଵୈ ଵାରି ଦୁଃଖିତାଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଚୈଵ ନିଂଦଂତଃ ପ୍ରଶଂସଂତଶ୍ଚ ଵାଲିନମ୍ ॥ 18 ॥
ପରିଵାର୍ୟାଂଗଦଂ ସର୍ଵେ ଵ୍ୟଵସନ୍ପ୍ରାୟମାସିତୁମ୍ ।
ମତଂ ତଦ୍ଵାଲିପୁତ୍ରସ୍ୟ ଵିଜ୍ଞାୟ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ॥ 19 ॥
ଉପସ୍ପୃଶ୍ୟୋଦକଂ ତତ୍ର ପ୍ରାଙ୍ମୁଖାସ୍ସମୁପାଵିଶନ୍ ।
ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ରେଷୁ ଦର୍ଭେଷୁ ଉଦକ୍ତୀରଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ ॥ 20 ॥
ମୁମୂର୍ଷଵୋ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଏତତ୍ କ୍ଷମମିତି ସ୍ମ ହ ।
ରାମସ୍ୟ ଵନଵାସଂ ଚ କ୍ଷୟଂ ଦଶରଥସ୍ୟ ଚ ॥ 21 ॥
ଜନସ୍ଥାନଵଧଂ ଚୈଵ ଵଧଂ ଚୈଵ ଜଟାୟୁଷଃ ।
ହରଣଂ ଚୈଵ ଵୈଦେହ୍ୟା ଵାଲିନଶ୍ଚ ଵଧଂ ରଣେ ॥ 22 ॥
ରାମକୋପଂ ଚ ଵଦତାଂ ହରୀଣାଂ ଭୟମାଗତମ୍ ।
ସ ସଂଵିଶଦ୍ଭିବହୁଭିର୍ମହୀଧରୋ ମହାଦ୍ରିକୂଟପ୍ରତିମୈଃ ପ୍ଲଵଂଗମୈଃ ।
ବଭୂଵ ସନ୍ନାଦିତନିର୍ଦରାଂତରୋ ଭୃଶଂ ନଦଦ୍ଭିର୍ଜଲଦୈରିଵୋଲ୍ବଣୈଃ ॥ 23 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ପଂଚପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
