ஶ்ரீமத்³வால்மீகீய ராமாயணே அரண்யகாண்ட³ம் ।
அத² த்ரிசத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்க:³ ।
ஸா தம் ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய ஸுஶ்ரோணீ குஸுமான்யபசின்வதீ ।
ஹேமராஜதவர்ணாப்⁴யாம் பார்ஶ்வாப்⁴யாமுபஶோபி⁴தம் ॥ 1 ॥
ப்ரஹ்ருஷ்டா சானவத்³யாங்கீ³ ம்ருஷ்டஹாடகவர்ணினீ ।
ப⁴ர்தாரமபி சக்ரந்த³ லக்ஷ்மணம் சாபி ஸாயுத⁴ம் ॥ 2 ॥
தயாஹூதௌ நரவ்யாக்⁴ரௌ வைதே³ஹ்யா ராமலக்ஷ்மணௌ ।
வீக்ஷமாணௌ து தௌ தே³ஶம் ததா³ த³த்³ருஶதுர்ம்ருக³ம் ॥ 3 ॥
ஶங்கமானஸ்து தம் த்³ருஷ்ட்வா லக்ஷ்மணோ ராமமப்³ரவீத் ।
தமேவைனமஹம் மன்யே மாரீசம் ராக்ஷஸம் ம்ருக³ம் ॥ 4 ॥
சரந்தோம்ருக³யாம் ஹ்ருஷ்டா: பாபேனோபாதி⁴னா வனே ।
அனேன நிஹதா ராஜன் ராஜான: காமரூபிணா ॥ 5 ॥
அஸ்ய மாயாவிதோ³ மாயாம்ருக³ரூபமித³ம் க்ருதம் ।
பா⁴னுமத்புருஷவ்யாக்⁴ர க³ந்த⁴ர்வபுரஸன்னிப⁴ம் ॥ 6 ॥
ம்ருகோ³ ஹ்யேவம்விதோ⁴ ரத்னவிசித்ரோ நாஸ்தி ராக⁴வ ।
ஜக³த்யாம் ஜக³தீனாத² மாயைஷா ஹி ந ஸம்ஶய: ॥ 7 ॥
ஏவம் ப்³ருவாணம் காகுத்ஸ்த²ம் ப்ரதிவார்ய ஶுசிஸ்மிதா ।
உவாச ஸீதா ஸம்ஹ்ருஷ்டா சர்மணா ஹ்ருதசேதனா ॥ 8 ॥
ஆர்யபுத்ராபி⁴ராமோஸௌ ம்ருகோ³ ஹரதி மே மன: ।
ஆனயைனம் மஹாபா³ஹோ க்ரீடா³ர்த²ம் நோ ப⁴விஷ்யதி ॥ 9 ॥
இஹாஶ்ரமபதே³ஸ்மாகம் ப³ஹவ: புண்யத³ர்ஶனா: ।
ம்ருகா³ஶ்சரந்தி ஸஹிதாஶ்சமராஸ்ஸ்ருமராஸ்ததா² ॥ 1௦ ॥
ருக்ஷா: ப்ருஷதஸங்கா⁴ஶ்ச வானரா: கின்னராஸ்ததா² ।
விசரந்தி மஹாபா³ஹோ ருபஶ்ரேஷ்டா² மனோஹரா: ॥ 11 ॥
ந சாஸ்ய ஸத்³ருஶோ ராஜந்த்³ருஷ்டபூர்வோ ம்ருகோ³ மயா ।
தேஜஸா க்ஷமயா தீ³ப்த்யா யதா²யம் ம்ருக³ஸத்தம: ॥ 12 ॥
நானாவர்ணவிசித்ராங்கோ³ ரத்னபி³ந்து³ஸமாசித: ।
த்³யோதயன்வனமவ்யக்³ரம் ஶோப⁴தே ஶஶிஸன்னிப:⁴ ॥ 13 ॥
அஹோ ரூபமஹோ லக்ஷ்மீஸ்ஸ்வரஸம்பச்ச ஶோப⁴னா ।
ம்ருகோ³த்³பு⁴தோ விசித்ராங்கோ³ ஹ்ருத³யம் ஹரதீவ மே ॥ 14 ॥
யதி³ க்³ரஹணமப்⁴யேதி ஜீவன்னேவ ம்ருக³ஸ்தவ ।
ஆஶ்சர்யபூ⁴தம் ப⁴வதி விஸ்மயம் ஜனயிஷ்யதி ॥ 15 ॥
ஸமாப்தவனவாஸானாம் ராஜ்யஸ்தா²னாம் ச ந: புன: ।
அந்த:புரவிபூ⁴ஷார்தோ² ம்ருக³ ஏஷ ப⁴விஷ்யதி ॥ 16 ॥
ப⁴ரதஸ்யார்யபுத்ரஸ்ய ஶ்வஶ்ரூணாம் மம ச ப்ரபோ⁴ ।
