ஶ்ரீமத்³வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்⁴யாகாண்ட³ம் ।
அத² அஷ்டபஞ்சாஶஸ்ஸர்க:³ ।
ப்ரத்யாஶ்வஸ்தோ யதா³ ராஜா மோஹாத்ப்ரத்யாக³தம் புன: ।
அதா²ஜுஹாவ தம் ஸூதம் ராமவ்ருத்தாந்தகாரணாத் ॥ 1 ॥
அத² ஸூதோ மஹாராஜம் க்ருதாஞ்ஜலிருபஸ்தி²த: ।
ராமமேவானுஶோசந்தம் து³:க²ஶோகஸமன்விதம் ॥ 2 ॥
வ்ருத்³த⁴ம் பரமஸந்தப்தம் நவக்³ரஹமிவ த்³விபம் ।
வினிஶ்வஸந்தம் த்⁴யாயந்தமஸ்வஸ்த² மிவ குஙஞரம் ॥ 3 ॥
ராஜா து ரஜஸா ஸூதம் த்⁴வஸ்தாங்க³ம் ஸமுபஸ்தி²தம் ।
அஶ்ருபூர்ணமுக²ம் தீ³னமுவாச பரமார்தவத் ॥ 4 ॥
க்வனு வத்ஸ்யதி த⁴ர்மாத்மா வ்ருக்ஷமூலமுபாஶ்ரித: ।
ஸோத்யந்தஸுகி²த ஸ்ஸூத கிமஶிஷ்யதி ராக⁴வ: ॥ 5 ॥
து³:க²ஸ்யானுசிதோ து³:க²ம் ஸுமந்த்ர ஶயனோசித: ।
பூ⁴மிபாலாத்மஜோ பூ⁴மௌ ஶேதே கத²மனாத²வத் ॥ 6 ॥
யம் யாந்தமனுயாந்தி ஸ்ம பதா³திரத²குஞ்ஜரா: ।
ஸ வத்ஸ்யதி கத²ம் ராமோ விஜனம் வன மாஶ்ரித: ॥ 7 ॥
வ்யாலைர்ம்ருகை³ராசரிதம் க்ருஷ்ணஸர்பனிஷேவிதம் ।
கத²ம் குமாரௌ வைதே³ஹ்யா ஸார்த⁴ம் வன முபஸ்தி²தௌ ॥ 8 ॥
ஸுகுமார்யா தபஸ்வின்யா ஸுமந்த்ர ஸஹ ஸீதயா ।
ராஜபுத்ரௌ கத²ம் பாதை³ரவருஹ்ய ரதா²த்³க³தௌ ॥ 9 ॥
ஸித்³தா⁴ர்த:² க²லு ஸூத த்வம் யேன த்³ருஷ்டௌ மமாத்மஜௌ ।
வனாந்தம் ப்ரவிஶந்தௌ தாவஶ்வினாவிவமந்த³ரம் ॥ 1௦ ॥
கிமுவாச வசோ ராம: கிமுவாச ச லக்ஷ்மண: ।
ஸுமந்த்ர வனமாஸாத்³ய கிமுவாச ச மைதி²லீ ॥ 11 ॥
ஆஸிதம் ஶயிதம் பு⁴க்தம் ஸூத ராமஸ்ய கீர்தய ।
ஜீவிஷ்யாமஹமேதேன யயாதிரிவ ஸாது⁴ஷு ॥ 12 ॥
இதி ஸூதோ நரேந்த்³ரேண போ³தி⁴த ஸ்ஸஜ்ஜமானயா ।
உவாச வாசா ராஜானம் ஸ பா³ஷ்பபரிப³த்³த⁴யா ॥ 13 ॥
அப்³ரவீன்மாம் மஹாராஜ த⁴ர்மமேவானுபாலயன் ।
அஞ்ஜலிம் ராக⁴வ: க்ருத்வா ஶிரஸாபி⁴ப்ரணம்ய ச ॥ 14 ॥
ஸூத மத்³வசனாத்தஸ்ய தாதஸ்ய விதி³தாத்மன: ।
ஶிரஸா வந்த³னீயஸ்ய வந்த்³யௌ பாதௌ³ மஹாத்மன: ॥ 15 ॥
ஸர்வமந்த:புரம் வாச்யம் ஸூத மத்³வசனாத்த்வயா ।
ஆரோக்³யமவிஶேஷேண யதா²ர்ஹம் சாபி⁴வாத³னம் ॥ 16 ॥
மாதா ச மம கௌஸல்யா குஶலம் சாபி⁴வாத³னம் ।
அப்ரமாத³ம் ச வக்தவ்யா ப்³ரூயாஶ்சைனாமித³ம் வச: ॥ 17 ॥
த⁴ர்மனித்யா யதா²காலமக்³ன்யகா³ரபரா ப⁴வ ।
தே³வி தே³வஸ்ய பாதௌ³ ச தே³வவத்பரிபாலய ॥ 18 ॥
அபி⁴மானம் ச மானம் ச த்யக்த்வா வர்தஸ்வ மாத்ருஷு ।
அனு ராஜானமார்யாம் ச கைகேயீமம்ப³ காரய ॥ 19 ॥
