શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ એકત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
એવં બહુવિધાં ચિંતાં ચિંતયિત્વા મહાકપિઃ ।
સંશ્રવે મધુરં વાક્યં વૈદેહ્યા વ્યાજહાર હ ॥ 1 ॥
રાજા દશરથો નામ રથકુંજરવાજિમાન્ ।
પુણ્યશીલો મહાકીર્તિરિક્ષ્વાકૂણાં મહાયશાઃ ॥ 2 ॥
રાજર્ષીણાં ગુણશ્રેષ્ઠસ્તપસા ચર્ષિભિ સ્સમઃ ।
ચક્રવર્તિકુલે જાતઃ પુરંદરસમો બલે ॥ 3 ॥
અહિંસારતિરક્ષુદ્રો ઘૃણી સત્યપરાક્રમઃ ।
મુખ્યશ્ચેક્ષ્વાકુવંશસ્ય લક્ષ્મીવાન્ લક્ષ્મિવર્ધનઃ ॥ 4 ॥
પાર્થિવવ્યંજનૈર્યુક્તઃ પૃથુશ્રીઃ પાર્થિવર્ષભઃ ।
પૃથિવ્યાં ચતુરંતાયાં વિશ્રુતસ્સુખદસ્સુખી ॥ 5 ॥
તસ્ય પુત્રઃ પ્રિયો જ્યેષ્ઠસ્તારાધિપનિભાનનઃ ।
રામો નામ વિશેષજ્ઞઃ શ્રેષ્ઠ સ્સર્વધનુષ્મતામ્ ॥ 6 ॥
રક્ષિતા સ્વસ્ય ધર્મસ્ય સ્વજનસ્ય ચ રક્ષિતા ।
રક્ષિતા જીવલોકસ્ય ધર્મસ્ય ચ પરંતપઃ ॥ 7 ॥
તસ્ય સત્યાભિસંધસ્ય વૃદ્ધસ્ય વચનાત્પિતુઃ ।
સભાર્યસ્સહ ચ ભ્રાત્રા વીરઃ પ્રવ્રાજિતો વનમ્ ॥ 8 ॥
તેન તત્ર મહારણ્યે મૃગયાં પરિધાવતા ।
રાક્ષસા નિહતાશ્શૂરા બહવઃ કામરૂપિણઃ ॥ 9 ॥
જનસ્થાનવધં શ્રુત્વા હતૌ ચ ખરદૂષણૌ ।
તતસ્ત્વમર્ષાપહૃતા જાનકી રાવણેન તુ ॥ 10 ॥
વંચયિત્વા વને રામં મૃગરૂપેણ માયયા ।
સ માર્ગમાણસ્તાં દેવીં રામસ્સીતામનિંદિતામ્ ॥ 11 ॥
આસસાદ વને મિત્રં સુગ્રીવં નામ વાનરમ્ ।
તત સ્સ વાલિનં હત્વા રામઃ પરપુરંજયઃ ॥ 12 ॥
પ્રાયચ્છત્કપિરાજ્યં તત્સુગ્રીવાય મહાબલઃ ।
સુગ્રીવેણાપિ સંદિષ્ટા હરયઃ કામરૂપિણઃ ॥ 13 ॥
દિક્ષુ સર્વાસુ તાં દેવીં વિચિન્વંતિ સહસ્રશઃ ।
અહં સંપાતિવચનાચ્છતયોજનમાયતમ્ ॥ 14 ॥
અસ્યા હેતોર્વિશાલાક્ષ્યાઃ સાગરં વેગવાન્પ્લુતઃ ।
યથારૂપાં યથાવર્ણાં યથાલક્ષ્મીવતીં ચ નિશ્ચિતામ્ ॥ 15 ॥
અશ્રૌષં રાઘવસ્યાહં સેયમાસાદિતા મયા ।
વિરરામૈવમુક્ત્વાસૌ વાચં વાનરપુંગવઃ ॥ 16 ॥
જાનકી ચાપિ તચ્છ્રુત્વા પરં વિસ્મયમાગતા ।
તતસ્સા વક્રકેશાંતા સુકેશી કેશસંવૃતમ્ ॥ 17 ॥
ઉન્નમ્ય વદનં ભીરુશ્શિંશુપાવૃક્ષમૈક્ષત ।
નિશમ્ય સીતા વચનં કપેશ્ચ દિશશ્ચ સર્વાઃ પ્રદિશશ્ચ વીક્ષ્ય ।
સ્વયં પ્રહર્ષં પરમં જગામ સર્વાત્મના રામમનુસ્મરંતી ॥ 18 ॥
સા તિર્યગૂર્ધ્વં ચ તથાપ્યધસ્તાન્નિરીક્ષમાણા તમચિંત્યબુદ્ધિમ્ ।
દદર્શ પિંગાધિપતેરમાત્યં વાતાત્મજં સૂર્યમિવોદયસ્થમ્ ॥ 19 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે એકત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
