ஶ்ரீமத்³வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்⁴யாகாண்ட³ம் ।
அத² த்³வாதி⁴கஶததமஸ்ஸர்க:³ ।
தாம் ஶ்ருத்வா கருணாம் வாசம் பிதுர்மரணஸம்ஹிதாம் ।
ராக⁴வோ ப⁴ரதே நோக்தாம் ப³பூ⁴வ க³தசேதன: ॥ 1 ॥
தம் து வஜ்ரமிவோத்ஸ்ருஷ்டமாஹவே தா³னவாரிணா வாக்³வஜ்ரம்ப⁴ரதே நோக்த மமனோஜ்ஞம் பரந்தப: ॥ 2 ॥
ப்ரக்³ருஹ்ய ராமோ பா³ஹூ வைபுஷ்பிதாக்³ரோ யதா² த்³ரும: ।
வனே பரஶுனா க்ருத்தஸ்ததா² பு⁴வி பபாத ஹ ॥ 3 ॥
ததா² ஹி பதிதம் ராமம் ஜக³த்யாம் ஜக³தீபதிம் ।
கூலகா⁴தபரிஶ்ராந்தம் ப்ரஸுப்தமிவ குஞ்ஜரம் ॥ 4 ॥
ப்⁴ராதரஸ்தே மஹேஷ்வாஸம் ஸர்வதஶ்ஶோககர்ஶிதம் ।
ருத³ந்தஸ்ஸஹ வைதே³ஹ்யா ஸிஷிசுஸ்ஸலிலேன வை ॥ 5 ॥
ஸ து ஸஞ்ஜ்ஞாம் புனர்லப்³த்⁴வா நேத்ராப்⁴யாமஸ்ரமுத்ஸ்ருஜன் ।
உபாக்ராமத காகுத்ஸ்த² க்ருபணம் ப³ஹு பா⁴ஷிதும் ॥ 6 ॥
ஸ ராமஸ்ஸ்வர்க³தம் ஶ்ருத்வா பிதரம் ப்ருதி²வீபதிம் ।
உவாச ப⁴ரதம் வாக்யம் த⁴ர்மாத்மா த⁴ர்மஸம்ஹிதம் ॥ 7 ॥
கிம் கரிஷ்யாம்யயோத்⁴யாயாம் தாதே தி³ஷ்டாம் க³திம் க³தே ।
கஸ்தாம் ராஜவராத்⁴தீ³னாமயோத்⁴யாம் பாலயிஷ்யதி ॥ 8 ॥
கிம் நு தஸ்ய மயா கார்யம் து³ர்ஜாதேன மஹாத்மன: ।
யோ ம்ருதோ மம ஶோகேன மயா சாபி ந ஸம்ஸ்க்ருத: ॥ 9 ॥
அஹோ ப⁴ரத ஸித்³தா⁴ர்தோ² யேன ராஜா த்வயானக⁴ ।
ஶத்ருக்⁴னேன ச ஸர்வேஷு ப்ரேதக்ருத்யேஷு ஸத்க்ருத: ॥ 1௦ ॥
நிஷ்ப்ரதா⁴னாமனேகாக்³ராம் நரேந்த்³ரேண வினாக்ருதாம் ।
நிவ்ருத்தவனவாஸோபி நாயோத்⁴யாம் க³ந்து முத்ஸஹே ॥ 11 ॥
ஸமாப்தவனவாஸம் மாமயோத்⁴யாயாம் பரந்தப ।
கோனு ஶாஸிஷ்யதி புனஸ்தாதே லோகாந்தரம் க³தே ॥ 12 ॥
புரா ப்ரேக்ஷ்ய ஸுவ்ருத்தம் மாம் பிதா யான்யாஹ ஸாந்த்வயன் ।
வாக்யானி தானி ஶ்ரோஷ்யாமி குதஶ்ஶ்ரோத்ரஸுகா²ன்யஹம் ॥ 13 ॥