குமாரே ப⁴ரதே வ்ருத்திர்வர்திதவ்யா ச ராஜவத் ।
அர்தஜ²்யேஷ்டா² ஹி ராஜானோ ராஜத⁴ர்மமனுஸ்மர ॥ 2௦ ॥
ப⁴ரத: குஶலம் வாச்யோ வாச்யோ மத்³வசனேன ச ।
ஸர்வாஸ்வேவ யதா²ன்யாயம் வ்ருத்திம் வர்தஸ்வ மாத்ருஷு ॥ 21 ॥
வக்தவ்யஶ்ச மஹாபா³ஹுரிக்ஷ்வாகுகுலனந்த³ன: ।
பிதரம் யௌவராஜ்யஸ்தோ² ராஜ்யஸ்த²மனுபாலய ॥ 22 ॥
அதிக்ராந்தவயா ராஜா மாஸ்மைனம் வ்யவரோருத:⁴ ।
குமார ராஜ்யே ஜீவ த்வம் தஸ்யைவாஜ்ஞாப்ரவர்தனாத் ॥ 23 ॥
அப்³ரவீச்சாபி மாம் பூ⁴யோ ப்⁴ருஶமஶ்ரூணி வர்தயன் ।
மாதேவ மம மாதா தே த்³ரஷ்டவ்யா புத்ரக³ர்தி⁴னீ ॥ 24 ॥
இத்யேவம் மாம் மஹராஜ ப்³ருவன்னேவ மஹாயஶா: ।
ராமோ ராஜீவதாம்ராக்ஷோ ப்⁴ருஶமஶ்ரூண்யவர்தயத் ॥ 25 ॥
லக்ஷ்மணஸ்து ஸுஸங்க்ருத்³தோ⁴ நிஶ்ஶ்வஸன்வாக்யமப்³ரவீத் ।
கேனாயமபராதே⁴ன ராஜபுத்ரோ விவாஸித: ॥ 26 ॥
ராஜ்ஞா து க²லு கைகேய்யா லகு⁴த்வாஶ்ரித்ய ஶாஸனம் ।
க்ருதம் கார்யமகார்யம் வா வயம் யேனாபி⁴பீடி³தா: ॥ 27 ॥
யதி³ ப்ரவ்ராஜிதோ ராமோ லோப⁴காரணகாரிதம் ।
வரதா³னநிமித்தம் வா ஸர்வதா² து³ஷ்க்ருதம் க்ருதம் ॥ 28 ॥
இத³ம் தாவத்³யதா²காமமீஶ்வரஸ்ய க்ருதே க்ருதம் ।
ராமஸ்ய து பரித்யாகே³ ந ஹேது முபலக்ஷயே ॥ 29 ॥
அஸமீக்ஷய ஸமாரப்³த⁴ம் விருத்³த⁴ம் பு³த்⁴தி³லாக⁴வாத் ।
ஜனயிஷ்யதி ஸங்க்ரோஶம் ராக⁴வஸ்ய விவாஸனம் ॥ 3௦ ॥
அஹம் தாவன்மஹாராஜே பித்ருத்வம் நோபலக்ஷ்யே ।
ப்⁴ராதா ப⁴ர்தா ச ப³ந்து⁴ஶ்ச பிதா ச மம ராக⁴வ: ॥ 31 ॥
ஸர்வர்லோகப்ரியம் த்யக்த்வா ஸர்வலோகஹிதே ரதம் ।
ஸர்வலோகோனுரஜ்யேத கத²ம் த்வானேனகர்மணா ॥ 32 ॥
ஸர்வப்ரஜாபி⁴ராமம் ஹி ராமம் ப்ரவ்ராஜ்ய தா⁴ர்மிகம் ।
ஸர்வலோகம் விருத்⁴யேமம் கத²ம் ராஜா ப⁴விஷ்யஸி ॥ 33 ॥
ஜானகீ து மஹாராஜ நிஶ்ஶ்வஸந்தீ மனஸ்வினீ ।
பூ⁴தோபஹதசித்தேவ விஷ்டி²தா விஸ்ம்ருதா ஸ்மிதா ॥ 34 ॥
அத்³ருஷ்டபூர்வவ்யஸனா ராஜ்யபுத்ரீ யஶஸ்வினீ ।
தேன து³:கே²ன ருத³தீ நைவ மாம் கிஞ்சித³ப்³ரவீத் ॥ 35 ॥
உத்³வீக்ஷமாணா ப⁴ர்தாரம் முகே²ன பரிஶுஷ்யதா ।
முமோச ஸஹஸா பா³ஷ்பம் மாம் ப்ரயாந்தமுதீ³க்ஷ்ய ஸா ॥ 36 ॥
ததை²வ ராமோஶ்ருமுக:² க்ருதாஞ்ஜலி: ஸ்தி²தோப⁴வல்லக்ஷ்மணபா³ஹுபாலித: ।
ததை²வ ஸீதா ருத³தீ தபஸ்வினீ நிரீக்ஷதே ராஜரத²ம் ததை²வ மாம் ॥ 37 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்³ராமாயணே வால்மீகீய ஆதி³காவ்யே அயோத்⁴யாகாண்டே³ அஷ்டபஞ்சாஶஸ்ஸர்க:³ ॥
