ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ഷോഡശസ്സര്ഗഃ ।
സുനിവിഷ്ടംഹിതംവാക്യമുക്തവംതംവിഭീഷണമ് ।
അബ്രവീത്പരുഷംവാക്യംരാവണഃകാലചോദിതഃ ॥ 1 ॥
വസേത്സഹസപത്നേനക്രുദ്ധേഽനാശീവിഷേണവാ ।
നതുമിത്രപ്രവാദേനസംവസേച്ഛത്രുസേവിനാ ॥ 2 ॥
ജാനാമിശീലംജ്ഞാതീനാംസർവലോകേഷുരാക്ഷസഃ ।
ഹൃഷ്യംതിവ്യസനേഷ്വേതേജ്ഞാതീനാജ്ഞാതയസ്സദാ ॥ 3 ॥
പ്രഥാനംസാധനംവൈദ്യംധര്മശീലംചരാക്ഷസഃ ।
ജ്ഞാതയോഹ്യവമന്യംതേശൂരംപരിഭവംതിച ॥ 4 ॥
നിത്യമന്യോന്യസമ്ഹൃഷ്ടാവ്യസനേഷ്വാതതായിനഃ ।
പ്രച്ഛന്നഹൃദയാഘോരാജ്ഞാതയസ്തുഭയാവഹാഃ ॥ 5 ॥
ശ്രൂയംതേഹസ്തിഭിര്ഗീതാശ്ശ്ലോകാഃപദ്മവനേക്വചിത് ।
പാശഹസ്താന്നരാംദ്രുഷ്ടവാശൃണുതാന്ഗദതോമമ ॥ 6 ॥
നാഗ്നിര്നാന്യാനിശസ്ത്രാണിനനഃപാശാഭയാവഹാഃ ।
ഘോരാസ്സ്വാര്ഥപ്രയുക്താസ്തുജ്ഞാതയോനോഭയാവഹാഃ ॥ 7 ॥
ഉപായമേതേവക്ഷ്യംതിഗ്രഹണേനാത്രസംശയഃ ।
കൃത്സ്നാദ്ഭയാദ് ജ്ഞാതിഭയംസുകഷ്ടംവിദിതംചന ॥ 8 ॥
വിദ്യതേഗോഷുസംപന്നംവിദ്യതേബ്രാഹ്മണേദമഃ ।
വിദ്യതേസ്ത്രീഷുചാപല്യംവിദ്യതേജ്ഞാതിതോഭയമ് ॥ 9 ॥
തതോനേഷ്ടമിദംസൌമ്യയദഹംലോകസത്കൃതഃ ।
ഐശ്വര്യമഭിജാതശ്ചജ്ഞാതീനാംമൂര്ധ്ന്യവസ്ഥിതഃ ॥ 10 ॥
യഥാപുഷ്കരപത്രേഷുപതിതാസ്തോയബിംദവഃ ।
നശ്ലേഷമഭിഗച്ഛംതിതഥാഽനാര്യേഷുസംഗതമ് ॥ 11 ॥
യഥാമധുകരസ്തര്ഷാദ്രസംവിംദന്നവിദ്യതേ ।
തഥാത്വമപിതത്രൈവതഥാനാര്യേഷുസൌഹൃദമ് ॥ 12 ॥
യഥാപൂർവംഗജസ്സ്നാത്വാഗൃഹ്യഹസ്തേനവൈരജഃ ।
ദൂഷയത്യാത്മനോദേഹംതഥാനാര്യേഷുസംഗതമ് ॥ 13 ॥
യഥാശരദിമേഘാനാംസിംചതാമപിഗര്ജതാമ് ।
നഭവത്യംബുസംക്ലേദസ്തഥാഽനാര്യേഷുസൌഹൃദമ് ॥ 14 ॥
യഥാമധുകരസ്തര്ഷാത്കാശപുഷ്പംപിബന്നപി ।
രസമത്രനവിംദേതതഥാനാർവേഷുസൌഹൃദമ് ॥ 15 ॥
അന്യസ്ത്വേവംവിധംബ്രൂയാദ്വാക്യമേതന്നിശാചരഃ ।
അസ്മിന്മുഹൂര്തേനഭവേത്ത്വാംതുധിക്കുലപാംസന ॥ 16 ॥
അബ്രവീച്ചതദാവാക്യംജാതക്രോധോവിഭീഷണഃ ।
അംതരിക്ഷഗത്ശീമാന്ഭ്രാതരംരാക്ഷസാധിപമ് ॥ 17 ॥
സത്വംഭ്രാതാഽസിമേരാജന്ബ്രൂഹിമാംയദ്യദിച്ഛസി ।
ജ്യേഷ്ടോമാന്യഃപിതൃസമോനചധര്മപഥേസ്ഥിതഃ ॥ 18 ॥
ഇദംതുപരുഷംവാക്യംനക്ഷമാമ്യഗ്രജസ്യതേ ।
സുനീതംഹിതകാമേനവാക്യമുക്തംദശാനനഃ ।
നഗൃഹ്ണംത്യകൃതാത്മാനഃകാലസ്യവശമാഗതാഃ ॥ 19 ॥
സുലഭാഃപുരുഷരാജന് സതതംപ്രിയവാദിനഃ ।
അപ്രിയസ്യചപഥ്യസ്യവക്താശ്രോതാചദുര്ലഭഃ ॥ 20 ॥
ബദ്ധംകാലസ്യപാശേനസർവഭൂതാപഹാരിണാ ।
നനശ്യംതമുപേക്ഷേത്വാംപ്രദീപ്തംശരണംയഥാ ॥ 21 ॥
ദീപ്തപാവകസംകാശൈശ്ശിതൈഃകാംചനഭൂഷണൈഃ ।
നത്വാമിച്ഛാമ്യഹംദ്രഷ്ടുംരാമേണനിഹതംശരൈഃ ॥ 22 ॥
ശൂരാശ്ചബലവംതശ്ചകൃതാസ്ത്രാശ്ചരണാജിരേ ।
കാലാഭിപന്നാസ്സീദംതിയഥാവാലുകസേതവ ॥ 23 ॥
തന്മര്ഷയതുയച്ചോക്തംഗുരുത്വാദ്ധിതമിച്ഛതാ ॥ 24 ॥
അത്മാനംസർവഥാരക്ഷപുരീംചേമാംസരാക്ഷസാമ് ।
സ്വസ്തിതേഽസ്തുഗമിഷ്യാമിസുഖീഭവമയാവിനാ ॥ 25 ॥
നിവാര്യമാണസ്യമയാഹിതൈഷിണാനരോചതേതേവചനംനിശാചരഃ ।
പരീതകാലാഹിഗതായുഷോനരാഹിതംനഗൃഹ്ണംതിസുഹൃദ്ഭിരീരിതമ് ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ഷോഡശസ്സര്ഗഃ ॥
