શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ સપ્તવિંશસ્સર્ગઃ ।
તાંસ્તુતેઽહંપ્રવક્ષ્યામિપ્રેક્ષમાણસ્યયૂથપાન્ ।
રાઘવાર્થેપરાક્રાંતાયેનરક્ષંતિજીવિતમ્ ॥ 1 ॥
સ્નિગ્ધાયસ્યબહુવ્યામાવાલાલાંગૂલમાશ્રિતાઃ ।
તામ્રાઃપીતાસ્સિતાશ્શ્વેતાઃપ્રકીર્ણાઘોરકર્મણઃ ॥ 2 ॥
પ્રગૃહીતાઃપ્રકાશંતેસૂર્યસ્યેવમરીચયઃ ।
પૃથિવ્યાંચાનુકૃષ્યંતેહરોનામૈષયૂથપઃ ॥ 3 ॥
યંપૃષ્ઠતોઽનુગચ્છંતિશતશોઽથસહસ્રશઃ ।
દ્રુમાનુદ્યમ્યસહસાલંકારોહણતત્પરાઃ ॥ 4 ॥
યૂથપાહરિરાજસ્યકિંકરાસ્સમુપસ્થિતાઃ ।
નીલાનિવમહામેઘાંસ્તિષ્ઠતોયાંસ્તુપશ્યસિ ॥ 5 ॥
અસિતાંજનસંકાશાન્ યુદ્ધેસત્યપરાક્રમાન્ ।
અસઙ્ ખ્યેયાનનિર્દેશ્યાન્પરંપારમિવોદધેઃ ॥ 6 ॥
પર્વતેષુચયેકેચિદ્વિષમેષુનદીષુચ ।
એતેત્વામભિવર્તંતેરાજન્નૃક્ષાસ્સુદારુણાઃ ॥ 7 ॥
એષાં મધ્યે સ્થિતો રાજન્ ભીમ અક્ષો ભીમ દર્શનઃ ।
પર્જન્ય ઇવ જીમૂતૈઃ સમંતાત્ પરિવારિતઃ ॥ 8 ॥
ઋક્ષવંતંગિરિશ્રેષ્ઠમધ્યાસ્તેનર્મદાંપિબન્ ।
સર્વઋક્ષાણામધિપતિર્ધૂમ્રોનામૈષયૂથપઃ ॥ 9 ॥
યવીયાનસ્યતુભ્રાતાપશ્યૈનંપર્વતોપમમ્ ।
ભ્રાત્રાસમાનોરૂપેણવિશિષ્ટસ્તુપરાક્રમૈઃ ॥ 10 ॥
સએષજાંબવાન્નામમહાયૂથપયૂથપઃ ।
પ્રક્રાંતોગુરુવર્તીચસંપ્રહારેષ્વમર્ષણ ॥ 11 ॥
એતેનસાહ્યંસુમહત્કૃતંશક્રસ્યધીમતા ।
દેવાસુરેજાંબવતાલબ્ધાશ્ચબહવોવરાઃ ॥ 12 ॥
આરુહ્યપર્વતાગ્રેભ્યોમહાભ્રવિપુલાઃ શિલાઃ ।
મુંચંતિવિપુલાકારાનમૃત્યોરુદ્વિજંતિચ ॥ 13 ॥
રાક્ષસાનાંચસદૃશાઃપિશાચાનાંચરોમશાઃ ।
એતસ્યસૈન્યાબહવોવિચરંત્યગ્નિતેજસઃ ॥ 14 ॥
યંત્વેનમભિસમ્રબ્ધંપ્લવમાનમિવસ્થિતમ્ ।
પ્રેક્ષંતેવાનરાસ્સર્વેસ્થિતાયૂથપયૂથપમ્ ॥ 15 ॥
એષરાજન્ સહસ્રાક્ષંપર્યુપાસ્તેહરીશ્વરઃ ।
બલેનબલસંપન્નોદંભોનામૈષયૂથપઃ ॥ 16 ॥
યઃસ્થિતંયોજનેશૈલંગચ્છન્પાર્શ્વેનસેવતે ।
ઊર્ધ્વંતથૈવકાયેનગતઃપ્રાપ્નોતિયોજનમ્ ॥ 17 ॥
યસ્માન્નપરમંરૂપંચતુષ્પાદેષુવિદ્યતે ।
શ્રુતસ્સંન્નાદનોનામવાનરાણાંપિતામહાઃ ॥ 18 ॥
યેનયુદ્ધંપુરાદત્તંરણેશક્રસ્યધીમતા ।
પરાજયશ્ચનપ્રાપ્તસ્સોઽયંયૂથપયૂથપઃ ॥ 19 ॥
યસ્યવિક્રમમાણસ્યશક્રસ્યેવપરાક્રમઃ ।
એષગંધર્વકન્યાયામુત્પન્નઃકૃષ્ણવર્ત્મનઃ ॥ 20 ॥
તદાદેવાસુરેયુદ્ધેસાહ્યાર્થંત્રિદિવૌકસાં યસ્યવૈશ્રવણોરાજાજંબૂમુપનિષેવતે ॥ 21 ॥
યોરાજાપર્વતેંદ્રાણાંબહુકિન્નરસેવિનામ્ ।
વિહારસુખદોનિત્યંભ્રાતુસ્તેરાક્ષસાધિપ ॥ 22 ॥
તત્રૈષવસતિશ્રીમાન્બલવાન્વાનરર્ષભઃ ।
યુદ્ધેષ્વકત્થનોનિત્યંક્રોધનોનામયૂથપઃ ॥ 23 ॥
વૃતઃકોટિસહસ્રેણહરીણાંસમુપસ્થિતઃ ।
એષૈવાશંસતેલંકાંસ્વેનાનીકેનમર્દિતુમ્ ॥ 24 ॥
