ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋ ଜାଂବଵତୋ ଵାକ୍ୟମଗୃହ୍ଣଂତ ଵନୌକସଃ ।
ଅଂଗଦପ୍ରମୁଖା ଵୀରା ହନୁମାଂଶ୍ଚ ମହାକପିଃ ॥ 1 ॥
ପ୍ରୀତିମଂତସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ ଵାୟୁପୁତ୍ରପରସ୍ପରାଃ ।
ମହେଂଦ୍ରାଦ୍ରିଂ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ପୁପ୍ଲୁଵୁଃ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ॥ 2 ॥
ମେରୁମଂଦରସଂକାଶା ମତ୍ତା ଇଵ ମହାଗଜାଃ ।
ଛାଦୟଂତ ଇଵାକାଶଂ ମହାକାୟା ମହାବଲାଃ ॥ 3 ॥
ସଭାଜ୍ୟମାନଂ ଭୂତୈସ୍ତମାତ୍ମଵଂତଂ ମହାବଲମ୍ ।
ହନୂମଂତଂ ମହାଵେଗଂ ଵହଂତ ଇଵ ଦୃଷ୍ଟିଭିଃ ॥ 4 ॥
ରାଘଵେ ଚାର୍ଥନିର୍ଵଵୃତ୍ତିଂ କର୍ତୁଂ ଚ ପରମଂ ୟଶଃ ।
ସମାଧାୟ ସମୃଦ୍ଧାର୍ଥାଃ ସର୍ଵେସିଦ୍ଧିଭିରୁନ୍ନତା ॥ 5 ॥
ପ୍ରିୟାଖ୍ୟାନୋନ୍ମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ୟୁଦ୍ଧାଭିନଂଦିନଃ ।
ସର୍ଵେ ରାମପ୍ରତୀକାରେ ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥା ମନସ୍ସ୍ଵିନଃ ॥ 6 ॥
ପ୍ଲଵମାନାଃ ଖମାପ୍ଲୁତ୍ୟ ତତସ୍ତେ କାନନୌକସଃ ।
ନଂଦନୋପମୟାସେଦୁର୍ଵନଂ ଦ୍ରୁମଲତାୟୁତମ୍ ॥ 7 ॥
ୟତ୍ତନ୍ମଧୁଵନଂ ନାମ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟାଭିରକ୍ଷିତମ୍ ।
ଅଧୃଷ୍ୟଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵଭୂତମନୋହରମ୍ ॥ 8 ॥
ୟଦ୍ରକ୍ଷତି ମହାଵୀର୍ୟ ସ୍ସଦା ଦଧିମୁଖଃ କପିଃ ।
ମାତୁଲଃ କପିମୁଖ୍ୟସ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 9 ॥
ତେ ତଦ୍ଵନମୁପାଗମ୍ୟ ବଭୂଵୁଃ ପରମୋତ୍କଟାଃ ।
ଵାନରା ଵାନରେଂଦ୍ରସ୍ୟ ମନଃ କାଂତତମଂ ମହତ୍ ॥ 10 ॥
ତତସ୍ତେ ଵାନରା ହୃଷ୍ଟା ଦୃଷ୍ଟଵା ମଧୁଵନଂ ମହତ୍ ।
କୁମାରମଭ୍ୟୟାଚଂତ ମଧୂନି ମଧୁପିଂଗଲାଃ ॥ 11 ॥
ତତଃ କୁମାରସ୍ତାନ୍ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ ଜାଂବଵତ୍ପ୍ରମୁଖାନ୍ କପୀନ୍ ।
ଅନୁମାନ୍ୟ ଦଦୌ ତେଷାଂ ଵିସର୍ଗଂ ମଧୁଭିକ୍ଷଣେ ॥ 12 ॥
ତତଶ୍ଚାନୁମତା ସ୍ସର୍ଵେ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵନୌକସଃ ।