ஏவமுக்த்வா ஸ ப⁴ரதம் பா⁴ர்யாமப்⁴யேத்ய ராக⁴வ: ।
உவாச ஶோகஸந்தப்த: பூர்ணசந்த்³ரனிபா⁴னநாம் ॥ 14 ॥
ஸீதே ம்ருதஸ்தே ஶ்வஶுர: பித்ரா ஹீனோஸி லக்ஷ்மண ।
ப⁴ரதோ து³:க²மாசஷ்டே ஸ்வர்க³தம் ப்ருதி²வீபதிம் ॥ 15 ॥
ததோ ப³ஹுகு³ணம் தேஷாம் பா³ஷ்பம் நேத்ரேஷ்வஜாயத ।
ததா² ப்³ருவதி காகுத்ஸ்தே² குமாராணாம் யஶஸ்வினாம் ॥ 16 ॥
ததஸ்தே ப்⁴ராதர ஸ்ரவ்ரே ப்⁴ருஶமாஶ்வாஸ்ய து³:கி²தம் ।
அப்³ருவன் ஜக³தீப⁴ர்து: க்ரியதாமுத³கம் பிது: ॥ 17 ॥
ஸா ஸீதா ஸ்வர்க³தம் ஶ்ருத்வா ஶ்வஶுரம் தம் மஹான்ருபம் ।
நேத்ராப்⁴யாமஶ்ருபூர்ணாப்⁴யா ஶஶாகேக்ஷிதும் ப்ரியம் ॥ 18 ॥
ஸாந்த்வயித்வா து தாம் ராமோ ருத³ந்தீம் ஜனகாத்மஜாம் ।
உவாச லக்ஷ்மணம் தத்ர து³:கி²தோ து³:கி²தம் வச: ॥ 19 ॥
ஆனயேங்கு³தி³பிண்யாகம் சீரமாஹர சோத்தரம் ।
ஜலக்ரியார்த²ம் தாதஸ்ய க³மிஷ்யாமி மஹாத்மன: ॥ 2௦ ॥
ஸீதா புரஸ்தாத்³வ்ரஜது த்வமேனாமபி⁴தோ வ்ரஜ ।
அஹம் பஶ்சாத்³க³மிஷ்யாமி க³திர்ஹ்யேஷா ஸுதா³ருணா ॥ 21 ॥
ததோ நித்யானுக³ஸ்தேஷாம் விதி³தாத்மா மஹாமதி: ।
ம்ருது³ர்தா³ந்தஶ்ச காந்தஶ்ச ராமே ச த்³ருட⁴ப⁴க்திமான் ॥ 22 ॥
ஸுமந்த்ர ஸ்தைர்ன்ருபஸுதைஸ்ஸார்த⁴மாஶ்வஸ்ய ராக⁴வம் ।
அவாதாரயதா³லம்ப்³ய நதீ³ம் மந்தா³கினீம் ஶிவாம் ॥ 23 ॥
ததோ நித்யானுக³ஸ்தேஷாம் விதி³தாத்மா மஹாமதி: ।
ம்ருது³ர்தா³ந்தஶ்ச ஶாந்தஶ்ச ராமே ச த்³ருட⁴ப⁴க்திமான் ॥ 24 ॥
ஸுமந்த்ரஸ்தைர்ன்ருபஸுதை: ஸார்த⁴மாஶ்வாஸ்ய ராக⁴வம் ।
அவாதாரயதா³லம்ப்³ய நதீ³ம் மந்தா³கினீம் ஶிவாம் ॥ 25 ॥
தே ஸுதீர்தா²ம் தத: க்ருச்ச்²ராது³பாக³ம்ய யஶஸ்வின: ।
நதீ³ம் மந்தா³கினீம் ரம்யாம் ஸதா³ புஷ்பிதகானநாம் ॥ 26 ॥
ஶீக்⁴ரஸ்ரோதஸமாஸாத்³ய தீர்த²ம் ஶிவமகர்த³மம் ।
