श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकांडम् ।
अथ एकोननवतितमस्सर्गः ।
उष्य रात्रिं तु तत्रैव गंगाकूले स राघवः ।
भरतः काल्यमुत्थाय शत्रुघ्नमिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
शत्रुघ्नोत्तिष्ठ किं शेषे निषादाधिपतिं गुहम् ।
शीघ्रमानय भद्रं ते तारयिष्यति वाहिनीम् ॥ 2 ॥
जागर्मि नाहं स्वपिमि तमेवाऽर्यं विचिंतयन् ।
इत्येवमब्रवीद्भ्रात्ता शत्रुघ्नोऽपि प्रचोदितः ॥ 3 ॥
इति संवदतोरेवमन्योन्यं नरसिंहयोः ।
आगम्य प्रांजलिः काले गुहो भरतमब्रवीत् ॥ 4 ॥
कच्चित्सुखं नदीतीरेऽवात्सीः काकुत्स्थ शर्वरीम् ।
कच्चित्ते सह सैन्यस्य तावत्सर्वमनामयम् ॥ 5 ॥
गुहस्य वचनं श्रुत्वा तत्तु स्नेहादुदीरितम् ।
रामस्यानुवशो वाक्यं भरतोऽपीदमब्रवीत् ॥ 6 ॥
सुखा न श्शर्वरी राजन् पूजिताश्चापि ते वयम् ।
गंगां तु नौभिर्बह्वीभिर्दाशास्संतारयंतु नः ॥ 7 ॥
ततो गुह स्संत्वरितं श्रुत्वा भरतशासनम् ।
प्रति प्रविश्य नगरं तं ज्ञातिजनमब्रवीत् ॥ 8 ॥
उत्तिष्ठत प्रबुध्यध्वं भद्रमस्तु च वस्सदा ।
नाव स्समनुकर्षध्वं तारयिष्याम वाहिनीम् ॥ 9 ॥
ते तथोक्ता स्समुत्थाय त्वरिता राजशासनात् ।
पंचनावां शतान्याशु समानिन्युस्समंततः ॥ 10 ॥
अन्या स्स्वस्तिकविज्ञेया महाघंटाधरा वराः ।
शोभमानाः पताकाभिर्युक्तवातास्सुसंहताः ॥ 11 ॥
तत स्स्वस्तिकविज्ञेयां पांडुकंबलसंवृताम् ।
सनंदिघोषां कल्याणीं गुहो नावमुपाहरत् ॥ 12 ॥
तामारुरोह भरतश्शत्रुघ्नश्च महाबलः ।
कौसल्या च सुमित्रा च याश्चान्या राजयोषितः ॥ 13 ॥
पुरोहितश्च तत्पूर्वं गुरवो ब्राह्मणाश्च ये ।
अनंतरं राजदारास्तदैव शकटापणाः ॥ 14 ॥
आवासमादीपयतां तीर्थं चाप्यवगाहताम् ।
भांडानि चाददानानां घोषस्त्रिदिवमस्पृशत् ॥ 15 ॥
पताकिन्यस्तु ता नावस्स्वयं दाशैरधिष्ठिताः ।
वहंत्यो जनमारूढं तदा संपेतुराशुगाः ॥ 16 ॥
नारीणामभिपूर्णा स्तु काश्चित् काश्चिच्च वाजिनाम् ।
काश्चिदत्र वहंति स्म यानयुग्यं महाधनम् ॥ 17 ॥
ता स्स्म गत्वा परं तीरमवरोप्य च तं जनम् ।
निवृत्ताः कांडचित्राणि क्रियंते दाशबंधुभिः ॥ 18 ॥
सवैजयंतास्तु गजा गजारोहप्रचोदिताः ।
तरंत स्स्म प्रकाशंते सध्वजा इव पर्वताः ॥ 19 ॥
नावस्त्वारुरुहुश्चान्ये प्लवैस्तेरु स्तथापरे ।
अन्ये कुंभघटैस्तेरुरन्येतेरुश्च बाहुभिः ॥ 20 ॥
सा पुण्या ध्वजिनी गंगां दाशैस्संतारिता स्वयम् ।
मैत्रे मुहूर्ते प्रययौ प्रयागवनमुत्तमम् ॥ 21 ॥
आश्वासयित्वा च चमूं महात्मा निवेशयित्वा च यथोपजोषम् ।
द्रष्टुं भरद्वाजमृषिप्रवर्य मृत्विग्वृतस्सन्भरतः प्रतस्थे ॥ 22 ॥
स ब्राह्मणस्याऽश्रममभ्युपेत्य महात्मनो देवपुरोहितस्य ।
ददर्श रम्योटजवृक्षषंडं महद्वनं विप्रवरस्य रम्यम् ॥ 23 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकांडे एकोननवतितमस्सर्गः ॥
