श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुंदरकांडम् ।
अथ चतुर्थस्सर्गः ।
स निर्जित्य पुरीं श्रेष्ठां लंकां तां कामरूपिणीम् ।
विक्रमेण महातेजा हनुमान् कपिसत्तमः ॥ 1 ॥
अद्वारेण च महाबाहुः प्राकारमभिपुप्लुवे ।
प्रविश्य नगरीं लंकां कपिराजहितंकरः ॥ 2 ॥
चक्रेऽथ पादं सव्यं च शत्रूणां स तु मूर्धनि ।
प्रविष्टः सत्त्वसंपन्नो निशायां मारुतात्मजः ॥ 3 ॥
स महापथमास्थाय मुक्तापुष्पविराजितम् ।
ततस्तु तां पुरीं लंकां रम्यामभिययौ कपिः ॥ 4 ॥
हसितोत्कृष्टनिनदैस्तूर्यघोषपुरस्सरैः ।
वज्रांकुशनिकाशैश्च वज्रजालविभूषितैः ॥ 5 ॥
गृहमेघैः पुरी रम्या बभासे द्यौरिवांबुदैः ।
प्रजज्वाल ततो लंका रक्षोगणगृहैः शुभैः ॥ 6 ॥
सिताभ्रसदृशैश्चित्रैः पद्मस्वस्तिकसंस्थितैः ।
वर्धमानगृहैश्चापि सर्वतः सुविभूषिता ॥ 7 ॥
तां चित्रमाल्याभरणां कपिराजहितंकरः ।
राघवार्थं चरन् श्रीमान् ददर्श च ननंद च ॥ 8 ॥
भवनाद्भवनं गच्छन् ददर्श पवनात्मजः ।
विविधाकृतिरूपाणि भवनानि ततस्ततः ॥ 9 ॥
शुश्राव मधुरं गीतं त्रिस्थानस्वरभूषितम् ।
स्त्रीणां मदसमृद्धानां दिवि चाप्सरसामिव ॥ 10 ॥
शुश्राव कांचीनिनदं नूपुराणां च, निःस्वनम् ।
सोपाननिनदांश्चैव भवनेषु महात्मनाम् ॥ 11 ॥
अस्फोटितनिनादांश्च क्ष्वेलितांश्च ततस्ततः ।
शुश्राव जपतां तत्र मंत्रान् रक्षोगृहेषु वै ॥ 12 ॥
स्वाध्यायनिरतांश्चैव यातुधानान् ददर्श सः ।
रावणस्तवसंयुक्तान् गर्जतो राक्षसानपि ॥ 13 ॥
राजमार्गं समावृत्य स्थितं रक्षोबलं महत् ।
ददर्श मध्यमे गुल्मे रावणस्य चरान् बहून् ॥ 14 ॥
दीक्षितान् जटिलान् मुंडान् गोजिनांबरवाससः ।
दर्भमुष्टिप्रहरणानग्निकुंडायुघांस्तथा ॥ 15 ॥
कूटमुद्गरपाणींश्च दंडायुधधरानपि ।
एकाक्षानेककर्णांश्च लंबोदरपयोधरान् ॥ 16 ॥
करालान् भुग्नवक्त्रांश्च विकटान् वामनांस्तथा ।
धन्विनः खंगिनश्चैव शतघ्नीमुसलायुधान् ॥ 17 ॥
परिघोत्तमहस्तांश्च विचित्रकवचोज्ज्वलान् ।
नातिस्थूलान्नातिकृशान्नातिदीर्घातिह्रस्वकान् ॥ 18 ॥
नातिगौरान्नातिकृष्णान्नातिकुब्जान्न वामनान् ।
विरूपान् बहुरूपांश्च सुरूपांश्च सुवर्चसः ॥ 19 ॥
ध्वजीन् पताकिनश्चैव ददर्श विविधायुधान् ।
शक्तिवृक्षायुधांश्चैव पट्टिसाशनिधारिणः ॥ 20 ॥
क्षेपणीपाशहस्तांश्च ददर्श स महाकपिः ।
स्रग्विणस्त्वनुलिप्तांश्च वराभरणभूषितान् ॥ 21 ॥
नानावेषसमायुक्तान् यथास्स्वैरगतान् बहून् ।
तीक्ष्णशूलधरांश्चैव वज्रिणश्च महाबलान् ॥ 22 ॥
शतसाहस्रमव्यग्रमारक्षं मध्यमं कपिः ।
रक्षोधिपतिनिर्दिष्टं ददर्शांतःपुराग्रतः ॥ 23 ॥
स तदा तद्गृहं दृष्ट्वा महाहाटकतोरणम् ।
राक्षसेंद्रस्य विख्यातमद्रिमूर्ध्नि प्रतिष्ठितम् ॥ 24 ॥
पुंडरीकावतंसाभिः परिखाभिरलंकृतम् ।
प्राकारावृतमत्यंतं ददर्श स महाकपिः ॥ 25 ॥
त्रिविष्टपनिभं दिव्यं दिव्यनादनिनादितम् ।
वाजिहेषितसंघुष्टं नादितं भूषणैस्तथा ॥ 26 ॥
रथैर्यानैर्विमानैश्च तथा हयगजैः शुभैः ।
वारणैश्च चतुर्थंतैः श्वेताभ्रनिचयोपमैः ॥ 27 ॥
भूषितं रुचिरद्वारं मत्तैश्च मृगपक्षिभिः ।
रक्षितं सुमहावीर्यैर्यातुधानैः सहस्रशः ।
राक्षसाधिपतेर्गुप्तमाविवेश महाकपिः ॥ 28 ॥
सहेमजांबूनदचक्रवालं महार्हमुक्तामणिभूषितांतम् ।
परार्थ्यकालागुरुचंदनाक्तं स रावणांतःपुरमाविवेश ॥ 29 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुंदरकांडे चतुर्थस्सर्गः ॥