ஸிஷிசு ஸ்தூத³கம் ராஜ்ஞே தத ஏதத்³ ப⁴வத்விதி ॥ 27 ॥
தே ஸுதீர்தா²ம் தத: க்ருச்ச்²ராது³பாக³ம்ய யஶஸ்வின: ।
நதீ³ம் மந்தா³கினீம் ரம்யாம் ஸதா³ புஷ்பிதகானநாம் ॥ 28 ॥
ஶீக்⁴ரஸ்ரோதஸமாஸாத்³ய தீர்த²ம் ஶிவமகர்த³மம் ।
ஸிஷிசு ஸ்தூத³கம் ராஜ்ஞே தாதைதத்தே ப⁴வத்விதி ॥ 29 ॥
ப்ரக்³ருஹ்ய ச மஹீபாலோ ஜலபூரிதமஞ்ஜலிம் ।
தி³ஶம் யாம்யாமபி⁴முகோ² ருத³ன்வசனமப்³ரவீத் ॥ 3௦ ॥
ஏதத்தே ராஜஶார்தூ³ல விமலம் தோயமக்ஷயம் ।
பித்ருலோகக³த ஸ்யாத்³ய மத்³த³த்தமுபதிஷ்ட²து ॥ 31 ॥
ததோ மந்தா³கினீதீராத்ப்ரத்யுத்தீர்ய ஸ ராக⁴வ: ।
பிதுஶ்சகார தேஜஸ்வீ நிர்வாபம் ப்⁴ராத்ருபி⁴ ஸஹ ॥ 32 ॥
ஐங்கு³த³ம் ப³த³ரீமிஶ்ரம் பிண்யாகம் த³ர்ப⁴ஸம்ஸ்தரே ।
ந்யஸ்ய ராமஸ்ஸது³:கா²ர்தோ ருத³ன்வசனமப்³ரவீத் ॥ 33 ॥
இத³ம் பு⁴ங்க்ஷ்வமஹாராஜ ப்ரீதோ யத³ஶனா வயம் ।
யத³ன்ன: புருஷோ ப⁴வதி தத³ன்னா ஸ்தஸ்ய தே³வதா: ॥ 34 ॥
தத ஸ்தேனைவ மார்கே³ண ப்ரத்யுத்தீர்ய ஸரித்தடாத் ।
ஆருரோஹ நரவ்யாக்⁴ரோ ரம்யஸானும் மஹீத⁴ரம் ॥ 35 ॥
தத: பர்ணகுடீத்³வாரமாஸாத்³ய ஜக³தீபதி: ।
பரிஜக்³ராஹ பா³ஹுப்⁴யாமுபௌ⁴ ப⁴ரதலக்ஷ்மணௌ ॥ 36 ॥
தேஷாம் து ருத³தாம் ஶப்³தா³த் ப்ரதிஶப்³தோ³ப⁴வத்³ கி³ரௌ ।
ப்⁴ராத்ரூணாம் ஸஹ வைதே³ஹ்யா ஸிம்ஹானாம் நர்த³தாமிவ ॥ 37 ॥
மஹாப³லானாம் ருத³தாம் குர்வதாமுத³கம் பிது: ।
விஜ்ஞாய துமுலம் ஶப்³த³ம் த்ரஸ்தா ப⁴ரத ஸைனிகா: ॥ 38 ॥
அப்³ருவம்ஶ்சாபி ராமேண ப⁴ரத ஸங்க³தோ த்⁴ருவம் ।
தேஷாமேவ மஹான் ஶப்³த:³ ஶோசதாம் பிதரம் ம்ருதம் ॥ 39 ॥
அத² வாஸான்பரித்யஜ்ய தம் ஸர்வேபி⁴முகா²ஸ்ஸ்வனம் ।
அப்யேகமனஸோ ஜக்³முர்யதா²ஸ்தா²னம் ப்ரதா⁴விதா: ॥ 4௦ ॥
ஹயைரன்யே கஜ³ைரன்யே ரதை²ரன்யே ஸ்வலங்க்ருதை: ।
