ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତାଂସ୍ତୁତେଽହଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ୟାମିପ୍ରେକ୍ଷମାଣସ୍ୟୟୂଥପାନ୍ ।
ରାଘଵାର୍ଥେପରାକ୍ରାଂତାୟେନରକ୍ଷଂତିଜୀଵିତମ୍ ॥ 1 ॥
ସ୍ନିଗ୍ଧାୟସ୍ୟବହୁଵ୍ୟାମାଵାଲାଲାଂଗୂଲମାଶ୍ରିତାଃ ।
ତାମ୍ରାଃପୀତାସ୍ସିତାଶ୍ଶ୍ଵେତାଃପ୍ରକୀର୍ଣାଘୋରକର୍ମଣଃ ॥ 2 ॥
ପ୍ରଗୃହୀତାଃପ୍ରକାଶଂତେସୂର୍ୟସ୍ୟେଵମରୀଚୟଃ ।
ପୃଥିଵ୍ୟାଂଚାନୁକୃଷ୍ୟଂତେହରୋନାମୈଷୟୂଥପଃ ॥ 3 ॥
ୟଂପୃଷ୍ଠତୋଽନୁଗଚ୍ଛଂତିଶତଶୋଽଥସହସ୍ରଶଃ ।
ଦ୍ରୁମାନୁଦ୍ୟମ୍ୟସହସାଲଂକାରୋହଣତତ୍ପରାଃ ॥ 4 ॥
ୟୂଥପାହରିରାଜସ୍ୟକିଂକରାସ୍ସମୁପସ୍ଥିତାଃ ।
ନୀଲାନିଵମହାମେଘାଂସ୍ତିଷ୍ଠତୋୟାଂସ୍ତୁପଶ୍ୟସି ॥ 5 ॥
ଅସିତାଂଜନସଂକାଶାନ୍ ୟୁଦ୍ଧେସତ୍ୟପରାକ୍ରମାନ୍ ।
ଅସଙ୍ ଖ୍ୟେୟାନନିର୍ଦେଶ୍ୟାନ୍ପରଂପାରମିଵୋଦଧେଃ ॥ 6 ॥
ପର୍ଵତେଷୁଚୟେକେଚିଦ୍ଵିଷମେଷୁନଦୀଷୁଚ ।
ଏତେତ୍ଵାମଭିଵର୍ତଂତେରାଜନ୍ନୃକ୍ଷାସ୍ସୁଦାରୁଣାଃ ॥ 7 ॥
ଏଷାଂ ମଧ୍ୟେ ସ୍ଥିତୋ ରାଜନ୍ ଭୀମ ଅକ୍ଷୋ ଭୀମ ଦର୍ଶନଃ ।
ପର୍ଜନ୍ୟ ଇଵ ଜୀମୂତୈଃ ସମଂତାତ୍ ପରିଵାରିତଃ ॥ 8 ॥
ଋକ୍ଷଵଂତଂଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠମଧ୍ୟାସ୍ତେନର୍ମଦାଂପିବନ୍ ।
ସର୍ଵଋକ୍ଷାଣାମଧିପତିର୍ଧୂମ୍ରୋନାମୈଷୟୂଥପଃ ॥ 9 ॥
ୟଵୀୟାନସ୍ୟତୁଭ୍ରାତାପଶ୍ୟୈନଂପର୍ଵତୋପମମ୍ ।
ଭ୍ରାତ୍ରାସମାନୋରୂପେଣଵିଶିଷ୍ଟସ୍ତୁପରାକ୍ରମୈଃ ॥ 10 ॥
ସଏଷଜାଂବଵାନ୍ନାମମହାୟୂଥପୟୂଥପଃ ।
ପ୍ରକ୍ରାଂତୋଗୁରୁଵର୍ତୀଚସଂପ୍ରହାରେଷ୍ଵମର୍ଷଣ ॥ 11 ॥
ଏତେନସାହ୍ୟଂସୁମହତ୍କୃତଂଶକ୍ରସ୍ୟଧୀମତା ।
ଦେଵାସୁରେଜାଂବଵତାଲବ୍ଧାଶ୍ଚବହଵୋଵରାଃ ॥ 12 ॥
ଆରୁହ୍ୟପର୍ଵତାଗ୍ରେଭ୍ୟୋମହାଭ୍ରଵିପୁଲାଃ ଶିଲାଃ ।
ମୁଂଚଂତିଵିପୁଲାକାରାନମୃତ୍ୟୋରୁଦ୍ଵିଜଂତିଚ ॥ 13 ॥
ରାକ୍ଷସାନାଂଚସଦୃଶାଃପିଶାଚାନାଂଚରୋମଶାଃ ।
ଏତସ୍ୟସୈନ୍ୟାବହଵୋଵିଚରଂତ୍ୟଗ୍ନିତେଜସଃ ॥ 14 ॥
ୟଂତ୍ଵେନମଭିସମ୍ରବ୍ଧଂପ୍ଲଵମାନମିଵସ୍ଥିତମ୍ ।
ପ୍ରେକ୍ଷଂତେଵାନରାସ୍ସର୍ଵେସ୍ଥିତାୟୂଥପୟୂଥପମ୍ ॥ 15 ॥
ଏଷରାଜନ୍ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂପର୍ୟୁପାସ୍ତେହରୀଶ୍ଵରଃ ।
ବଲେନବଲସଂପନ୍ନୋଦଂଭୋନାମୈଷୟୂଥପଃ ॥ 16 ॥
ୟଃସ୍ଥିତଂୟୋଜନେଶୈଲଂଗଚ୍ଛନ୍ପାର୍ଶ୍ଵେନସେଵତେ ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂତଥୈଵକାୟେନଗତଃପ୍ରାପ୍ନୋତିୟୋଜନମ୍ ॥ 17 ॥
ୟସ୍ମାନ୍ନପରମଂରୂପଂଚତୁଷ୍ପାଦେଷୁଵିଦ୍ୟତେ ।
ଶ୍ରୁତସ୍ସଂନ୍ନାଦନୋନାମଵାନରାଣାଂପିତାମହାଃ ॥ 18 ॥
ୟେନୟୁଦ୍ଧଂପୁରାଦତ୍ତଂରଣେଶକ୍ରସ୍ୟଧୀମତା ।
ପରାଜୟଶ୍ଚନପ୍ରାପ୍ତସ୍ସୋଽୟଂୟୂଥପୟୂଥପଃ ॥ 19 ॥
ୟସ୍ୟଵିକ୍ରମମାଣସ୍ୟଶକ୍ରସ୍ୟେଵପରାକ୍ରମଃ ।
ଏଷଗଂଧର୍ଵକନ୍ୟାୟାମୁତ୍ପନ୍ନଃକୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମନଃ ॥ 20 ॥
ତଦାଦେଵାସୁରେୟୁଦ୍ଧେସାହ୍ୟାର୍ଥଂତ୍ରିଦିଵୌକସାଂ ୟସ୍ୟଵୈଶ୍ରଵଣୋରାଜାଜଂବୂମୁପନିଷେଵତେ ॥ 21 ॥
ୟୋରାଜାପର୍ଵତେଂଦ୍ରାଣାଂବହୁକିନ୍ନରସେଵିନାମ୍ ।
ଵିହାରସୁଖଦୋନିତ୍ୟଂଭ୍ରାତୁସ୍ତେରାକ୍ଷସାଧିପ ॥ 22 ॥
ତତ୍ରୈଷଵସତିଶ୍ରୀମାନ୍ବଲଵାନ୍ଵାନରର୍ଷଭଃ ।
ୟୁଦ୍ଧେଷ୍ଵକତ୍ଥନୋନିତ୍ୟଂକ୍ରୋଧନୋନାମୟୂଥପଃ ॥ 23 ॥
ଵୃତଃକୋଟିସହସ୍ରେଣହରୀଣାଂସମୁପସ୍ଥିତଃ ।
ଏଷୈଵାଶଂସତେଲଂକାଂସ୍ଵେନାନୀକେନମର୍ଦିତୁମ୍ ॥ 24 ॥
ୟୋଗଂଗାମନୁପର୍ୟେତିତ୍ରାସୟନ୍ଗଜୟୂଥପାନ୍ ।
ହସ୍ତିନାଂଵାନରାଣାଂଚପୂର୍ଵଵୈରମନୁସ୍ମରନ୍ ॥ 25 ॥
ଏଷୟୂଥପତିର୍ନେତାଗଚ୍ଛନ୍ ଗିରିଗୁହାଶୟଃ ।
