ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଷୋଡଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସୁନିଵିଷ୍ଟଂହିତଂଵାକ୍ୟମୁକ୍ତଵଂତଂଵିଭୀଷଣମ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ପରୁଷଂଵାକ୍ୟଂରାଵଣଃକାଲଚୋଦିତଃ ॥ 1 ॥
ଵସେତ୍ସହସପତ୍ନେନକ୍ରୁଦ୍ଧେଽନାଶୀଵିଷେଣଵା ।
ନତୁମିତ୍ରପ୍ରଵାଦେନସଂଵସେଚ୍ଛତ୍ରୁସେଵିନା ॥ 2 ॥
ଜାନାମିଶୀଲଂଜ୍ଞାତୀନାଂସର୍ଵଲୋକେଷୁରାକ୍ଷସଃ ।
ହୃଷ୍ୟଂତିଵ୍ୟସନେଷ୍ଵେତେଜ୍ଞାତୀନାଜ୍ଞାତୟସ୍ସଦା ॥ 3 ॥
ପ୍ରଥାନଂସାଧନଂଵୈଦ୍ୟଂଧର୍ମଶୀଲଂଚରାକ୍ଷସଃ ।
ଜ୍ଞାତୟୋହ୍ୟଵମନ୍ୟଂତେଶୂରଂପରିଭଵଂତିଚ ॥ 4 ॥
ନିତ୍ୟମନ୍ୟୋନ୍ୟସମ୍ହୃଷ୍ଟାଵ୍ୟସନେଷ୍ଵାତତାୟିନଃ ।
ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନହୃଦୟାଘୋରାଜ୍ଞାତୟସ୍ତୁଭୟାଵହାଃ ॥ 5 ॥
ଶ୍ରୂୟଂତେହସ୍ତିଭିର୍ଗୀତାଶ୍ଶ୍ଲୋକାଃପଦ୍ମଵନେକ୍ଵଚିତ୍ ।
ପାଶହସ୍ତାନ୍ନରାଂଦ୍ରୁଷ୍ଟଵାଶୃଣୁତାନ୍ଗଦତୋମମ ॥ 6 ॥
ନାଗ୍ନିର୍ନାନ୍ୟାନିଶସ୍ତ୍ରାଣିନନଃପାଶାଭୟାଵହାଃ ।
ଘୋରାସ୍ସ୍ଵାର୍ଥପ୍ରୟୁକ୍ତାସ୍ତୁଜ୍ଞାତୟୋନୋଭୟାଵହାଃ ॥ 7 ॥
ଉପାୟମେତେଵକ୍ଷ୍ୟଂତିଗ୍ରହଣେନାତ୍ରସଂଶୟଃ ।
କୃତ୍ସ୍ନାଦ୍ଭୟାଦ୍ ଜ୍ଞାତିଭୟଂସୁକଷ୍ଟଂଵିଦିତଂଚନ ॥ 8 ॥
ଵିଦ୍ୟତେଗୋଷୁସଂପନ୍ନଂଵିଦ୍ୟତେବ୍ରାହ୍ମଣେଦମଃ ।
ଵିଦ୍ୟତେସ୍ତ୍ରୀଷୁଚାପଲ୍ୟଂଵିଦ୍ୟତେଜ୍ଞାତିତୋଭୟମ୍ ॥ 9 ॥
ତତୋନେଷ୍ଟମିଦଂସୌମ୍ୟୟଦହଂଲୋକସତ୍କୃତଃ ।
ଐଶ୍ଵର୍ୟମଭିଜାତଶ୍ଚଜ୍ଞାତୀନାଂମୂର୍ଧ୍ନ୍ୟଵସ୍ଥିତଃ ॥ 10 ॥
ୟଥାପୁଷ୍କରପତ୍ରେଷୁପତିତାସ୍ତୋୟବିଂଦଵଃ ।
ନଶ୍ଲେଷମଭିଗଚ୍ଛଂତିତଥାଽନାର୍ୟେଷୁସଂଗତମ୍ ॥ 11 ॥
ୟଥାମଧୁକରସ୍ତର୍ଷାଦ୍ରସଂଵିଂଦନ୍ନଵିଦ୍ୟତେ ।
ତଥାତ୍ଵମପିତତ୍ରୈଵତଥାନାର୍ୟେଷୁସୌହୃଦମ୍ ॥ 12 ॥
ୟଥାପୂର୍ଵଂଗଜସ୍ସ୍ନାତ୍ଵାଗୃହ୍ୟହସ୍ତେନଵୈରଜଃ ।