યોગંગામનુપર્યેતિત્રાસયન્ગજયૂથપાન્ ।
હસ્તિનાંવાનરાણાંચપૂર્વવૈરમનુસ્મરન્ ॥ 25 ॥
એષયૂથપતિર્નેતાગચ્છન્ ગિરિગુહાશયઃ ।
ગજાન્યોધયતેવન્યાન્ગિરીંશ્ચૈવમહીરુહાન્ ॥ 26 ॥
હરીણાંવાહિનીમુખ્યોનદીંહૈમવતીમનુ ।
ઉશીરબીજમાશ્રિત્યપર્વતંમંદરોપમમ્ ॥ 27 ॥
રમતે વાનર શ્રેષ્ઠો દિવિ શક્ર ઇવ સ્વયમ્ ।
એનં શત સહસ્રાણાં સહસ્રં અભિવર્તતે ॥ 28 ॥
સએષનેતાચૈતેષાંવાનરાણાંમહાત્મનામ્ ।
સએષદુર્ધરોરાજન્પ્રમાથીનામયૂથપઃ ॥ 29 ॥
વાતેનેવોદ્ધતંમેઘંયમેનમનુપશ્યસિ ।
અનીકમભિસંરબ્ધંવાનરાણાંતરસ્વિનામ્ ॥ 30 ॥
અનીકમપિ સમ્રબ્ધં વાનરાણાં તરસ્વિનામ્ ।
ઉદ્ધૂતમરુણાભાસં પવનેન સમંતતઃ ॥ 31 ॥
એતેઽસિતમુખાઘોરાગોલાંગૂલામહાબલાઃ ।
શતંશતહસ્રાણિદૃષ્ટ્વાવૈસેતુબંધનમ્ ॥ 32 ॥
ગોલાંગૂલંમહાવેગંગવાક્ષંનામયૂધપમ્ ।
પરિવાર્યાભિવર્તંતેલંકાંમર્દિતુમોજસા ॥ 33 ॥
ભ્રમરાચરિતાયત્રસર્વકાલફલદ્રુમાઃ ॥ 34 ॥
યંસૂર્યસ્તુલ્યપર્ણાભમનુપર્યેતિપર્વતમ્ ।
યસ્યભાસાસદાભાંતિતદ્વર્ણામૃગપક્ષિણઃ ॥ 35 ॥
યસ્યપ્રસ્થંમહાત્માનોનત્યજંતિમહર્ષયઃ ।
સર્વકાલફલાવૃક્ષાસ્સદાફલસમન્વિતાઃ ॥ 36 ॥
મધૂનિચમહાર્હાણિયસ્મિન્પર્વતસત્તમે ।
તત્રૈવરમતેરાજન્રમ્યેકાંચનપર્વતે ॥ 37 ॥
મુખ્યોવાનરમુખ્યાનાંકેસરીનામયૂથપઃ ।
ષષ્ટિર્ગિરિસહસ્રાણાંરમ્યાઃકાંચનપર્વતા ॥ 38 ॥
તેષાંમધ્યેગિરિવરસ્ત્વમિવાનઘરક્ષસામ્ ।
તત્રૈતેકપિલાશ્શ્વેતાસ્તામ્રાસ્યામધુપિંગલાઃ ॥ 39 ॥
નિવસંત્યુત્તમગિરૌતીક્ષ્ણદંષ્ટ્રાનખાયુધાઃ ।
સિંહાઇવચતુર્દંષ્ટ્રાવ્યાઘ્રાઇવદુરાસદાઃ ॥ 40 ॥
સર્વેવૈશ્વાનરસમાજ્વલિતાશીવિષોપમાઃ ।
સુદીર્ઘાંચિતલાંગૂલામત્તમાતંગસન્નિભાઃ ॥ 41 ॥
મહાપર્વતસંકાશામહાજીમૂતનિસ્સ્વનાઃ ।
વૃત્તપિંગલરક્તાક્ષાભીમાભીમગતિસ્વરાઃ ॥ 42 ॥
મર્દયંતીવતેસર્વેતસ્થુર્લઙકાસમીક્ષ્યતે ।
એષચૈષામધિપતિર્મધ્યેતિષ્ઠતિવીર્યવાન્ ॥ 43 ॥
જયાર્થીનિત્યમાદિત્યમુપતિષ્ઠતિબુદ્ધિમાન્ ।
નામ્નાપૃથિવ્યાંવિખ્યાતોરાજન્ શતબલીતિયઃ ॥ 44 ॥
એષૈવાશંસતેલંકાંસ્વેનાનીકેનમર્દિતુમ્ ।
વિક્રાંતોબલવાન્ શૂરઃપૌરુષેસ્વેવ્યવસ્થિતઃ ।
રામપ્રિયાર્થંપ્રાણાનાંદયાંનકુરુતેહરિઃ ॥ 45 ॥
ગજોગવાક્ષોગવયોનલોનીલશ્ચવાનરઃ ।
એકૈકએવયોધાનાંકોટીભિર્દશભિર્વૃતઃ ॥ 46 ॥
તથાઽઽન્યેવાનરશ્રેષ્ઠાવિંધ્યપર્વતવાસિનઃ ।
નશક્યંતેબહુત્વાત્તુસઙ્ ખ્યાતુંલઘુવિક્રમાઃ ॥ 47 ॥
સર્વેમહારાજમહાપ્રભાવાસ્સર્વેમહાશૈલનિકાશકાયાઃ ।
સર્વેસમર્થાપૃથિવીંક્ષણેનકર્તુંપ્રવિધ્વસ્તવિકીર્ણશૈલામ્ ॥ 48 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે સપ્તવિંશસ્સર્ગઃ ॥