ଗଜାନ୍ୟୋଧୟତେଵନ୍ୟାନ୍ଗିରୀଂଶ୍ଚୈଵମହୀରୁହାନ୍ ॥ 26 ॥
ହରୀଣାଂଵାହିନୀମୁଖ୍ୟୋନଦୀଂହୈମଵତୀମନୁ ।
ଉଶୀରବୀଜମାଶ୍ରିତ୍ୟପର୍ଵତଂମଂଦରୋପମମ୍ ॥ 27 ॥
ରମତେ ଵାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦିଵି ଶକ୍ର ଇଵ ସ୍ଵୟମ୍ ।
ଏନଂ ଶତ ସହସ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ଅଭିଵର୍ତତେ ॥ 28 ॥
ସଏଷନେତାଚୈତେଷାଂଵାନରାଣାଂମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ସଏଷଦୁର୍ଧରୋରାଜନ୍ପ୍ରମାଥୀନାମୟୂଥପଃ ॥ 29 ॥
ଵାତେନେଵୋଦ୍ଧତଂମେଘଂୟମେନମନୁପଶ୍ୟସି ।
ଅନୀକମଭିସଂରବ୍ଧଂଵାନରାଣାଂତରସ୍ଵିନାମ୍ ॥ 30 ॥
ଅନୀକମପି ସମ୍ରବ୍ଧଂ ଵାନରାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍ ।
ଉଦ୍ଧୂତମରୁଣାଭାସଂ ପଵନେନ ସମଂତତଃ ॥ 31 ॥
ଏତେଽସିତମୁଖାଘୋରାଗୋଲାଂଗୂଲାମହାବଲାଃ ।
ଶତଂଶତହସ୍ରାଣିଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଵୈସେତୁବଂଧନମ୍ ॥ 32 ॥
ଗୋଲାଂଗୂଲଂମହାଵେଗଂଗଵାକ୍ଷଂନାମୟୂଧପମ୍ ।
ପରିଵାର୍ୟାଭିଵର୍ତଂତେଲଂକାଂମର୍ଦିତୁମୋଜସା ॥ 33 ॥
ଭ୍ରମରାଚରିତାୟତ୍ରସର୍ଵକାଲଫଲଦ୍ରୁମାଃ ॥ 34 ॥
ୟଂସୂର୍ୟସ୍ତୁଲ୍ୟପର୍ଣାଭମନୁପର୍ୟେତିପର୍ଵତମ୍ ।
ୟସ୍ୟଭାସାସଦାଭାଂତିତଦ୍ଵର୍ଣାମୃଗପକ୍ଷିଣଃ ॥ 35 ॥
ୟସ୍ୟପ୍ରସ୍ଥଂମହାତ୍ମାନୋନତ୍ୟଜଂତିମହର୍ଷୟଃ ।
ସର୍ଵକାଲଫଲାଵୃକ୍ଷାସ୍ସଦାଫଲସମନ୍ଵିତାଃ ॥ 36 ॥
ମଧୂନିଚମହାର୍ହାଣିୟସ୍ମିନ୍ପର୍ଵତସତ୍ତମେ ।
ତତ୍ରୈଵରମତେରାଜନ୍ରମ୍ୟେକାଂଚନପର୍ଵତେ ॥ 37 ॥
ମୁଖ୍ୟୋଵାନରମୁଖ୍ୟାନାଂକେସରୀନାମୟୂଥପଃ ।
ଷଷ୍ଟିର୍ଗିରିସହସ୍ରାଣାଂରମ୍ୟାଃକାଂଚନପର୍ଵତା ॥ 38 ॥
ତେଷାଂମଧ୍ୟେଗିରିଵରସ୍ତ୍ଵମିଵାନଘରକ୍ଷସାମ୍ ।
ତତ୍ରୈତେକପିଲାଶ୍ଶ୍ଵେତାସ୍ତାମ୍ରାସ୍ୟାମଧୁପିଂଗଲାଃ ॥ 39 ॥
ନିଵସଂତ୍ୟୁତ୍ତମଗିରୌତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରାନଖାୟୁଧାଃ ।
ସିଂହାଇଵଚତୁର୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଵ୍ୟାଘ୍ରାଇଵଦୁରାସଦାଃ ॥ 40 ॥
ସର୍ଵେଵୈଶ୍ଵାନରସମାଜ୍ଵଲିତାଶୀଵିଷୋପମାଃ ।
ସୁଦୀର୍ଘାଂଚିତଲାଂଗୂଲାମତ୍ତମାତଂଗସନ୍ନିଭାଃ ॥ 41 ॥
ମହାପର୍ଵତସଂକାଶାମହାଜୀମୂତନିସ୍ସ୍ଵନାଃ ।
ଵୃତ୍ତପିଂଗଲରକ୍ତାକ୍ଷାଭୀମାଭୀମଗତିସ୍ଵରାଃ ॥ 42 ॥
ମର୍ଦୟଂତୀଵତେସର୍ଵେତସ୍ଥୁର୍ଲଙକାସମୀକ୍ଷ୍ୟତେ ।
ଏଷଚୈଷାମଧିପତିର୍ମଧ୍ୟେତିଷ୍ଠତିଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 43 ॥
ଜୟାର୍ଥୀନିତ୍ୟମାଦିତ୍ୟମୁପତିଷ୍ଠତିବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ।
ନାମ୍ନାପୃଥିଵ୍ୟାଂଵିଖ୍ୟାତୋରାଜନ୍ ଶତବଲୀତିୟଃ ॥ 44 ॥
ଏଷୈଵାଶଂସତେଲଂକାଂସ୍ଵେନାନୀକେନମର୍ଦିତୁମ୍ ।
ଵିକ୍ରାଂତୋବଲଵାନ୍ ଶୂରଃପୌରୁଷେସ୍ଵେଵ୍ୟଵସ୍ଥିତଃ ।
ରାମପ୍ରିୟାର୍ଥଂପ୍ରାଣାନାଂଦୟାଂନକୁରୁତେହରିଃ ॥ 45 ॥
ଗଜୋଗଵାକ୍ଷୋଗଵୟୋନଲୋନୀଲଶ୍ଚଵାନରଃ ।
ଏକୈକଏଵୟୋଧାନାଂକୋଟୀଭିର୍ଦଶଭିର୍ଵୃତଃ ॥ 46 ॥
ତଥାଽଽନ୍ୟେଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠାଵିଂଧ୍ୟପର୍ଵତଵାସିନଃ ।
ନଶକ୍ୟଂତେବହୁତ୍ଵାତ୍ତୁସଙ୍ ଖ୍ୟାତୁଂଲଘୁଵିକ୍ରମାଃ ॥ 47 ॥
ସର୍ଵେମହାରାଜମହାପ୍ରଭାଵାସ୍ସର୍ଵେମହାଶୈଲନିକାଶକାୟାଃ ।
ସର୍ଵେସମର୍ଥାପୃଥିଵୀଂକ୍ଷଣେନକର୍ତୁଂପ୍ରଵିଧ୍ଵସ୍ତଵିକୀର୍ଣଶୈଲାମ୍ ॥ 48 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ସପ୍ତଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
