View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.65 Kishkindha Kanda - Sarga 65

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha pañchaṣaṣṭitamassargaḥ ।

athāṅgadavachaśśrutvā tē sarvē vānararṣabhāḥ ।
svaṃ svaṃ gatau samutsāhamūchustatra yathākramam ॥ 1 ॥

gajō gavākṣō gavayaśśarabhō gandhamādanaḥ ।
maindaścha dvividaśchaiva suṣēṇō jāmbavāṃ stathā ॥ 2 ॥

ābabhāṣē gajastatra plavēyaṃ daśayōjanam ।
gavākṣō yōjananānyāha gamiṣyāmīti viṃśatim ॥ 3 ॥

gavayō vānarastatra vānarāṃ stānuvācha ha ।
triṃśataṃ tu gamiṣyāmi yōjanānāṃ plavaṅgamāḥ ॥ 4 ॥

śarabhastānuvāchātha vānarān vānararṣabhaḥ ।
chatvāriṃśadgamiṣyāmi yōjanānāṃ plavaṅgamāḥ ॥ 5 ॥

vānarastu mahātējā abravīdgandhamādanaḥ ।
yōjanānāṃ gamiṣyāmi pañchāśattu na saṃśayaḥ ॥ 6 ॥

maindastu vānarastatra vānarāṃstānuvācha ha ।
yōjanānāṃ paraṃ ṣaṣṭimahaṃ plavitumutsahē ॥ 7 ॥

tatastatra mahātējā dvividaḥ pratyabhāṣata ।
gamiṣyāmi na sandēhassaptatiṃ yōjanānyaham ॥ 8 ॥

suṣēṇastu mahātējāḥprōktavānharisattamān ।
aśītiṃ yōjanānāṃ tu plavēyaṃ plavagēśvarāḥ ॥ 9 ॥

tēṣāṃ kathayatāṃ tatra sarvāṃstānanumānya cha ।
tatō vṛddhatamastēṣāṃ jāmbavānpratyabhāṣata ॥ 10 ॥

pūrvamasmākamapyāsītkaśchidgatiparākramaḥ ।
tē vayaṃ vayasaḥ pāramanuprāptāssma sāmpratam ॥ 11 ॥

kintu naivaṃ gatē śakyamidaṃ kāryamupēkṣitum ।
yadarthaṃ kapirājaścha rāmaścha kṛtaniśchayau ॥ 12 ॥

sāmprataṃ kālabhēdēna yā gatistāṃ nibōdhata ।
navatiṃ yōjanānāṃ tu gamiṣyāmi na saṃśayaḥ ॥ 13 ॥

tāṃścha sarvānhariśrēṣṭhāñjāmbavānpunarabravīt ।
na khalvētāvadēvāsīdgamanē mē parākramaḥ ॥ 14 ॥

mayā mahābalēśchaiva yajñē viṣṇussanātanaḥ ।
pradakṣiṇīkṛtaḥ pūrvaṃ kramamāṇastrivikramam ॥ 15 ॥

sa idānīmahaṃ vṛddhaḥ plavanē mandavikramaḥ ।
yauvanē cha tadā'sīnmē balamapratimaṃ paraiḥ ॥ 16 ॥

sampratyētāvatīṃ śaktiṃ gamanē tarkayāmyaham ।
naitāvatā hi saṃsiddhiḥ kāryasyāsya bhaviṣyati ॥ 17 ॥

athōttaramudārārthamabravīdaṅgadastadā ।
anumānya tathā prājñō jāmbavantaṃ mahākapim ॥ 18 ॥

ahamētadgamiṣyāmi yōjanānāṃ śataṃ mahat ।
nivartanē tu mē śaktissyānna vēti na niśchitam ॥ 19 ॥

tamuvācha hariśrēṣṭhaṃ jāmbavānvākyakōvidaḥ ।
jñāyatē gamanē śaktistava haryṛkṣasattama ॥ 20 ॥

kāmaṃ śataṃ sahasraṃ vā na hyēṣa vidhiruchyatē ।
yōjanānāṃ bhavān śaktō gantuṃ pratinivartitum ॥ 21 ॥

na hi prēṣayitā tāta svāmī prēṣyaḥ kathañchana ।
bhavatā'yaṃ janassarvaḥ prēṣyaḥ plavagasattama ॥ 22 ॥

bhavān kalatraṃ asmākaṃ svāmi bhāvē vyavasthitaḥ ।
svāmī kalatraṃ sainyasya gatiḥ ēṣā parantapa ॥ 23 ॥

api vai ētasya kāryasya bhavān mūlaṃ ariṃ dama ।
tasmāt kalatravat tāta pratipālyaḥ sadā bhavān ॥ 24 ॥

mūlamarthasya saṃrakṣyamēṣa kāryavidāṃ nayaḥ ।
mūlē sati hi siddhyanti guṇā phalō puṣpōdayāḥ ॥ 25 ॥

tadbhavānasya kāryasya sādhanē satyavikrama ।
buddhivikramasampannō hēturatra parantapa ॥ 26 ॥

guruścha guruputraścha tvaṃ hi naḥ kapisattama ।
bhavantamāśritya vayaṃ samarthā hyarthasādhanē ॥ 27 ॥

uktavākyaṃ mahāprājñaṃ jāmbavantaṃ mahākapiḥ ।
pratyuvāchōttaraṃ vākyaṃ vālisūnurathāṅgadaḥ ॥ 28 ॥

yadi nāhaṃ gamiṣyāmi nānyō vānarapuṅgavaḥ ।
punaḥ khalvidamasmābhiḥ kāryaṃ prāyōpavēśanam ॥ 29 ॥

na hyakṛtvā haripatēssandēśaṃ tasya dhīmataḥ ।
tatrāpi gatvā prāṇānāṃ paśyāmi parirakṣaṇam ॥ 30 ॥

sa hi prasādē chātyarthaṃ kōpē cha harirīśvaraḥ ।
atītya tasya sandēśaṃ vināśō gamanē bhavēt ॥ 31 ॥

tadyathā hyasya kāryasya na bhavatyanyathā gatiḥ ।
tadbhavānēva dṛṣṭārthassañchintayitu marhati ॥ 32 ॥

sō'ṅgadēna tadā vīraḥ pratyuktaḥ plavagarṣabhaḥ ।
jāmbavānuttaraṃ vākyaṃ prōvāchēdaṃ tatō'ṅgadam ॥ 33 ॥

asya tē vīra kāryasya na kiñchitparihīyatē ।
ēṣa sañchōdayāmyēnaṃ yaḥ kāryaṃ sādhayiṣyati ॥ 34 ॥

tataḥpratītaṃ plavatāṃvariṣṭhaṃ ēkāntamāśritya susukhēpaviṣṭhaṃ sañchōdayāmāsa haripravīrō haripravīraṃ hanumantamēva ॥ 35 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē pañchaṣaṣṭitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: