ஶ்ரீமத்³வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்⁴யாகாண்ட³ம் ।
அத² சதுர்விம்ஶஸ்ஸர்க:³ ।
தம் ஸமீக்ஷ்ய த்வவஹிதம் பிதுர்னிர்தே³ஶ பாலனே ।
கௌஶல்யா பா³ஷ்பஸம்ருத்³தா⁴ வசோ த⁴ர்மிஷ்ட²மப்³ரவீத் ॥ 1 ॥
அத்³ருஷ்டது³:கோ² த⁴ர்மாத்மா ஸர்வபூ⁴தப்ரியம்வத:³ ।
மயி ஜாதோ த³ஶரதா²த்கத²முஞ்சே²ன வர்தயேத் ॥ 2 ॥
யஸ்ய ப்⁴ருத்யாஶ்ச தா³ஸாஶ்ச ம்ருஷ்டான்யன்னானி பு⁴ஞ்ஜதே ।
கத²ம் ஸ போ⁴க்ஷ்யதேனாதோ² வனே மூலப²லான்யயம் ॥ 3 ॥
க: ஏதச்ச்²ரத்³த³தே⁴ச்ச்²ருத்வா கஸ்ய வா ந ப⁴வேத்³ப⁴யம் ।
கு³ணவாந்த³யிதோ ராஜ்ஞா ராக⁴வோ யத்³விவாஸ்யதே ॥ 4 ॥
நூனம் து ப³லவான் லோகே க்ருதாந்தஸ்ஸர்வமாதி³ஶன் ।
லோகே ராமாபி⁴ராமஸ்த்வம் வனம் யத்ர க³மிஷ்யஸி ॥ 5 ॥
அயம் து மாமாத்மப⁴வ ஸ்தவாத³ர்ஶனமாருத: ।
விலாபது³:க²ஸமிதோ⁴ ருதி³தாஶ்ருஹுதாஹுதி: ॥ 6 ॥
சிந்தாபா³ஷ்பமஹாதூ⁴மஸ்தவாக³மனசித்தஜ: ।
கர்ஶயித்வா ப்⁴ருஶம் புத்ர நிஶ்வாஸாயாஸஸம்ப⁴வ: ॥ 7 ॥
த்வயா விஹீனாமிஹ மாம் ஶோகாக்³னிரதுலோ மஹான் ।
ப்ரத⁴க்ஷ்யதி யதா² கக்ஷம் சித்ரபா⁴னுர்ஹிமாத்யயே ॥ 8 ॥
கத²ம் ஹி தே⁴னு ஸ்ஸ்வம் வத்ஸம் க³ச்ச²ந்தம் நானுக³ச்ச²தி ।
அஹம் த்வானுக³மிஷ்யாமி யத்ர புத்ர க³மிஷ்யஸி ॥ 9 ॥
. ।
ததா² நிக³தி³தம் மாத்ரா தத்³வாக்யம் புருஷர்ஷப:⁴ ।
ஶ்ருத்வா ராமோப்³ரவீத்³வாக்யம் மாதரம் ப்⁴ருஶது³:கி²தாம் ॥ 1௦ ॥
கைகேய்யா வஞ்சிதோ ராஜா மயி சாரண்யமாஶ்ரிதே ।
ப⁴வத்யா ச பரித்யக்தோ ந நூனம் வர்தயிஷ்யதி ॥ 11 ॥
ப⁴ர்து: கில பரித்யாகோ³ ந்ருஶம்ஸ: கேவலம் ஸ்த்ரியா: ।
ஸ ப⁴வத்யா ந கர்தவ்யோ மனஸாபி விக³ர்ஹித: ॥ 12 ॥
யாவஜ்ஜீவதி காகுத்ஸ்த:² பிதா மே ஜக³தீபதி: ।
ஶுஶ்ரூஷா க்ரியதாம் தாவத்ஸஹி த⁴ர்மஸ்ஸனாதன: ॥ 13 ॥
ஏவமுக்தா து ராமேண கௌஶல்யா ஶுப⁴த³ர்ஶனா ।
ததே²த்யுவாச ஸுப்ரீதா ராமமக்லிஷ்டகாரிணம் ॥ 14 ॥
ஏவமுக்தஸ்து வசனம் ராமோ த⁴ர்மப்⁴ருதாம் வர: ।
பூ⁴யஸ்தாமப்³ரவீத்³வாக்யம் மாதரம் ப்⁴ருஶது³:கி²தாம் ॥ 15 ॥
மயா சைவ ப⁴வத்யா ச கர்தவ்யம் வசனம் பிது: ।
ராஜா ப⁴ர்தா கு³ரு ஶ்ஶ்ரேஷ்ட²ஸ்ஸர்வேஷாமீஶ்வர: ப்ரபு⁴: ॥ 16 ॥
இமானி து மஹாரண்யே விஹ்ருத்ய நவ பஞ்ச ச ।
வர்ஷாணி பரமப்ரீத: ஸ்தா²ஸ்யாமி வசனே தவ ॥ 17 ॥
ஏவமுக்தா ப்ரியம் புத்ரம் பா³ஷ்பபூர்ணானநா ததா³ ।
உவாச பரமார்தா து கௌஶல்யா புத்ரவத்ஸலா ॥ 18 ॥
ஆஸாம் ராம ஸபத்னீனாம் வஸ்தும் மத்⁴யே ந மே க்ஷமம் ।
நய மாமபி காகுத்ஸ்த² வனம் வன்யாம் ம்ருகீ³ம் யதா² ॥ 19 ॥
யதி³ தே க³மனே பு³த்³தி⁴: க்ருதா பிதுரபேக்ஷயா ।
