શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ સપ્તનવતિતમસ્સર્ગઃ ।
તથાતૈઃકૃત્તગાત્રૈસ્તુદશગ્રીવેણમાર્ગણૈઃ ।
બભૂવવસુધાતત્રપ્રકીર્ણાહરિભિસ્તદા ॥ 1 ॥
રાવણસ્યાપ્રસહ્યંતંશરસંપાતમેકતઃ ।
ન શેકુસ્સહિતુંદીપ્તંપતંગાજ્વલનંયથા ॥ 2 ॥
તેઽર્દિતાનિશિતૈર્બાણૈઃક્રોશંતોવિપ્રદુદ્રુવુઃ ।
પાવકાર્ચિસ્સમાવિષ્ટાદહ્યમાનાયથાગજાઃ ॥ 3 ॥
પ્લવંગનામનીકાનિમહાભ્રાણીવમારુતઃ ।
સયયૌસમરેતસ્મિન્વિધમન્રાવણશ્શરૈઃ ॥ 4 ॥
કદનંતરસાકૃત્વારાક્ષસેંધ્રોવનૌકસામ્ ।
આસસાદતતોત્વરિતંયુદ્ધેરાઘવંસ્તદા ॥ 5 ॥
સુગ્રીવસ્તાન્કપીંદૃષ્ટવાભગ્નાન્વિદ્રાવિતાન્રણે ।
ગુલ્મેસુષેણંનિક્ષિપ્યચક્રેયુદ્ધેઽદ્ભુતંમનઃ ॥ 6 ॥
આત્મનસ્સદૃશંવીરસ્સતંનિક્ષિપ્યવાનરમ્ ।
સુગ્રીવોઽઽભિમુખશ્શત્રુંપ્રતસ્થેપાદપાયુધઃ ॥ 7 ॥
પાર્શ્વતઃપૃષ્ઠતશ્ચાસ્યસર્વેયૂથાધિપાસ્સ્વયમ્ ।
અનુજહ્રુર્મહાશૈલાન્ વિવિધાંશ્ચમહાદ્રુમાન્ ॥ 8 ॥
સનદન્યુધિસુગ્રીવસ્સ્વરેણમહતામહાન્ ।
પાતયન્વિવિધાંશ્ચાન્યાનંજગામોત્તમરાક્ષસાન્ ॥ 9 ॥
મમંથ ચ મહાકાયાન્રાક્ષસાન્વાનરેશ્વરઃ ।
યુગાંતસમયેવાયુઃપ્રવૃદ્ધાનગમાનિવ ॥ 10 ॥
રાક્ષસાનામનીકેષુશૈલવર્ષંવવર્ષ હ ।
અશ્મવર્ષંયથામેઘઃપક્ષિસંઘેષુકાનને ॥ 11 ॥
કપિરાજવિમુક્તૈસ્તૈશ્શૈલવર્ષૈસ્તુરાક્ષસાઃ ।
વિકીર્ણશિરસઃપેતુર્નિકૃત્તાઇવપર્વતાઃ ॥ 12 ॥
અથસંક્ષીયમાણેષુરાક્ષસેષુસમંતતઃ ।
સુગ્રીવેણપ્રભગ્નેષુપતત્સુનિનદત્સુ ચ ॥ 13 ॥
વિરૂપાક્ષસ્સ્વકંનામધન્વીવિશ્રાવ્યરાક્ષસઃ ।
રથાદાપ્લુત્યદુર્ધર્ષોગજસ્કંધમુપારુહત્ ॥ 14 ॥
સ તંદ્વિરદમારુહ્યવિરૂપાક્ષોમહારથઃ ।
વનર્દભનીમનિર્હ્રાદંવાનરાનભ્યધાવત ॥ 15 ॥
સુગ્રીવે સ શરાન્ઘોરાન્વિસસર્જચમૂમુખે ।
સ્થાપયામાસચોદ્વિગ્નાન્રાક્ષસાન્ સંપ્રહર્ષયન્ ॥ 16 ॥
સતુવિદ્ધશ્શિતૈર્બાણૈઃકપીંદ્રસ્તેનરક્ષસા ।
ચુક્રોધ સ મહાક્રોધોવધેચાસ્યમનોદધે ॥ 17 ॥
તતઃપાદપમુદ્ધૃત્યશૂરસ્સંપ્રધનોહરિઃ ।
અભિપત્યજઘાનાસ્યપ્રમુખેતુમહાગજમ્ ॥ 18 ॥