ମୁଦିତାଃ ପ୍ରେରିତାଶ୍ଚାପି ପ୍ରନୃତ୍ୟଂତୋଽଭଵଂସ୍ତଦା ॥ 13 ॥
ଗାୟଂତି କେଚିତ୍ପ୍ରଣମଂତି କେଚିନ୍ନୃତ୍ୟଂତି କେଚିତ୍ପ୍ରହସଂତି କେଚିତ୍ ।
ପତଂତି କେଚିଦ୍ଵିଚରଂତି କେଚିତ୍ଲ୍ପଵଂତି କେଚିତ୍ପ୍ରଲପଂତି କେଚିତ୍ ॥ 14 ॥
ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପାଶ୍ରୟଂତେ ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପାକ୍ରମଂତେ ।
ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପବ୍ରୁଵଂତେ ପରସ୍ପରଂ କେଚିଦୁପାରମଂତେ ॥ 15 ॥
ଦ୍ରୁମାଦ୍ଦ୍ରୁମଂ କେଚିଦଭିଦ୍ରଵଂତେ କ୍ଷିତୌ ନଗାଗ୍ରାନ୍ନିପତଂତି କେଚିତ୍ ।
ମହୀତଲାତ୍କେଚିଦୁଦୀର୍ଣଵେଗା ମହାଦ୍ରୁମାଗ୍ରାଣ୍ୟଭିସଂପତଂତି ॥ 16 ॥
ଗାୟଂତମନ୍ୟଃ ପ୍ରହସନ୍ନୁପୈତି ହସଂତମନ୍ୟଃ ପ୍ରରୁଦନ୍ନୁପୈତି ।
ରୁଦଂତମନ୍ୟଃ ପ୍ରଣୁଦନ୍ନୁପୈତି ନୁଦଂତମନ୍ୟଃ ପ୍ରଣଦନ୍ନୁପୈତି ॥ 17 ॥
ସମାକୁଲଂ ତତ୍କପିସୈନ୍ୟମାସୀନ୍ମଧୁପ୍ରସାନୋତ୍କଟସତ୍ତ୍ଵଚେଷ୍ଟମ୍ ।
ନ ଚାତ୍ର କଶ୍ଚିନ୍ନ ବଭୂଵ ମତ୍ତୋ ନ ଚାତ୍ର କଶ୍ଚିନ୍ନ ବଭୂଵ ତୃପ୍ତଃ ॥ 18 ॥
ତତୋ ଵନଂ ତତ୍ପରିଭକ୍ଷ୍ୟମାଣଂ ଦ୍ରୁମାଂଶ୍ଚ ଵିଧ୍ଵଂସିତପତ୍ରପୁଷ୍ପାନ୍ ।
ସମୀକ୍ଷ୍ୟ କୋପାଦ୍ଧଧିଵକ୍ରନାମା ନିଵାରୟାମାସ କପିଃ କପୀଂସ୍ତାନ୍ ॥ 19 ॥
ସ ତୈଃ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧୈଃ ପରିଭର୍ତ୍ସ୍ୟମାନୋ ଵନସ୍ୟ ଗୋପ୍ତା ହରିଵୀରଵୃଦ୍ଧଃ ।
ଚକାର ଭୂୟୋ ମତିମୁଗ୍ରତେଜା ଵନସ୍ୟ ରକ୍ଷାଂ ପ୍ରତି ଵାନରେଭ୍ୟଃ ॥ 20 ॥
ଉଵାଚ କାଂଶ୍ଚିତ୍ପରୁଷାଣି ଧୃଷ୍ଟମସକ୍ତମନ୍ୟାଂଶ୍ଚ ତଲୈର୍ଜଘାନ ।
ସମେତ୍ୟ କୈଶ୍ଚିତ୍କଲହଂ ଚକାର ତଥୈଵ ସାମ୍ନୋପଜଗାମ କାଂଶ୍ଚିତ୍ ॥ 21 ॥
ସ ତୈର୍ମଦାତ୍ସଂପରିଵାର୍ୟ ଵାକ୍ୟୈର୍ଭଲାଚ୍ଛ ତେନ ପ୍ରତିଵାର୍ୟମାଣୈଃ ।
ପ୍ରଧର୍ଷିତସ୍ତ୍ୟକ୍ତଭୟୈ ସ୍ସମେତ୍ୟ ପ୍ରକୃଷ୍ୟତେ ଚାପ୍ୟନଵେକ୍ଷ୍ୟ ଦୋଷମ୍ ॥ 22 ॥
ନଖୈସ୍ତୁଦଂତୋ ଦଶନୈର୍ଦଶଂତ ସ୍ତଲୈଶ୍ଚ ପାଦୈଶ୍ଚ ସମାପୟଂତଃ ।
ମଦାତ୍କପିଂ ତଂ କପୟ ସ୍ସମଗ୍ରା ମହାଵନଂ ନିର୍ଵିଷୟଂ ଚ ଚକ୍ରୁଃ ॥ 23 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ଏକଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