ஸுகுமாரா ஸ்ததை²வான்யே பத்³பி⁴ரேவ நரா யயு: ॥ 41 ॥
அசிரப்ரோஷிதம் ராமம் சிரவிப்ரோஷிதம் யதா² ।
த்³ரஷ்டுகாமோ ஜன: ஸர்வோ ஜகா³ம ஸஹஸாஶ்ரமம் ॥ 42 ॥
ப்⁴ராத்ருணாம் த்வரிதாஸ்தே து த்³ரஷ்டுகாமா ஸமாக³மம் ।
யயுர்ப³ஹுவிதை⁴ர்யானை: கு²ரனேமிஸ்வனாகுலை: ॥ 43 ॥
ஸா பூ⁴மிர்ப³ஹுபி⁴ர்யானை: ரத²னேமிஸமாஹதா ।
முமோச துமுலம் ஶப்³த³ம் த்³யௌரிவாப்⁴ரஸமாக³மே ॥ 44 ॥
தேன வித்ராஸிதா நாகா³: கரேணுபரிவாரிதா: ।
ஆவாஸயந்தோ க³ந்தே⁴ன ஜக்³முரன்யத்³வனம் தத: ॥ 45 ॥
வராஹ வ்ருகஸங்கா⁴ஶ்ச மஹிஷா: ஸ்ருமராஸ்ததா² ।
வ்யாக்⁴ரகோ³கர்ணக³வயா வித்ரேஸு: ப்ருஷதை ஸஹ ॥ 46 ॥
ரதா²ங்க³ஸாஹ்வா நத்யூஹா ஹம்ஸா: காரண்ட³வா: பரே ।
ததா² பும்ஸ்கோகிலா: க்ரௌஞ்சா விஸஞ்ஜ்ஞா பே⁴ஜிரே தி³ஶ: ॥ 47 ॥
தேன ஶப்³தே³ன வித்ரஸ்தைராகாஶம் பக்ஷிபி⁴ர்வ்ருதம் ।
மனுஷ்யைராவ்ருதா பூ⁴மிருப⁴யம் ப்ரப³பௌ⁴ ததா³ ॥ 48 ॥
ததஸ்தம் புரஷவ்யாக்⁴ரம் யஶஸ்வினமகல்பஷம் ।
ஆஸீனம் ஸ்த²ண்டி³லே ராமம் த³த³ர்ஶ ஸஹஸா ஜன: ॥ 49 ॥
விக³ர்ஹமாண: கைகேயீம் மந்த²ராஸஹிதாமபி ।
அபி⁴க³ம்ய ஜனோ ராமம் பா³ஷ்பபூர்ணமுகோ²ப⁴வத் ॥ 5௦ ॥
தான்னரான்பா³ஷ்பபூர்ணாக்ஷான்ஸமீக்ஷ்யாத² ஸுது³:கி²தான் ।
பர்யஷ்வஜத த⁴ர்மஜ்ஞ: பித்ருவன்மாத்ருவச்ச ஸ: ॥ 51 ॥
ஸ தத்ர காம்ஶ்சித்பரிஷஸ்வஜே நரான்னராஸ்து கேசித்து தமப்⁴யவாத³யன் ।
சகார ஸர்வான்ஸவயஸ்யபா³ந்த⁴வான்யதா²ர்ஹ மாஸாத்³ய ததா³ ந்ருபாத்மஜ: ॥ 52 ॥
ஸ தத்ர தேஷாம் ருத³தாம் மஹாத்மனாம் பு⁴வம் ச க²ம் சானுனினாத³யன்ஸ்வன: ।
கு³ஹா கி³ரீணாம் ச தி³ஶஶ்ச ஸந்ததம் ம்ருத³ங்க³கோ⁴ஷப்ரதிம: ப்ரஶுஶ்ருவே ॥ 53 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்³ராமாயணே வால்மீகீய ஆதி³காவ்யே அயோத்⁴யாகாண்டே³ த்³வாதி⁴கஶததமஸ்ஸர்க:³ ॥