View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in सरल देवनागरी (Devanagari) script, which is commonly used for Konkani language. You can also view this in ಕನ್ನಡ (Kannada) script, which is also sometimes used for Konkani language.

1.11 बालकांड - एकादश सर्गः

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकांडम् ।
अथ एकादशस्सर्गः ।

भूय एव हि राजेंद्र शृणु मे वचनं हितम् ।
यथा स देवप्रवरः कथायामेवमब्रवीत् ॥ 1 ॥

इक्ष्वाकूणां कुले जातो भविष्यति सुधार्मिकः ।
राजा दशरथो नाम्ना श्रीमान्सत्यप्रतिश्रवः ॥ 2 ॥

अंगराजेन सख्यं च तस्य राज्ञो भविष्यति ।
कन्या चास्य महाभागा शांता नाम भविष्यति ॥ 3 ॥

पुत्रस्तु सोऽंगराजस्य रोमपाद इति श्रुतः ।
तं स राजा दशरथो गमिष्यति महायशाः ॥ 4 ॥

अनपत्योऽस्मि धर्मात्मन् शांताभर्ता मम क्रतुम् ।
आहरेत त्वयाज्ञप्तस्संतानार्थं कुलस्य च ॥ 5 ॥

श्रुत्वा राज्ञोऽथ तद्वाक्यं मनसा स विचिंत्य च ।
प्रदास्यते पुत्रवंतं शांताभर्तारमात्मवान् ॥ 6 ॥

प्रतिगृह्य च तं विप्रं स राजा विगतज्वरः ।
आहरिष्यति तं यज्ञं प्रहृष्टेनांतरात्मना ॥ 7 ॥

तं च राजा दशरथो यष्टुकामः कृतांजलिः ।
ऋश्यशृंगं द्विजश्रेष्ठं वरयिष्यति धर्मवित् ॥ 8 ॥

यज्ञार्थं प्रसवार्थं च स्वर्गार्थं च नरेश्वरः ।
लभते च स तं कामं द्विजमुख्याद्विशांपतिः ॥ 9 ॥

पुत्राश्चास्य भविष्यंति चत्वारोऽमितविक्रमाः ।
वंशप्रतिष्ठानकरास्सर्वलोकेषु विश्रुताः ॥ 10 ॥

एवं स देवप्रवरः पूर्वं कथितवान्कथाम् ।
सनत्कुमारो भगवान्पुरा देवयुगे प्रभुः ॥ 11 ॥

स त्वं पुरुषशार्दूल तमानय सुसत्कृतम् ।
स्वयमेव महाराज गत्वा सबलवाहनः ॥ 12 ॥

अनुमान्य वसिष्ठं च सूतवाक्यं निशम्य च ।
सांतःपुरस्सहामात्यः प्रययौ यत्र स द्विजः ॥ 13 ॥

वनानि सरितश्चैव व्यतिक्रम्य शनैश्शनैः ।
अभिचक्राम तं देशं यत्र वै मुनिपुंगवः ॥ 14 ॥

आसाद्य तं द्विजश्रेष्ठं रोमपादसमीपगम् ।
ऋषिपुत्रं ददर्शादौ दीप्यमानमिवानलम् ॥ 15 ॥

ततो राजा यथान्यायं पूजां चक्रे विशेषतः ।
सखित्वात्तस्य वै राज्ञः प्रहृष्टेनांतरात्मना ॥ 16 ॥

रोमपादेन चाख्यातमृषिपुत्राय धीमते ।
सख्यं संबंधकं चैव तदा तं प्रत्यपूजयत् ॥ 17 ॥

एवं सुसत्कृतस्तेन सहोषित्वा नरर्षभः ।
सप्ताष्टदिवसान्राजा राजानमिदमब्रवीत् ॥ 18 ॥

शांता तव सुता राजन् सह भर्त्रा विशांपते ।
मदीयनगरं यातु कार्यं हि महदुद्यतम् ॥ 19 ॥

तथेति राजा संश्रुत्य गमनं तस्य धीमतः ।
उवाच वचनं विप्रं गच्छ त्वं सह भार्यया ॥ 20 ॥

ऋषिपुत्रः प्रतिश्रुत्य तथेत्याह नृपं तदा ।
स नृपेणाभ्यनुज्ञातः प्रययौ सह भार्यया ॥ 21 ॥

तावन्योन्यांजलिं कृत्वा स्नेहात्संश्लिष्य चोरसा ।
ननंदतुर्दशरथो रोमपादश्च वीर्यवान् ॥ 22 ॥

ततस्सुहृदमापृच्छ्य प्रस्थितो रघुनंदनः ।
पौरेभ्यः प्रेषयामास दूतान्वै शीघ्रगामिनः ॥ 23 ॥

क्रियतां नगरं सर्वं क्षिप्रमेव स्वलंकृतम् ।
धूपितं सिक्तसम्मृष्टं पताकाभिरलंकृतम् ॥ 24 ॥

ततः प्रहृष्टाः पौरास्ते श्रुत्वा राजानमागतम् ।
तथा प्रचक्रुस्तत्सर्वं राज्ञा यत्प्रेषितं तदा ॥ 25 ॥

ततस्स्वलंकृतं राजा नगरं प्रविवेश ह ।
शंखदुंदुभिनिर्घोषैः पुरस्कृत्य द्विजर्षभम् ॥ 26 ॥

ततः प्रमुदितास्सर्वे दृष्ट्वा तं नागरा द्विजम् ।
प्रवेश्यमानं सत्कृत्य नरेंद्रेणेंद्रकर्मणा ॥ 27 ॥

अंतःपुरं प्रवेश्यैनं पूजां कृत्वा च शास्त्रतः ।
कृतकृत्यं तदात्मानं मेने तस्योपवाहनात् ॥ 28 ॥

अंतःपुरस्त्रियस्सर्वाश्शांतां दृष्ट्वा तथागताम् ।
सह भर्त्रा विशालाक्षीं प्रीत्यानंदमुपागमन् ॥ 29 ॥

पूज्यमाना च ताभिस्सा राज्ञा चैव विशेषतः ।
उवास तत्र सुखिता कंचित्कालं सहर्त्विजा ॥ 30 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकांडे एकादशस्सर्गः ॥




Browse Related Categories: