śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha chatustriṃśassargaḥ ।
tamapratihataṃ kruddhaṃ praviṣṭaṃ puruṣarṣabham ।
sugrīvō lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā babhūva vyathitēndriyaḥ ॥ 1 ॥
kruddhaṃ niśśvasamānaṃ taṃ pradīptamiva tējasā ।
bhrāturvyasanasantaptaṃ dṛṣṭvā daśarathātmajam ॥ 2 ॥
utpapāta hariśrēṣṭhō hitvā sauvarṇamāsanam ।
mahānmahēndrasya yathā svalaṅkṛta iva dhvajaḥ ॥ 3 ॥
utpatantamanūtpētū rumāprabhṛtayaḥ striyaḥ ।
sugrīvaṃ gaganē pūrṇachandraṃ tārāgaṇā iva ॥ 4 ॥
saṃraktanayanaḥ śrīmānvichachāla kṛtāñjaliḥ ।
babhūvāvasthitastatra kalpavṛkṣō mahāniva ॥ 5 ॥
rumādvitīyaṃ sugrīvaṃ nārīmadhyagataṃ sthitam ।
abravīllakṣmaṇaḥ kruddhassatāraṃ śaśinaṃ yathā ॥ 6 ॥
sattvābhijanasampannassānukrōśō jitēndriyaḥ ।
kṛtajñassatyavādī cha rājā lōkē mahīyatē ॥ 7 ॥
yastu rājā sthitō'dharmē mitrāṇāmupakāriṇām ।
mithyā pratijñāṃ kurutē kō nṛśaṃsatarastataḥ ॥ 8 ॥
śatamaśvānṛtē hanti sahasraṃ tu gavānṛtē ।
ātmānaṃ svajanaṃ hanti puruṣaḥ puruṣānṛtē ॥ 9 ॥
pūrvaṃ kṛtārthō mitrāṇāṃ na tatpratikarōti yaḥ ।
kṛtaghnassarvabhūtānāṃ sa vadhyaḥ plavagēśvara ॥ 10 ॥
gītō'yaṃ brahmaṇā ślōka ssarvalōkanamaskṛtaḥ ।
dṛṣṭvā kṛtaghnaṃ kruddhēna tannibōdha plavaṅgama ॥ 11 ॥
brahmaghnē cha surāpē cha chōrē bhagnavratē tathā ।
niṣkṛtirvihitā sadbhiḥ kṛtaghnē nāsti niṣkṛtiḥ ॥ 12 ॥
anāryastvaṃ kṛtaghnaścha mithyāvādī cha vānara ।
pūrvaṃ kṛtārthō rāmasya na tatpratikarōṣi yat ॥ 13 ॥
nanu nāma kṛtārthēna tvayā rāmasya vānara ।
sītāyā mārgaṇē yatnaḥ kartavyaḥ kṛtamichChatā ॥ 14 ॥
sa tvaṃ grāmyēṣu bhōgēṣu saktō mithyāpratiśravaḥ ।
na tvāṃ rāmō vijānītē sarpaṃ maṇḍūkarāviṇam ॥ 15 ॥
mahābhāgēna rāmēṇa pāpaḥ karuṇavēdinā ।
harīṇāṃ prāpitō rājyaṃ tvaṃ durātmā mahātmanā ॥ 16 ॥
kṛtaṃ chēnnābhijānīṣē rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ ।
sadyastvaṃ niśitairbhāvārhatō drakṣyasi vālinam ॥ 17 ॥
na cha saṅkuchitaḥ panthā yēna vālī hatō gataḥ ।
samayē tiṣṭha sugrīva mā vālipathamanvagāḥ ॥ 18 ॥
na nūnamikṣvākuvarasya kārmuka chyutān śarānpaśyasi vajra sannibhān ।
tata ssukhaṃ nāma niṣēvasē sukhī ।
na rāmakāryaṃ manasā'pyavēkṣasē ॥ 19 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē chatustriṃśassargaḥ ॥