ம்ருக³ரூபமித³ம் வ்யக்தம் விஸ்மயம் ஜனயிஷ்யதி ॥ 17 ॥
ஜீவன்ன யதி³ தேப்⁴யேதி க்³ரஹணம் ம்ருக³ஸத்தம: ।
அஜினம் நரஶார்தூ³ல ருசிரம் மே ப⁴விஷ்யதி ॥ 18 ॥
நிஹதஸ்யாஸ்ய ஸத்த்வஸ்ய ஜாம்பூ³னத³மயத்வசி ।
ஶஷ்பப்³ருஸ்யாம் வினீதாயாமிச்சா²ம்யஹமுபாஸிதும் ॥ 19 ॥
காமவ்ருத்தமித³ம் ரௌத்³ரம் ஸ்த்ரீணாமஸத்³ருஶம் மதம் ।
வபுஷா த்வஸ்ய ஸத்த்வஸ்ய விஸ்மயோ ஜனிதோ மம ॥ 2௦ ॥
தேன காஞ்சனவர்ணேன மணிப்ரவரஶ்ருங்கி³ணா ।
தருணாதி³த்யவர்ணேன நக்ஷத்ரபத²வர்சஸா ॥ 21 ॥
ப³பூ⁴வ ராக⁴வஸ்யாபி மனோ விஸ்மயமாக³தம் ।
ஏவம் ஸீதாவச: ஶ்ருத்வா தம் த்³ருஷ்ட்வா ம்ருக³மத்³பு⁴தம் ॥ 22 ॥
லோபி⁴தஸ்தேன ரூபேண ஸீதயா ச ப்ரசோதி³த: ।
உவாச ராக⁴வோ ஹ்ருஷ்டோ ப்⁴ராதரம் லக்ஷ்மணம் வச: ॥ 23 ॥
பஶ்ய லக்ஷ்மண வைதே³ஹ்யா: ஸ்ப்ருஹாம் ம்ருக³க³தாமிமாம் ।
ரூபஶ்ரேஷ்ட²தயா ஹ்யேஷ ம்ருகோ³த்³ய ந ப⁴விஷ்யதி ॥ 24 ॥
ந வனே நந்த³னோத்³தே⁴ஶே ந சைத்ரரத²ஸம்ஶ்ரயே ।
குத:ப்ருதி²வ்யாம் ஸௌமித்ரே யோஸ்ய கஶ்சித்ஸமோ ம்ருக:³ ॥ 25 ॥
ப்ரதிலோமானுலோமாஶ்ச ருசிரா ரோமராஜய: ।
ஶோப⁴ந்தே ம்ருக³மாஶ்ரித்ய சித்ரா: கனகபி³ந்த³வ: ॥ 26 ॥
பஶ்யாஸ்ய ஜ்ரும்ப⁴மாணஸ்ய தீ³ப்தாமக்³னிஶிகோ²பமாம் ।
ஜிஹ்வாம் முகா²ன்னிஸ்ஸரந்தீம் மேகா⁴தி³வ ஶதஹ்ரதா³ம் ॥ 27 ॥
மஸாரக³ல்லர்கமுக²ஶ்ஶங்க²முக்தானிபோ⁴த³ர: ।
கஸ்ய நாமாபி⁴ரூப்யோஸௌ ந மனோ லோப⁴யேன்ம்ருக:³ ॥ 28 ॥
கஸ்ய ரூபமித³ம் த்³ருஷ்ட்வா ஜாம்பூ³னத³ மயப்ரப⁴ம் ।
நானாரத்னமயம் தி³வ்யம் ந மனோ விஸ்மயம் வ்ரஜேத் ॥ 29 ॥
மாம்ஸஹேதோரபி ம்ருகா³ன்வினோதா³ர்த²ம் ச த⁴ன்வன: ।
க்⁴னந்தி லக்ஷ்மண ராஜானோ ம்ருக³யாயாம் மஹாவனே ॥ 3௦ ॥
த⁴னானி வ்யவஸாயேன விசீயந்தே மஹாவனே ।
தா⁴தவோ விவிதா⁴ஶ்சாபி மணிரத்னஸுவர்ணின: ॥ 31 ॥
தத்ஸாரமகி²லம் ந்ருணாம் த⁴னம் நிசயவர்த⁴னம் ।
மனஸா சிந்திதம் ஸர்வம் யதா² ஶுக்ரஸ்ய லக்ஷ்மண ॥ 32 ॥
அர்தீ² யேனார்த²க்ருத்யேன ஸம்வ்ரஜத்யவிசாரயன் ।
தமர்த²மர்த²ஶாஸ்த்ரஜ்ஞா: ப்ராஹுரர்த்²யாஶ்ச லக்ஷ்மண ॥ 33 ॥
ஏதஸ்ய ம்ருக³ரத்னஸ்ய பரார்த்⁴யே காஞ்சனத்வசி ।
உபவேக்ஷ்யதி வைதே³ஹீ மயா ஸஹ ஸுமத்⁴யமா ॥ 34 ॥
ந காத³லீ ந ப்ரியகீ ந ப்ரவேணீ ந சாவிகீ ।
