શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ દશમસ્સર્ગઃ ।
તતઃ ક્રોધસમાવિષ્ટં સમ્રબ્ધં તમુપાગતમ્ ।
અહં પ્રસાદયાંચક્રે ભ્રાતરં પ્રિયકામ્યયા ॥ 1 ॥
દિષ્ટ્યાસિ કુશલી પ્રાપ્તો નિહતશ્ચ ત્વયા રિપુઃ ।
અનાથસ્ય હિ મે નાથસ્ત્વમેકોઽનાથનંદનઃ ॥ 2 ॥
ઇદં બહુશલાકં તે પૂર્ણચંદ્રમિવોદિતમ્ ।
છત્રં સવાલવ્યજનં પ્રતીચ્છસ્વ મયા ધૃતમ્ ॥ 3 ॥
આર્તશ્ચાથ બિલદ્વારિ સ્થિતસ્સંવત્સરં નૃપ ।
દૃષ્ટ્વાઽહં શોણિતં દ્વારિ બિલાચ્ચાપિ સમુત્થિતમ્ ॥ 4 ॥
શોકસંવિગ્નહૃદયો ભૃશં વ્યાકુલિતેંદ્રિયઃ ।
અપિધાય બિલદ્વારં શૈલશૃંગેણ તત્તથા ॥ 5 ॥
તસ્માદ્દેશાદપાક્રમ્ય કિષ્કિંધાં પ્રાવિશં પુનઃ ।
વિષાદાત્વિહ માં દૃષ્ટ્વા પૌરૈર્મંત્રિભિરેવ ચ ॥ 6 ॥
અભિષિક્તો ન કામેન તન્મેત્વં ક્ષંતુમર્હસિ ।
ત્વમેવ રાજા માનાર્હસ્સદા ચાહં યથા પુરમ્ ॥ 7 ॥
રાજભાવનિયોગોઽયં મમ ત્વદ્વિરહાત્કૃતઃ ।
સામાત્યપૌરનગરં સ્થિતં નિહતકંટકમ્ ॥ 8 ॥
ન્યાસભૂતમિદં રાજ્યં તવ નિર્યાતયામ્યહમ્ ।
મા ચ રોષં કૃથાસ્સૌમ્ય મયિ શત્રુનિબર્હણ ॥ 9 ॥
યાચે ત્વાં શિરસા રાજન્મયા બદ્ધોઽયમંજલિઃ ।
બલાદસ્મિન્ સમાગમ્ય મંત્રિભિઃ પુરવાસિભિઃ ॥ 10 ॥
રાજભાવે નિયુક્તોઽહં શૂન્યદેશજિગીષયા ।
સ્નિગ્ધમેવં બ્રુવાણં માં સ તુ નિર્ભર્ત્સ્ય વાનરઃ ॥ 11 ॥
ધિક્ત્વામિતિ ચ મા મુક્ત્વા બહુ તત્તદુવાચ હ ।
પ્રકૃતીશ્ચ સમાનીય મુંત્રિણશ્ચૈવ સમ્મતાન્ ॥ 12 ॥
મામાહ સુહૃદાં મધ્યે વાક્યં પરમગર્હિતમ્ ।
વિદિતં વો યથા રાત્રૌ માયાવી સ મહાસુરઃ ॥ 13 ॥
માં સમાહ્વયત ક્રૂરો યુદ્ધાકાંક્ષી સુદુર્મતિઃ ।
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા નિસ્સૃતોઽહં નૃપાલયાત્ ॥ 14 ॥
અનુયાતશ્ચ માં તૂર્ણમયં ભ્રાતા સુદારુણઃ ।
સ તુ દૃષ્ટ્વૈવ માં રાત્રૌ સદ્વિતીયં મહાબલઃ ॥ 15 ॥
પ્રાદ્રવદ્ભયસંત્રસ્તો વીક્ષ્યાવાં સમુપાગતૌ ।
અનુદ્રુતશ્ચ વેગેન પ્રવિવેશ મહાબિલમ્ ॥ 16 ॥
તં પ્રવિષ્ટં વિદિત્વા સુઘોરં સુમહદ્બિલમ્ ।
અયમુક્તોઽથ મે ભ્રાતા મયા તુ ક્રૂરદર્શનઃ ॥ 17 ॥
અહત્વા નાસ્તિ મે શક્તિઃ પ્રતિગંતુમિતઃ પુરીમ્ ।
બિલદ્વારિ પ્રતીક્ષ ત્વં યાવદેનં નિહન્મ્યહમ્ ॥ 18 ॥
સ્થિતોઽયમિતિ મત્વા તુ પ્રવિષ્ટોઽહં દુરાસદમ્ ।
તં ચ મે માર્ગમાણસ્ય ગતસ્સંવત્સરસ્તદા ॥ 19 ॥
સ તુ દૃષ્ટો મયા શત્રુરનિર્વેદાદ્ભયાવહઃ ।
નિહતશ્ચ મયા તત્ર સોઽસુરો બંધુભિસ્સહ ॥ 20 ॥
તસ્યાસ્યાત્તુ પ્રવૃત્તેન રુધિરૌઘેણ તદ્બિલમ્ ।
પૂર્ણમાસીદ્દુરાક્રામં સ્તનતસ્તસ્ય ભૂતલે ॥ 21 ॥
સૂદયિત્વા તુ તં શત્રું વિક્રાંતં દુંદુભેસ્સુતમ્ ।
નિષ્ક્રામન્નેવ પશ્યામિ બિલસ્ય પિહિતં મુખમ્ ॥ 22 ॥
વિક્રોશમાનસ્ય તુ મે સુગ્રીવેતિ પુનઃ પુનઃ ।
યદા પ્રતિવચો નાસ્તિ તતોઽહં ભૃશદુઃખિતઃ ॥ 23 ॥
પાદપ્રહારૈસ્તુ મયા બહુભિસ્તદ્વિદારિતમ્ ।
તતોઽહં તેન નિષ્ક્રમ્ય યથા પુરમુપાગતઃ ॥ 24 ॥
અત્રાનેનાસ્મિ સંરુદ્ધો રાજ્યં પ્રાર્થયતાઽત્મનઃ ।
સુગ્રીવેણ નૃશંસેન વિસ્મૃત્ય ભ્રાતૃસૌહૃદમ્ ॥ 25 ॥
એવમુક્ત્વા તુ માં તત્ર વસ્ત્રેણૈકેન વાનરઃ ।
નિર્વાસયામાસ તદા વાલી વિગતસાધ્વસઃ ॥ 26 ॥
તેનાહમપવિદ્ધશ્ચ હૃતદારશ્ચ રાઘવ ।
તદ્ભયાચ્છ મહીકૃત્સ્ના ક્રાંતેયં સવનાર્ણવા ॥ 27 ॥
ઋષ્યમૂકં ગિરિવરં ભાર્યાહરણદુઃખિતઃ ।
પ્રવિષ્ટોઽસ્મિ દુરાધર્ષં વાલિનઃ કારણાંતરે ॥ 28 ॥
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં વૈરાનુકથનં મહત્ ।
અનાગસા મયા પ્રાપ્તં વ્યસનં પશ્ય રાઘવ ॥ 29 ॥
વાલિનસ્તુ ભયાર્તસ્ય સર્વલોકભયંકર ।
કર્તુમર્હસિ મે વીર પ્રસાદં તસ્ય નિગ્રહાત્ ॥ 30 ॥
એવમુક્તસ્સ તેજસ્વી ધર્મજ્ઞો ધર્મસંહિતમ્ ।
વચનં વક્તુમારેભે સુગ્રીવં પ્રહસન્નિવ ॥ 31 ॥
અમોઘાસ્સૂર્યસંકાશા મમૈતે નિશિતા શ્શરાઃ ।
તસ્મિન્વાલિનિ દુર્વૃત્તે નિપતિષ્યંતિ વેગિતાઃ ॥ 32 ॥
યાવત્તં નાભિપશ્યામિ તવ ભાર્યાપહારિણમ્ ।
તાવત્સ જીવેત્પાપાત્મા વાલી ચારિત્રદૂષકઃ ॥ 33 ॥
આત્માનુમાનાત્પશ્યામિ મગ્નં ત્વાં શોકસાગરે ।
ત્વામહં તારયિષ્યામિ કામં પ્રાપ્સ્યસિ પુષ્કલમ્ ॥ 34 ॥
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા હર્ષપૌરુષવર્ધનમ્ ।
સુગ્રીવઃ પરમપ્રીતસ્સુમહદ્વાક્યમબ્રવીત્ ॥ 35 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે દશમસ્સર્ગઃ ॥
