ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ഏകത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഏവം ബഹുവിധാം ചിംതാം ചിംതയിത്വാ മഹാകപിഃ ।
സംശ്രവേ മധുരം വാക്യം വൈദേഹ്യാ വ്യാജഹാര ഹ ॥ 1 ॥
രാജാ ദശരഥോ നാമ രഥകുംജരവാജിമാന് ।
പുണ്യശീലോ മഹാകീര്തിരിക്ഷ്വാകൂണാം മഹായശാഃ ॥ 2 ॥
രാജര്ഷീണാം ഗുണശ്രേഷ്ഠസ്തപസാ ചര്ഷിഭി സ്സമഃ ।
ചക്രവര്തികുലേ ജാതഃ പുരംദരസമോ ബലേ ॥ 3 ॥
അഹിംസാരതിരക്ഷുദ്രോ ഘൃണീ സത്യപരാക്രമഃ ।
മുഖ്യശ്ചേക്ഷ്വാകുവംശസ്യ ലക്ഷ്മീവാന് ലക്ഷ്മിവര്ധനഃ ॥ 4 ॥
പാര്ഥിവവ്യംജനൈര്യുക്തഃ പൃഥുശ്രീഃ പാര്ഥിവര്ഷഭഃ ।
പൃഥിവ്യാം ചതുരംതായാം വിശ്രുതസ്സുഖദസ്സുഖീ ॥ 5 ॥
തസ്യ പുത്രഃ പ്രിയോ ജ്യേഷ്ഠസ്താരാധിപനിഭാനനഃ ।
രാമോ നാമ വിശേഷജ്ഞഃ ശ്രേഷ്ഠ സ്സർവധനുഷ്മതാമ് ॥ 6 ॥
രക്ഷിതാ സ്വസ്യ ധര്മസ്യ സ്വജനസ്യ ച രക്ഷിതാ ।
രക്ഷിതാ ജീവലോകസ്യ ധര്മസ്യ ച പരംതപഃ ॥ 7 ॥
തസ്യ സത്യാഭിസംധസ്യ വൃദ്ധസ്യ വചനാത്പിതുഃ ।
സഭാര്യസ്സഹ ച ഭ്രാത്രാ വീരഃ പ്രവ്രാജിതോ വനമ് ॥ 8 ॥
തേന തത്ര മഹാരണ്യേ മൃഗയാം പരിധാവതാ ।
രാക്ഷസാ നിഹതാശ്ശൂരാ ബഹവഃ കാമരൂപിണഃ ॥ 9 ॥
ജനസ്ഥാനവധം ശ്രുത്വാ ഹതൌ ച ഖരദൂഷണൌ ।
തതസ്ത്വമര്ഷാപഹൃതാ ജാനകീ രാവണേന തു ॥ 10 ॥
വംചയിത്വാ വനേ രാമം മൃഗരൂപേണ മായയാ ।
സ മാര്ഗമാണസ്താം ദേവീം രാമസ്സീതാമനിംദിതാമ് ॥ 11 ॥
ആസസാദ വനേ മിത്രം സുഗ്രീവം നാമ വാനരമ് ।
തത സ്സ വാലിനം ഹത്വാ രാമഃ പരപുരംജയഃ ॥ 12 ॥
പ്രായച്ഛത്കപിരാജ്യം തത്സുഗ്രീവായ മഹാബലഃ ।
സുഗ്രീവേണാപി സംദിഷ്ടാ ഹരയഃ കാമരൂപിണഃ ॥ 13 ॥
ദിക്ഷു സർവാസു താം ദേവീം വിചിന്വംതി സഹസ്രശഃ ।
അഹം സംപാതിവചനാച്ഛതയോജനമായതമ് ॥ 14 ॥
അസ്യാ ഹേതോർവിശാലാക്ഷ്യാഃ സാഗരം വേഗവാന്പ്ലുതഃ ।
യഥാരൂപാം യഥാവര്ണാം യഥാലക്ഷ്മീവതീം ച നിശ്ചിതാമ് ॥ 15 ॥
അശ്രൌഷം രാഘവസ്യാഹം സേയമാസാദിതാ മയാ ।
വിരരാമൈവമുക്ത്വാസൌ വാചം വാനരപുംഗവഃ ॥ 16 ॥
ജാനകീ ചാപി തച്ഛ്രുത്വാ പരം വിസ്മയമാഗതാ ।
തതസ്സാ വക്രകേശാംതാ സുകേശീ കേശസംവൃതമ് ॥ 17 ॥
ഉന്നമ്യ വദനം ഭീരുശ്ശിംശുപാവൃക്ഷമൈക്ഷത ।
നിശമ്യ സീതാ വചനം കപേശ്ച ദിശശ്ച സർവാഃ പ്രദിശശ്ച വീക്ഷ്യ ।
സ്വയം പ്രഹര്ഷം പരമം ജഗാമ സർവാത്മനാ രാമമനുസ്മരംതീ ॥ 18 ॥
സാ തിര്യഗൂര്ധ്വം ച തഥാപ്യധസ്താന്നിരീക്ഷമാണാ തമചിംത്യബുദ്ധിമ് ।
ദദര്ശ പിംഗാധിപതേരമാത്യം വാതാത്മജം സൂര്യമിവോദയസ്ഥമ് ॥ 19 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ഏകത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
