શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ પંચષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
અથાંગદવચશ્શ્રુત્વા તે સર્વે વાનરર્ષભાઃ ।
સ્વં સ્વં ગતૌ સમુત્સાહમૂચુસ્તત્ર યથાક્રમમ્ ॥ 1 ॥
ગજો ગવાક્ષો ગવયશ્શરભો ગંધમાદનઃ ।
મૈંદશ્ચ દ્વિવિદશ્ચૈવ સુષેણો જાંબવાં સ્તથા ॥ 2 ॥
આબભાષે ગજસ્તત્ર પ્લવેયં દશયોજનમ્ ।
ગવાક્ષો યોજનનાન્યાહ ગમિષ્યામીતિ વિંશતિમ્ ॥ 3 ॥
ગવયો વાનરસ્તત્ર વાનરાં સ્તાનુવાચ હ ।
ત્રિંશતં તુ ગમિષ્યામિ યોજનાનાં પ્લવંગમાઃ ॥ 4 ॥
શરભસ્તાનુવાચાથ વાનરાન્ વાનરર્ષભઃ ।
ચત્વારિંશદ્ગમિષ્યામિ યોજનાનાં પ્લવંગમાઃ ॥ 5 ॥
વાનરસ્તુ મહાતેજા અબ્રવીદ્ગંધમાદનઃ ।
યોજનાનાં ગમિષ્યામિ પંચાશત્તુ ન સંશયઃ ॥ 6 ॥
મૈંદસ્તુ વાનરસ્તત્ર વાનરાંસ્તાનુવાચ હ ।
યોજનાનાં પરં ષષ્ટિમહં પ્લવિતુમુત્સહે ॥ 7 ॥
તતસ્તત્ર મહાતેજા દ્વિવિદઃ પ્રત્યભાષત ।
ગમિષ્યામિ ન સંદેહસ્સપ્તતિં યોજનાન્યહમ્ ॥ 8 ॥
સુષેણસ્તુ મહાતેજાઃપ્રોક્તવાન્હરિસત્તમાન્ ।
અશીતિં યોજનાનાં તુ પ્લવેયં પ્લવગેશ્વરાઃ ॥ 9 ॥
તેષાં કથયતાં તત્ર સર્વાંસ્તાનનુમાન્ય ચ ।
તતો વૃદ્ધતમસ્તેષાં જાંબવાન્પ્રત્યભાષત ॥ 10 ॥
પૂર્વમસ્માકમપ્યાસીત્કશ્ચિદ્ગતિપરાક્રમઃ ।
તે વયં વયસઃ પારમનુપ્રાપ્તાસ્સ્મ સાંપ્રતમ્ ॥ 11 ॥
કિંતુ નૈવં ગતે શક્યમિદં કાર્યમુપેક્ષિતુમ્ ।
યદર્થં કપિરાજશ્ચ રામશ્ચ કૃતનિશ્ચયૌ ॥ 12 ॥
સાંપ્રતં કાલભેદેન યા ગતિસ્તાં નિબોધત ।
નવતિં યોજનાનાં તુ ગમિષ્યામિ ન સંશયઃ ॥ 13 ॥
તાંશ્ચ સર્વાન્હરિશ્રેષ્ઠાંજાંબવાન્પુનરબ્રવીત્ ।
ન ખલ્વેતાવદેવાસીદ્ગમને મે પરાક્રમઃ ॥ 14 ॥
મયા મહાબલેશ્ચૈવ યજ્ઞે વિષ્ણુસ્સનાતનઃ ।
પ્રદક્ષિણીકૃતઃ પૂર્વં ક્રમમાણસ્ત્રિવિક્રમમ્ ॥ 15 ॥
સ ઇદાનીમહં વૃદ્ધઃ પ્લવને મંદવિક્રમઃ ।
યૌવને ચ તદાઽસીન્મે બલમપ્રતિમં પરૈઃ ॥ 16 ॥
સંપ્રત્યેતાવતીં શક્તિં ગમને તર્કયામ્યહમ્ ।
નૈતાવતા હિ સંસિદ્ધિઃ કાર્યસ્યાસ્ય ભવિષ્યતિ ॥ 17 ॥
અથોત્તરમુદારાર્થમબ્રવીદંગદસ્તદા ।
અનુમાન્ય તથા પ્રાજ્ઞો જાંબવંતં મહાકપિમ્ ॥ 18 ॥
