ஶ்ரீமத்³வால்மீகீய ராமாயணே பா³லகாண்ட³ம் ।
அத² த்³விதீயஸ்ஸர்க:³ ।
நாரத³ஸ்ய து தத்³வாக்யம் ஶ்ருத்வா வாக்யவிஶாரத:³ ।
பூஜயாமாஸ த⁴ர்மாத்மா ஸஹஶிஷ்யோ மஹாமுனி: ॥ 1 ॥
யதா²வத்பூஜிதஸ்தேன தே³வர்ஷிர்னாரத³ஸ்ததா³ ।
ஆப்ருஷ்ட்வைவாப்⁴யனுஜ்ஞாதஸ்ஸ ஜகா³ம விஹாயஸம் ॥ 2 ॥
ஸ முஹூர்தம் க³தே தஸ்மிந்தே³வலோகம் முனிஸ்ததா³ ।
ஜகா³ம தமஸாதீரம் ஜாஹ்னவ்யாஸ்த்வவிதூ³ரத: ॥ 3 ॥
ஸ து தீரம் ஸமாஸாத்³ய தமஸாயா மஹாமுனி: ।
ஶிஷ்யமாஹ ஸ்தி²தம் பார்ஶ்வே த்³ருஷ்ட்வா தீர்த²மகர்த³மம் ॥ 4 ॥
அகர்த³மமித³ம் தீர்த²ம் ப⁴ரத்³வாஜ நிஶாமய ।
ரமணீயம் ப்ரஸன்னாம்பு³ ஸன்மனுஷ்யமனோ யதா² ॥ 5 ॥
ந்யஸ்யதாம் கலஶஸ்தாத தீ³யதாம் வல்கலம் மம ।
இத³மேவாவகா³ஹிஷ்யே தமஸாதீர்த²முத்தமம் ॥ 6 ॥
ஏவமுக்தோ ப⁴ரத்³வாஜோ வால்மீகேன மஹாத்மனா ।
ப்ராயச்ச²த முனேஸ்தஸ்ய வல்கலம் நியதோ கு³ரோ: ॥ 7 ॥
ஸ ஶிஷ்யஹஸ்தாதா³தா³ய வல்கலம் நியதேந்த்³ரிய: ।
விசசார ஹ பஶ்யம்ஸ்தத்ஸர்வதோ விபுலம் வனம் ॥ 8 ॥
தஸ்யாப்⁴யாஶே து மிது²னம் சரந்தமனபாயினம் ।
த³த³ர்ஶ ப⁴க³வாம்ஸ்தத்ர க்ரௌஞ்சயோஶ்சாருனிஸ்வனம் ॥ 9 ॥
தஸ்மாத்து மிது²னாதே³கம் புமாம்ஸம் பாபனிஶ்சய: ।
ஜகா⁴ன வைரனிலயோ நிஷாத³ஸ்தஸ்ய பஶ்யத: ॥ 1௦ ॥
தம் ஶோணிதபரீதாங்க³ம் வேஷ்டமானம் மஹீதலே ।
பா⁴ர்யா து நிஹதம் த்³ருஷ்ட்வா ருராவ கருணாம் கி³ரம் ॥ 11 ॥
வியுக்தா பதினா தேன த்³விஜேன ஸஹசாரிணா ।
தாம்ரஶீர்ஷேண மத்தேன பத்ரிணா ஸஹிதேன வை ॥ 12 ॥
ததா³ து தம் த்³விஜம் த்³ருஷ்ட்வா நிஷாதே³ன நிபாதிதம் ।
ருஷேர்த⁴ர்மாத்மனஸ்தஸ்ய காருண்யம் ஸமபத்³யத ॥ 13 ॥
தத: கருணவேதி³த்வாத³த⁴ர்மோயமிதி த்³விஜ: ।
நிஶாம்ய ருத³தீம் க்ரௌஞ்சீமித³ம் வசனமப்³ரவீத் ॥ 14 ॥
மா நிஷாத³ ப்ரதிஷ்டா²ம் த்வமக³மஶ்ஶாஶ்வதீஸ்ஸமா: ।
யத்க்ரௌஞ்சமிது²னாதே³கமவதீ⁴: காமமோஹிதம் ॥ 15 ॥
15 தஸ்யைவம் ப்³ருவதஶ்சிந்தா ப³பூ⁴வ ஹ்ருதி³ வீக்ஷத: ।
ஶோகார்தேனாஸ்ய ஶகுனே: கிமித³ம் வ்யாஹ்ருதம் மயா ॥ 16 ॥
சிந்தயன்ஸ மஹாப்ராஜ்ஞஶ்சகார மதிமான்மதிம் ।
ஶிஷ்யம் சைவாப்³ரவீத்³வாக்யமித³ம் ஸ முனிபுங்க³வ: ॥ 17 ॥
பாத³ப³த்³தோ⁴க்ஷரஸமஸ்தந்த்ரீலயஸமன்வித: ।
ஶோகார்தஸ்ய ப்ரவ்ருத்தோ மே ஶ்லோகோ ப⁴வது நான்யதா² ॥ 18 ॥
ஶிஷ்யஸ்து தஸ்ய ப்³ருவதோ முனேர்வாக்யமனுத்தமம் ।