સ તુપ્રહારાભિહતસ્સુગ્રીવેણમહાગજઃ ।
અપાસર્પદ્ધનુર્માત્રંનિષસાદનનાદ ચ ॥ 19 ॥
ગજાત્તુમથિતાત્તૂર્ણમપક્રમ્ય સ વીર્યવાન્ ।
રાક્ષસોઽઽભિમુખશ્શત્રુંપ્રત્યુદ્ગમ્યતતઃકપિમ્ ॥ 20 ॥
આર્ષભંચર્મખડગં ચ પ્રગૃહ્યલઘુવિક્રમઃ ।
ભર્ત્સયન્નિવસુગ્રીવમાસસાદવ્યવસ્થિતમ્ ॥ 21 ॥
સ હિતસ્યાભિસંકૃદ્ધઃપ્રગૃહ્યવિપુલાંશિલામ્ ।
વિરૂપાક્ષાયચિક્ષેપસુગ્રીવોજલદોપમામ્ ॥ 22 ॥
સ તાંશિલામાપતંતીંદૃષ્ટવારાક્ષસપુંગવઃ ।
અપક્રમ્યસુવિક્રાંતઃખડગેનપ્રાહરત્તદા ॥ 23 ॥
તતો ભિન્નપ્રહરણૌ મુષ્ટિભ્યાન્ તૌ સમીયતુઃ ।
તેજો બલસમાવિષ્ટૌ દીપ્તાવિવ હુતાશનૌ ॥ 24 ॥
સ તદા સ હસોત્પત્યરાક્ષસસ્યમહાહવે ।
મુષ્ટિંસન્વર્ત્યવેગેનપાતયામાસવક્ષસિ ॥ 25 ॥
મુષ્ટિપ્રહારાભિહતોવિરૂપાક્ષોનિશાચરઃ ।
તેનખડગેનસંકૃદ્દસ્સુગ્રીવસ્યચમૂમુખે ॥ 26 ॥
કવચંપાતયામાસપદ્ભ્યામભિહતોઽઽપતત્ ।
સ સમુત્થાયપતિતઃકપિસ્તસ્યવ્યસર્જયત્ ।
તલપ્રહારમશનેસ્સમાનંભીમનિસ્સ્વનમ્ ॥ 27 ॥
તલપ્રહારંતદ્રક્ષસ્સુગ્રીવેણસમુદ્યતમ્ ।
નૈપુણ્યાન્મોચયિત્વૈનંમુષ્ટિનોરસ્યતાડયત્ ॥ 28 ॥
તસ્સુસંકૃદ્ધતરઃસુગ્રીવોવાનરેશ્વરઃ ॥ 29 ॥
મોક્ષિતંચાત્મનોદૃષ્ટવાપ્રહારંતેનરક્ષસા ।
દદર્શાંતરંતસ્યવિરૂપાક્ષસ્યવાનરઃ ॥ 30 ॥
તતોન્યપાતયત્ક્રોધાચ્છંખદેશેમહાત્તલમ્ ।
મહેંદ્રાશનિકલ્પેનતલેનાભિહતઃક્ષિતૌ ॥ 31 ॥
પપાતરુધિરક્લિન્નશ્શોણિતંસમુદ્યમન્ ।
સ્રોતોભ્યસ્તુવિરૂપાક્ષોજલંપ્રસ્રવણાદિવ ॥ 32 ॥
વિવૃત્તનયનંક્રોધાત્સફેનંરુધિરાપ્લુતમ્ ।
દદૃશુસ્તેવિરૂપાક્ષંવિરૂપાક્ષતરંકૃતમ્ ॥ 33 ॥
સ્ફુરંતંપરિવર્તંતંપાર્શ્વેનરુધિરોક્ષિતમ્ ।
કરુણં ચ વિનર્દંતંદદૃશુઃકપયોરિપુમ્ ॥ 34 ॥
તથાતુતૌસંમ્યતિસંપ્રયુક્તૌ ।
તરસ્વિનૌવાનરરાક્ષસાનામ્ ॥ 35 ॥
વિનાશિતંપ્રેક્ષ્યવિરૂપનેત્રંમહાબલંતંહરિપાર્થિવેન ।
બલંસમસ્તંકપિરાક્ષસાનામુન્મત્તગંગાપ્રતિમંબભૂવ ॥ 36 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે સપ્તનવતિતમસ્સર્ગઃ ॥