ப⁴வேதே³தஸ்ய ஸத்³ருஶீ ஸ்பர்ஶனேனேதி மே மதி: ॥ 35 ॥
ஏஷ சைவ ம்ருக³ஶ்ஶ்ரீமான் யஶ்ச தி³வ்யோ நப⁴ஶ்சர: ।
உபா⁴வேதௌ ம்ருகௌ³ தி³வ்யௌ தாராம்ருக³மஹீம்ருகௌ³ ॥ 36 ॥
யதி³ வாயம் ததா² யன்மாம் ப⁴வேத்³வத³ஸி லக்ஷ்மண ।
மாயைஷா ராக்ஷஸஸ்யேதி கர்தவ்யோஸ்ய வதோ⁴ மயா ॥ 37 ॥
ஏதேன ஹி ந்ருஶம்ஸேன மாரீசேனாக்ருதாத்மனா ।
வனே விசரதா பூர்வம் ஹிம்ஸிதா முனிபுங்க³வா: ॥ 38 ॥
உத்தா²ய ப³ஹவோ யேன ம்ருக³யாயாம் ஜனாதி⁴பா: ।
நிஹதா: பரமேஷ்வாஸாஸ்தஸ்மாத்³வத்⁴யஸ்த்வயம் ம்ருக:³ ॥ 39 ॥
புரஸ்தாதி³ஹ வாதாபி: பரிபூ⁴ய தபஸ்வின: ।
உத³ரஸ்தோ² த்³விஜான்ஹந்திஸ்வக³ர்போ⁴ஶ்வதரீமிவ ॥ 4௦ ॥
ஸ கதா³சிச்சிரால்லோபா⁴தா³ஸஸாத³ மஹாமுனிம் ।
அக³ஸ்த்யம் தேஜஸா யுக்தம் ப⁴க்ஷஸ்தஸ்ய ப³பூ⁴வ ஹ ॥ 41 ॥
ஸமுத்தா²னே வ தத்³ரூபம் கர்துகாமம் ஸமீக்ஷ்ய தம் ।
உத்ஸ்மயித்வா து ப⁴க³வான்வாதாபிமித³மப்³ரவீத் ॥ 42 ॥
த்வயாவிக³ண்ய வாதாபே பரிபூ⁴தாஸ்ஸ்வதேஜஸா ।
ஜீவலோகே த்³விஜஶ்ரேஷ்டா²ஸ்தஸ்மாத³ஸி ஜராம் க³த: ॥ 43 ॥
ததே³வம் ந ப⁴வேத்³ரக்ஷோவாதாபிரிவ லக்ஷ்மண ।
மத்³வித⁴ம் யோதிமன்யேத த⁴ர்மனித்யம் ஜிதேந்த்³ரியம் ॥ 44 ॥
ப⁴வேத்³த⁴தோயம் வாதாபிரக³ஸ்த்யேனேவ மாம் க³த: ।
இஹ த்வம் ப⁴வ ஸன்னத்³தோ³ யந்த்ரிதோ ரக்ஷ மைதி²லீம் ॥ 45 ॥
அஸ்யாமாயத்தமஸ்மாகம் யத்க்ருத்யம் ரகு⁴னந்த³ன ।
அஹமேனம் வதி⁴ஷ்யாமி க்³ரஹீஷ்யாம்யபி வா ம்ருக³ம் ॥ 46 ॥
யாவத்³க³ச்சா²மி ஸௌமித்ரே ம்ருக³மானயிதும் த்³ருதம் ।
பஶ்ய லக்ஷ்மண வைதே³ஹீம் ம்ருக³த்வசி க³தஸ்ப்ருஹாம் ॥ 47 ॥
த்வசா ப்ரதா⁴னயா ஹ்யேஷ ம்ருகோ³த்³ய ந ப⁴விஷ்யதி ।
அப்ரமத்தேன தே பா⁴வ்யமாஶ்ரமஸ்தே²ன ஸீதயா ॥ 48 ॥
யாவத்ப்ருஷதமேகேன ஸாயகேன நிஹன்ம்யஹம் ।
ஹத்வைதச்சர்ம சாதா³ய ஶீக்⁴ரமேஷ்யாமி லக்ஷ்மண ॥ 49 ॥
ப்ரத³க்ஷிணேனாதிப³லேன பக்ஷிணா ஜடாயுஷா பு³த்³தி⁴மதா ச லக்ஷ்மண ।
ப⁴வாப்ரமத்த: பரிக்³ருஹ்ய மைதி²லீம் ப்ரதிக்ஷணம் ஸர்வத ஏவ ஶங்கித: ॥ 5௦ ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்³ராமாயணே வால்மீகீய ஆதி³காவ்யே அரண்யகாண்டே³ த்ரிசத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்க:³ ॥