தாம் ததா² ருத³தீம் ராமோ ருத³ன்வசனமப்³ரவீத் ॥ 2௦ ॥
ஜீவந்த்யா ஹி ஸ்த்ரியா ப⁴ர்தா தை³வதம் ப்ரபு⁴ரேவ ச ப⁴வத்யா மம சைவாத்³ய ராஜா ப்ரப⁴வதி ப்ரபு⁴: ।
ந ஹ்யனாதா² வயம் ராஜ்ஞா லோகனாதே²ன தீ⁴மதா ॥ 21 ॥
ப⁴ரதஶ்சாபி த⁴ர்மாத்மா ஸர்வபூ⁴தப்ரியம்வத:³ ।
ப⁴வதீமனுவர்தேத ஸ ஹி த⁴ர்மரதஸ்ஸதா³ ॥ 22 ॥
யதா² மயி து நிஷ்க்ராந்தே புத்ரஶோகேன பார்தி²வ: ।
ஶ்ரமம் நாவாப்னுயாத்கிஞ்சித³ப்ரமத்தா ததா² குரு ॥ 23 ॥
தா³ருணஶ்சாப்யயம் ஶோகோ யதை²னம் ந வினாஶயேத் ।
ராஜ்ஞோ வ்ருத்³த⁴ஸ்ய ஸததம் ஹிதம் சர ஸமாஹிதா ॥ 24 ॥
வ்ரதோபவாஸனிரதா யா நாரீ பரமோத்தமா ।
ப⁴ர்தாரம் நானுவர்தேத ஸா து பாபக³திர்ப⁴வேத் ॥ 25 ॥
ப⁴ர்து ஶ்ஶுஶ்ரூஷயா நாரீ லப⁴தே ஸ்வர்க³முத்தமம் ।
அபி யா நிர்னமஸ்காரா நிவ்ருத்தா தே³வபூஜனாத் ॥ 26 ॥
ஶுஶ்ரூஷாமேவ குர்வீத ப⁴ர்து: ப்ரியஹிதே ரதா ।
ஏஷ த⁴ர்ம: புரா த்³ருஷ்டோ லோகே வேதே³ ஶ்ருத: ஸ்ம்ருத: ॥ 27 ॥
அக்³னிகார்யேஷு ச ஸதா³ ஸுமனோபி⁴ஶ்ச தே³வதா: ।
பூஜ்யாஸ்தே மத்க்ருதே தே³வி பா³ஹ்மணாஶ்சைவ ஸுவ்ரதா: ॥ 28 ॥
ஏவம் காலம் ப்ரதீக்ஷஸ்வ மமாக³மனகாங்க்ஷிணீ ।
நியதா நியதாஹாரா ப⁴ர்த்ருஶுஶ்ரூஷணே ரதா ॥ 29 ॥
ப்ராப்ஸ்யஸே பரமம் காமம் மயி ப்ரத்யாக³தே ஸதி ।
யதி³ த⁴ர்மப்⁴ருதாம் ஶ்ரேஷ்டோ² தா⁴ரயிஷ்யதி ஜீவிதம் ॥ 3௦ ॥
ஏவமுக்தா து ராமேண பா³ஷ்பபர்யாகுலேக்ஷணா ।
கௌஶல்யா புத்ரஶோகார்தா ராமம் வசனமப்³ரவீத் ॥ 31 ॥
க³மனே ஸுக்ருதாம் பு³த்³தி⁴ம் ந தே ஶக்னோமி புத்ரக ।
வினிவர்தயிதும் வீர நூனம் காலோ து³ரத்யய: ॥ 32 ॥
க³ச்ச² புத்ர த்வமேகாக்³ரோ ப⁴த்³ரம் தேஸ்து ஸதா³ விபு⁴: ।
புனஸ்த்வயி நிவ்ருத்தே து ப⁴விஷ்யாமி க³தவ்யதா² ॥ 33 ॥
ப்ரத்யாக³தே மஹாபா⁴கே³ க்ருதார்தே² சரிதவ்ரதே ।
பிதுரான்ருண்யதாம் ப்ராப்தே த்வயி லப்ஸ்யே பரம் ஸுக²ம் ॥ 34 ॥
க்ருதாந்தஸ்ய க³தி: புத்ர து³ர்விபா⁴வ்யா ஸதா³ பு⁴வி ।
யஸ்த்வாம் ஸஞ்சோத³யதி மே வச ஆச்சி²த்³ய ராக⁴வ ॥ 35 ॥
க³ச்சே²தா³னீம் மஹாபா³ஹோ க்ஷேமேண புனராக³த: ।
நந்த³யிஷ்யஸி மாம் புத்ர ஸாம்னா வாக்யேன சாருணா ॥ 36 ॥
அபீதா³னீம் ஸ காலஸ்ஸ்யாத்³வனாத்ப்ரத்யாக³தம் புன: ।
யத்த்வாம் புத்ரக பஶ்யேயம் ஜடாவல்கலதா⁴ரிணம் ॥ 37 ॥
ததா² ஹி ராமம் வனவாஸனிஶ்சிதம் ஸமீக்ஷ்ய தே³வீ பரமேண சேதஸா ।
உவாச ராமம் ஶுப⁴லக்ஷணம் வசோ ப³பூ⁴வ ச ஸ்வஸ்த்யயனாபி⁴காங்க்ஷிணீ ॥ 38 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்³ராமாயணே வால்மீகீய ஆதி³காவ்யே அயோத்⁴யாகாண்டே³ சதுர்விம்ஶஸ்ஸர்க:³ ॥