ଦୂଷୟତ୍ୟାତ୍ମନୋଦେହଂତଥାନାର୍ୟେଷୁସଂଗତମ୍ ॥ 13 ॥
ୟଥାଶରଦିମେଘାନାଂସିଂଚତାମପିଗର୍ଜତାମ୍ ।
ନଭଵତ୍ୟଂବୁସଂକ୍ଲେଦସ୍ତଥାଽନାର୍ୟେଷୁସୌହୃଦମ୍ ॥ 14 ॥
ୟଥାମଧୁକରସ୍ତର୍ଷାତ୍କାଶପୁଷ୍ପଂପିବନ୍ନପି ।
ରସମତ୍ରନଵିଂଦେତତଥାନାର୍ଵେଷୁସୌହୃଦମ୍ ॥ 15 ॥
ଅନ୍ୟସ୍ତ୍ଵେଵଂଵିଧଂବ୍ରୂୟାଦ୍ଵାକ୍ୟମେତନ୍ନିଶାଚରଃ ।
ଅସ୍ମିନ୍ମୁହୂର୍ତେନଭଵେତ୍ତ୍ଵାଂତୁଧିକ୍କୁଲପାଂସନ ॥ 16 ॥
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚତଦାଵାକ୍ୟଂଜାତକ୍ରୋଧୋଵିଭୀଷଣଃ ।
ଅଂତରିକ୍ଷଗତ୍ଶୀମାନ୍ଭ୍ରାତରଂରାକ୍ଷସାଧିପମ୍ ॥ 17 ॥
ସତ୍ଵଂଭ୍ରାତାଽସିମେରାଜନ୍ବ୍ରୂହିମାଂୟଦ୍ୟଦିଚ୍ଛସି ।
ଜ୍ୟେଷ୍ଟୋମାନ୍ୟଃପିତୃସମୋନଚଧର୍ମପଥେସ୍ଥିତଃ ॥ 18 ॥
ଇଦଂତୁପରୁଷଂଵାକ୍ୟଂନକ୍ଷମାମ୍ୟଗ୍ରଜସ୍ୟତେ ।
ସୁନୀତଂହିତକାମେନଵାକ୍ୟମୁକ୍ତଂଦଶାନନଃ ।
ନଗୃହ୍ଣଂତ୍ୟକୃତାତ୍ମାନଃକାଲସ୍ୟଵଶମାଗତାଃ ॥ 19 ॥
ସୁଲଭାଃପୁରୁଷରାଜନ୍ ସତତଂପ୍ରିୟଵାଦିନଃ ।
ଅପ୍ରିୟସ୍ୟଚପଥ୍ୟସ୍ୟଵକ୍ତାଶ୍ରୋତାଚଦୁର୍ଲଭଃ ॥ 20 ॥
ବଦ୍ଧଂକାଲସ୍ୟପାଶେନସର୍ଵଭୂତାପହାରିଣା ।
ନନଶ୍ୟଂତମୁପେକ୍ଷେତ୍ଵାଂପ୍ରଦୀପ୍ତଂଶରଣଂୟଥା ॥ 21 ॥
ଦୀପ୍ତପାଵକସଂକାଶୈଶ୍ଶିତୈଃକାଂଚନଭୂଷଣୈଃ ।
ନତ୍ଵାମିଚ୍ଛାମ୍ୟହଂଦ୍ରଷ୍ଟୁଂରାମେଣନିହତଂଶରୈଃ ॥ 22 ॥
ଶୂରାଶ୍ଚବଲଵଂତଶ୍ଚକୃତାସ୍ତ୍ରାଶ୍ଚରଣାଜିରେ ।
କାଲାଭିପନ୍ନାସ୍ସୀଦଂତିୟଥାଵାଲୁକସେତଵ ॥ 23 ॥
ତନ୍ମର୍ଷୟତୁୟଚ୍ଚୋକ୍ତଂଗୁରୁତ୍ଵାଦ୍ଧିତମିଚ୍ଛତା ॥ 24 ॥
ଅତ୍ମାନଂସର୍ଵଥାରକ୍ଷପୁରୀଂଚେମାଂସରାକ୍ଷସାମ୍ ।
ସ୍ଵସ୍ତିତେଽସ୍ତୁଗମିଷ୍ୟାମିସୁଖୀଭଵମୟାଵିନା ॥ 25 ॥
ନିଵାର୍ୟମାଣସ୍ୟମୟାହିତୈଷିଣାନରୋଚତେତେଵଚନଂନିଶାଚରଃ ।
ପରୀତକାଲାହିଗତାୟୁଷୋନରାହିତଂନଗୃହ୍ଣଂତିସୁହୃଦ୍ଭିରୀରିତମ୍ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଷୋଡଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
