ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ ദശമസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ ക്രോധസമാവിഷ്ടം സമ്രബ്ധം തമുപാഗതമ് ।
അഹം പ്രസാദയാംചക്രേ ഭ്രാതരം പ്രിയകാമ്യയാ ॥ 1 ॥
ദിഷ്ട്യാസി കുശലീ പ്രാപ്തോ നിഹതശ്ച ത്വയാ രിപുഃ ।
അനാഥസ്യ ഹി മേ നാഥസ്ത്വമേകോഽനാഥനംദനഃ ॥ 2 ॥
ഇദം ബഹുശലാകം തേ പൂര്ണചംദ്രമിവോദിതമ് ।
ഛത്രം സവാലവ്യജനം പ്രതീച്ഛസ്വ മയാ ധൃതമ് ॥ 3 ॥
ആര്തശ്ചാഥ ബിലദ്വാരി സ്ഥിതസ്സംവത്സരം നൃപ ।
ദൃഷ്ട്വാഽഹം ശോണിതം ദ്വാരി ബിലാച്ചാപി സമുത്ഥിതമ് ॥ 4 ॥
ശോകസംവിഗ്നഹൃദയോ ഭൃശം വ്യാകുലിതേംദ്രിയഃ ।
അപിധായ ബിലദ്വാരം ശൈലശൃംഗേണ തത്തഥാ ॥ 5 ॥
തസ്മാദ്ദേശാദപാക്രമ്യ കിഷ്കിംധാം പ്രാവിശം പുനഃ ।
വിഷാദാത്വിഹ മാം ദൃഷ്ട്വാ പൌരൈര്മംത്രിഭിരേവ ച ॥ 6 ॥
അഭിഷിക്തോ ന കാമേന തന്മേത്വം ക്ഷംതുമര്ഹസി ।
ത്വമേവ രാജാ മാനാര്ഹസ്സദാ ചാഹം യഥാ പുരമ് ॥ 7 ॥
രാജഭാവനിയോഗോഽയം മമ ത്വദ്വിരഹാത്കൃതഃ ।
സാമാത്യപൌരനഗരം സ്ഥിതം നിഹതകംടകമ് ॥ 8 ॥
ന്യാസഭൂതമിദം രാജ്യം തവ നിര്യാതയാമ്യഹമ് ।
മാ ച രോഷം കൃഥാസ്സൌമ്യ മയി ശത്രുനിബര്ഹണ ॥ 9 ॥
യാചേ ത്വാം ശിരസാ രാജന്മയാ ബദ്ധോഽയമംജലിഃ ।
ബലാദസ്മിന് സമാഗമ്യ മംത്രിഭിഃ പുരവാസിഭിഃ ॥ 10 ॥
രാജഭാവേ നിയുക്തോഽഹം ശൂന്യദേശജിഗീഷയാ ।
സ്നിഗ്ധമേവം ബ്രുവാണം മാം സ തു നിര്ഭര്ത്സ്യ വാനരഃ ॥ 11 ॥
ധിക്ത്വാമിതി ച മാ മുക്ത്വാ ബഹു തത്തദുവാച ഹ ।
പ്രകൃതീശ്ച സമാനീയ മുംത്രിണശ്ചൈവ സമ്മതാന് ॥ 12 ॥
മാമാഹ സുഹൃദാം മധ്യേ വാക്യം പരമഗര്ഹിതമ് ।
വിദിതം വോ യഥാ രാത്രൌ മായാവീ സ മഹാസുരഃ ॥ 13 ॥
മാം സമാഹ്വയത ക്രൂരോ യുദ്ധാകാംക്ഷീ സുദുര്മതിഃ ।
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ നിസ്സൃതോഽഹം നൃപാലയാത് ॥ 14 ॥
അനുയാതശ്ച മാം തൂര്ണമയം ഭ്രാതാ സുദാരുണഃ ।
സ തു ദൃഷ്ട്വൈവ മാം രാത്രൌ സദ്വിതീയം മഹാബലഃ ॥ 15 ॥
പ്രാദ്രവദ്ഭയസംത്രസ്തോ വീക്ഷ്യാവാം സമുപാഗതൌ ।
അനുദ്രുതശ്ച വേഗേന പ്രവിവേശ മഹാബിലമ് ॥ 16 ॥
തം പ്രവിഷ്ടം വിദിത്വാ സുഘോരം സുമഹദ്ബിലമ് ।
അയമുക്തോഽഥ മേ ഭ്രാതാ മയാ തു ക്രൂരദര്ശനഃ ॥ 17 ॥