અહમેતદ્ગમિષ્યામિ યોજનાનાં શતં મહત્ ।
નિવર્તને તુ મે શક્તિસ્સ્યાન્ન વેતિ ન નિશ્ચિતમ્ ॥ 19 ॥
તમુવાચ હરિશ્રેષ્ઠં જાંબવાન્વાક્યકોવિદઃ ।
જ્ઞાયતે ગમને શક્તિસ્તવ હર્યૃક્ષસત્તમ ॥ 20 ॥
કામં શતં સહસ્રં વા ન હ્યેષ વિધિરુચ્યતે ।
યોજનાનાં ભવાન્ શક્તો ગંતું પ્રતિનિવર્તિતુમ્ ॥ 21 ॥
ન હિ પ્રેષયિતા તાત સ્વામી પ્રેષ્યઃ કથંચન ।
ભવતાઽયં જનસ્સર્વઃ પ્રેષ્યઃ પ્લવગસત્તમ ॥ 22 ॥
ભવાન્ કલત્રં અસ્માકં સ્વામિ ભાવે વ્યવસ્થિતઃ ।
સ્વામી કલત્રં સૈન્યસ્ય ગતિઃ એષા પરંતપ ॥ 23 ॥
અપિ વૈ એતસ્ય કાર્યસ્ય ભવાન્ મૂલં અરિં દમ ।
તસ્માત્ કલત્રવત્ તાત પ્રતિપાલ્યઃ સદા ભવાન્ ॥ 24 ॥
મૂલમર્થસ્ય સંરક્ષ્યમેષ કાર્યવિદાં નયઃ ।
મૂલે સતિ હિ સિદ્ધ્યંતિ ગુણા ફલો પુષ્પોદયાઃ ॥ 25 ॥
તદ્ભવાનસ્ય કાર્યસ્ય સાધને સત્યવિક્રમ ।
બુદ્ધિવિક્રમસંપન્નો હેતુરત્ર પરંતપ ॥ 26 ॥
ગુરુશ્ચ ગુરુપુત્રશ્ચ ત્વં હિ નઃ કપિસત્તમ ।
ભવંતમાશ્રિત્ય વયં સમર્થા હ્યર્થસાધને ॥ 27 ॥
ઉક્તવાક્યં મહાપ્રાજ્ઞં જાંબવંતં મહાકપિઃ ।
પ્રત્યુવાચોત્તરં વાક્યં વાલિસૂનુરથાંગદઃ ॥ 28 ॥
યદિ નાહં ગમિષ્યામિ નાન્યો વાનરપુંગવઃ ।
પુનઃ ખલ્વિદમસ્માભિઃ કાર્યં પ્રાયોપવેશનમ્ ॥ 29 ॥
ન હ્યકૃત્વા હરિપતેસ્સંદેશં તસ્ય ધીમતઃ ।
તત્રાપિ ગત્વા પ્રાણાનાં પશ્યામિ પરિરક્ષણમ્ ॥ 30 ॥
સ હિ પ્રસાદે ચાત્યર્થં કોપે ચ હરિરીશ્વરઃ ।
અતીત્ય તસ્ય સંદેશં વિનાશો ગમને ભવેત્ ॥ 31 ॥
તદ્યથા હ્યસ્ય કાર્યસ્ય ન ભવત્યન્યથા ગતિઃ ।
તદ્ભવાનેવ દૃષ્ટાર્થસ્સંચિંતયિતુ મર્હતિ ॥ 32 ॥
સોઽંગદેન તદા વીરઃ પ્રત્યુક્તઃ પ્લવગર્ષભઃ ।
જાંબવાનુત્તરં વાક્યં પ્રોવાચેદં તતોઽંગદમ્ ॥ 33 ॥
અસ્ય તે વીર કાર્યસ્ય ન કિંચિત્પરિહીયતે ।
એષ સંચોદયામ્યેનં યઃ કાર્યં સાધયિષ્યતિ ॥ 34 ॥
તતઃપ્રતીતં પ્લવતાંવરિષ્ઠં એકાંતમાશ્રિત્ય સુસુખેપવિષ્ઠં સંચોદયામાસ હરિપ્રવીરો હરિપ્રવીરં હનુમંતમેવ ॥ 35 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે પંચષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
