ஶ்ரீமத்³வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்⁴யாகாண்ட³ம் ।
அத² ஷட்ஸப்ததிதமஸ்ஸர்க:³ ।
தமேவம் ஶோகஸந்தப்தம் ப⁴ரதம் கைகயீ ஸுதம் ।
உவாச வத³தாம் ஶ்ரேஷ்டோ² வஸிஷ்ட² ஶ்ஶ்ரேஷ்ட²வாக்³ருஷி: ॥ 1 ॥
அலம் ஶோகேன ப⁴த்³ரம் தே ராஜபுத்ர மஹாயஶ: ।
ப்ராப்தகாலம் நரபதே: குரு ஸம்யானமுத்தமம் ॥ 2 ॥
வஸிஷ்ட²ஸ்ய வச ஶ்ஶ்ருத்வா ப⁴ரதோ தா⁴ரணாம் க³த: ।
ப்ரேதகார்யாணி ஸர்வாணி காரயாமாஸ த⁴ர்மவித் ॥ 3 ॥
உத்³த்⁴ருதம் தைலஸம்ரோதா⁴த்ஸது பூ⁴மௌ நிவேஶிதம் ।
ஆபீதவர்ணவத³னம் ப்ரஸுப்தமிவ பூ⁴மிபம் ॥ 4 ॥
ஸம்வேஶ்ய ஶயனே சாக்³ய்ரே நானாரத்னபரிஷ்க்ருதே ।
ததோ த³ஶரத²ம் புத்ரோ விலலாப ஸுது³:கி²த: ॥ 5 ॥
கிம் தே வ்யவஸிதம் ராஜன் ப்ரோஷிதே மய்யனாக³தே ।
விவாஸ்ய ராமம் த⁴ர்மஜ்ஞம் லக்ஷ்மணம் ச மஹாப³லம் ॥ 6 ॥
க்வ யாஸ்யஸி மஹாராஜ ஹித்வேமம் து³:கி²தம் ஜனம் ।
ஹீனம் புருஷஸிம்ஹேன ராமேணாக்லிஷ்டகர்மணா ॥ 7 ॥
யோக³க்ஷேமம் து தே ராஜன் கோஸ்மின்கல்பயிதா புரே த்வயி ப்ரயாதே ஸ்வஸ்தாத ராமே ச வனமாஶ்ரிதே ॥ 8 ॥
வித⁴வா ப்ருதி²வீ ராஜன் ஸ்த்வயா ஹீனா ந ராஜதே ।
ஹீனசந்த்³ரேவ ரஜனீ நக³ரீ ப்ரதிபா⁴தி மா ॥ 9 ॥
ஏவம் விலபமானம் தம் ப⁴ரதம் தீ³னமானஸம் ।
அப்³ரவீத்³வசனம் பூ⁴யோ வஸிஷ்ட²ஸ்து மஹாமுனி: ॥ 1௦ ॥
ப்ரேதகார்யாணி யான்யஸ்ய கர்தவ்யானி விஶாம் பதே: ।
தான்யவ்யக்³ரம் மஹாபா³ஹோ க்ரியாந்தாமவிசாரிதம் ॥ 11 ॥
ததே²தி ப⁴ரதோ வாக்யம் வஸிஷ்ட²ஸ்யாபி⁴பூஜ்ய தத் ।
ருத்விக்புரோஹிதாசார்யான் ஸ்த்வரயாமாஸ ஸர்வஶ: ॥ 12 ॥
யே த்வக்³னயோ நரேந்த்³ரேஸ்ய சாக்³ன்யகா³ராத்³ப³ஹிஷ்க்ருதா: ।
ருத்விக்³பி⁴ர்யாஜகைஶ்சைவ தே ஆஹ்ரியந்த யதா²விதி⁴ ॥ 13 ॥
ஶிபி³காயாமதா²ரோப்ய ராஜானம் க³தசேதஸம் ।
பா³ஷ்பகண்டா² விமனஸஸ்தமூஹு: பரிசாரகா: ॥ 14 ॥
ஹிரண்யம் ச ஸுவர்ணம் ச வாஸாம்ஸி விவிதா⁴னி ச ।
ப்ரகிரந்தோ ஜனா மார்க³ம் ந்ருபதேரக்³ரதோ யயு: ॥ 15 ॥
சந்த³னாக³ருனிர்யாஸான் ஸரலம் பத்³மகம் ததா² ।
தே³வதா³ரூணி சாஹ்ருத்ய க்ஷேபயந்தி ததா²பரே ॥ 16 ॥
க³ந்தா⁴னுச்சாவசாம்ஶ்சான்யாம் ஸ்தத்ர க³த்வாத² பூ⁴மிபம் ।
தத்ர ஸம்வேஶயாமாஸுஶ்சிதாமத்⁴யே தம்ருத்விஜ: ॥ 17 ॥
ததா³ ஹுதாஶனம் ஹுத்வா ஜேபுஸ்தஸ்ய தத்³ருத்விஜ: ।
ஜகு³ஶ்ச தே யதா²ஶாஸ்த்ர தத்ர ஸாமானி ஸாமகா³: ॥ 18 ॥
ஶிபி³காபி⁴ஶ்ச யானைஶ்ச யதா²ர்ஹம் தஸ்ய யோஷித: ।
நக³ரா ந்னிர்யயுஸ்தத்ர வ்ருத்³தை⁴: பரிவ்ருதா ஸ்ததா³ ॥ 19 ॥
ப்ரஸவ்யம் சாபி தம் சகு: ருத்விஜோக்³னிசிதம் ந்ருபம் ।
ஸ்த்ரியஶ்ச ஶோகஸந்தப்தா: கௌஸல்யாப்ரமுகா²ஸ்ததா³ ॥ 2௦ ॥
க்ரௌஞ்சீனாமிவ நாரீணாம் நினாத³ஸ்தத்ர ஶுஶ்ருவே ।
ஆர்தானாம் கருணம் காலே க்ரோஶந்தீனாம் ஸஹஸ்ரஶ: ॥ 21 ॥
ததோ ருத³ந்த்யோ விவஶாவிலப்ய ச புன: புன: ।
யானேப்⁴யஸ்ஸரயூதீரமவதேருர்வராங்க³னா: ॥ 22 ॥
க்ருத்வோத³கம் தே ப⁴ரதேன ஸார்த⁴ம் ந்ருபாங்க³னா மந்த்ரிபுரோஹிதா ஶ்ச ।
புரம்ப்ரவிஶ்யாஶ்ருபரீதனேத்ரா: பூ⁴மௌ த³ஶாஹம் வ்யனயந்த து³:க²ம் ॥ 23 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்³ராமாயணே வால்மீகீய ஆதி³காவ்யே அயோத்⁴யாகாண்டே³ ஷட்ஸப்ததிதமஸ்ஸர்க:³ ॥