അഹത്വാ നാസ്തി മേ ശക്തിഃ പ്രതിഗംതുമിതഃ പുരീമ് ।
ബിലദ്വാരി പ്രതീക്ഷ ത്വം യാവദേനം നിഹന്മ്യഹമ് ॥ 18 ॥
സ്ഥിതോഽയമിതി മത്വാ തു പ്രവിഷ്ടോഽഹം ദുരാസദമ് ।
തം ച മേ മാര്ഗമാണസ്യ ഗതസ്സംവത്സരസ്തദാ ॥ 19 ॥
സ തു ദൃഷ്ടോ മയാ ശത്രുരനിർവേദാദ്ഭയാവഹഃ ।
നിഹതശ്ച മയാ തത്ര സോഽസുരോ ബംധുഭിസ്സഹ ॥ 20 ॥
തസ്യാസ്യാത്തു പ്രവൃത്തേന രുധിരൌഘേണ തദ്ബിലമ് ।
പൂര്ണമാസീദ്ദുരാക്രാമം സ്തനതസ്തസ്യ ഭൂതലേ ॥ 21 ॥
സൂദയിത്വാ തു തം ശത്രും വിക്രാംതം ദുംദുഭേസ്സുതമ് ।
നിഷ്ക്രാമന്നേവ പശ്യാമി ബിലസ്യ പിഹിതം മുഖമ് ॥ 22 ॥
വിക്രോശമാനസ്യ തു മേ സുഗ്രീവേതി പുനഃ പുനഃ ।
യദാ പ്രതിവചോ നാസ്തി തതോഽഹം ഭൃശദുഃഖിതഃ ॥ 23 ॥
പാദപ്രഹാരൈസ്തു മയാ ബഹുഭിസ്തദ്വിദാരിതമ് ।
തതോഽഹം തേന നിഷ്ക്രമ്യ യഥാ പുരമുപാഗതഃ ॥ 24 ॥
അത്രാനേനാസ്മി സംരുദ്ധോ രാജ്യം പ്രാര്ഥയതാഽത്മനഃ ।
സുഗ്രീവേണ നൃശംസേന വിസ്മൃത്യ ഭ്രാതൃസൌഹൃദമ് ॥ 25 ॥
ഏവമുക്ത്വാ തു മാം തത്ര വസ്ത്രേണൈകേന വാനരഃ ।
നിർവാസയാമാസ തദാ വാലീ വിഗതസാധ്വസഃ ॥ 26 ॥
തേനാഹമപവിദ്ധശ്ച ഹൃതദാരശ്ച രാഘവ ।
തദ്ഭയാച്ഛ മഹീകൃത്സ്നാ ക്രാംതേയം സവനാര്ണവാ ॥ 27 ॥
ഋഷ്യമൂകം ഗിരിവരം ഭാര്യാഹരണദുഃഖിതഃ ।
പ്രവിഷ്ടോഽസ്മി ദുരാധര്ഷം വാലിനഃ കാരണാംതരേ ॥ 28 ॥
ഏതത്തേ സർവമാഖ്യാതം വൈരാനുകഥനം മഹത് ।
അനാഗസാ മയാ പ്രാപ്തം വ്യസനം പശ്യ രാഘവ ॥ 29 ॥
വാലിനസ്തു ഭയാര്തസ്യ സർവലോകഭയംകര ।
കര്തുമര്ഹസി മേ വീര പ്രസാദം തസ്യ നിഗ്രഹാത് ॥ 30 ॥
ഏവമുക്തസ്സ തേജസ്വീ ധര്മജ്ഞോ ധര്മസംഹിതമ് ।
വചനം വക്തുമാരേഭേ സുഗ്രീവം പ്രഹസന്നിവ ॥ 31 ॥
അമോഘാസ്സൂര്യസംകാശാ മമൈതേ നിശിതാ ശ്ശരാഃ ।
തസ്മിന്വാലിനി ദുർവൃത്തേ നിപതിഷ്യംതി വേഗിതാഃ ॥ 32 ॥
യാവത്തം നാഭിപശ്യാമി തവ ഭാര്യാപഹാരിണമ് ।
താവത്സ ജീവേത്പാപാത്മാ വാലീ ചാരിത്രദൂഷകഃ ॥ 33 ॥
ആത്മാനുമാനാത്പശ്യാമി മഗ്നം ത്വാം ശോകസാഗരേ ।
ത്വാമഹം താരയിഷ്യാമി കാമം പ്രാപ്സ്യസി പുഷ്കലമ് ॥ 34 ॥
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ഹര്ഷപൌരുഷവര്ധനമ് ।
സുഗ്രീവഃ പരമപ്രീതസ്സുമഹദ്വാക്യമബ്രവീത് ॥ 35 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ ദശമസ്സര്ഗഃ ॥