ப்ரதிஜக்³ராஹ ஸம்ஹ்ருஷ்டஸ்தஸ்ய துஷ்டோப⁴வத்³கு³ரு: ॥ 19 ॥
ஸோபி⁴ஷேகம் தத: க்ருத்வா தீர்தே² தஸ்மின்யதா²விதி⁴ ।
தமேவ சிந்தயன்னர்த²முபாவர்தத வை முனி: ॥ 2௦ ॥
ப⁴ரத்³வாஜஸ்ததஶ்ஶிஷ்யோ வினீதஶ்ஶ்ருதவான்முனே: ।
கலஶம் பூர்ணமாதா³ய ப்ருஷ்ட²தோனுஜகா³ம ஹ ॥ 21 ॥
ஸ ப்ரவிஶ்யாஶ்ரமபத³ம் ஶிஷ்யேண ஸஹ த⁴ர்மவித் ।
உபவிஷ்ட: கதா²ஶ்சான்யாஶ்சகார த்⁴யானமாஸ்தி²த: ॥ 22 ॥
ஆஜகா³ம ததோ ப்³ரஹ்மா லோககர்தா ஸ்வயம் ப்ரபு⁴: ।
சதுர்முகோ² மஹாதேஜா த்³ரஷ்டும் தம் முனிபுங்க³வம் ॥ 23 ॥
வால்மீகிரத² தம் த்³ருஷ்ட்வா ஸஹஸோத்தா²ய வாக்³யத: ।
ப்ராஞ்ஜலி: ப்ரயதோ பூ⁴த்வா தஸ்தௌ² பரமவிஸ்மித: ॥ 24 ॥
பூஜயாமாஸ தம் தே³வம் பாத்³யார்க்⁴யாஸனவந்த³னை: ।
ப்ரணம்ய விதி⁴வச்சைனம் ப்ருஷ்ட்வானாமயமவ்யயம் ॥ 25 ॥
அதோ²பவிஶ்ய ப⁴க³வானாஸனே பரமார்சிதே ।
வால்மீகயே மஹர்ஷயே ஸந்தி³தே³ஶாஸனம் தத: ॥ 26 ॥
ப்³ரஹ்மணா ஸமனுஜ்ஞாதஸ்ஸோப்யுபாவிஶதா³ஸனே ।
உபவிஷ்டே ததா³ தஸ்மின்ஸர்வலோகபிதாமஹே ।
தத்³க³தேனைவ மனஸா வால்மீகிர்த்⁴யானமாஸ்தி²த: ॥ 27 ॥
பாபாத்மனா க்ருதம் கஷ்டம் வைரக்³ரஹணபு³த்³தி⁴னா ।
யஸ்தாத்³ருஶம் சாருரவம் க்ரௌஞ்சம் ஹன்யாத³காரணாத் ॥ 28 ॥
ஶோசன்னேவ முஹு: க்ரௌஞ்சீமுபஶ்லோகமிமம் புன: ।
ஜகா³வந்தர்க³தமனா பூ⁴த்வா ஶோகபராயண: ॥ 29 ॥
தமுவாச ததோ ப்³ரஹ்மா ப்ரஹஸன்முனிபுங்க³வம் ।
ஶ்லோக ஏவ த்வயா ப³த்³தோ⁴ நாத்ர கார்யா விசாரணா ॥ 3௦ ॥
மச்ச²ந்தா³தே³வ தே ப்³ரஹ்மன் ப்ரவ்ருத்தேயம் ஸரஸ்வதீ ।
ராமஸ்ய சரிதம் ஸர்வம் குரு த்வம்ருஷிஸத்தம ॥ 31 ॥
த⁴ர்மாத்மனோ கு³ணவதோ லோகே ராமஸ்ய தீ⁴மத: ।
வ்ருத்தம் கத²ய தீ⁴ரஸ்ய யதா² தே நாரதா³ச்ச்²ருதம் ॥ 32 ॥
ரஹஸ்யம் ச ப்ரகாஶம் ச யத்³வ்ருத்தம் தஸ்ய தீ⁴மத: ।
ராமஸ்ய ஸஹஸௌமித்ரே: ராக்ஷஸானாம் ச ஸர்வஶ: ॥ 33 ॥
வைதே³ஹ்யாஶ்சைவ யத்³வ்ருத்தம் ப்ரகாஶம் யதி³ வா ரஹ: ।
தச்சாப்யவிதி³தம் ஸர்வம் விதி³தம் தே ப⁴விஷ்யதி ॥ 34 ॥
ந தே வாக³ன்ருதா காவ்யே காசித³த்ர ப⁴விஷ்யதி ।
குரு ராமகதா²ம் புண்யாம் ஶ்லோகப³த்³தா⁴ம் மனோரமாம் ॥ 35 ॥
யாவத் ஸ்தா²ஸ்யந்தி கி³ரயஸ்ஸரிதஶ்ச மஹீதலே ।
தாவத்³ராமாயணகதா² லோகேஷு ப்ரசரிஷ்யதி ॥ 36 ॥
யாவத்³ராமாயணகதா² த்வத்க்ருதா ப்ரசரிஷ்யதி ।
தாவதூ³ர்த்⁴வமத⁴ஶ்ச த்வம் மல்லோகேஷு நிவத்ஸ்யஸி ॥ 37 ॥
இத்யுக்த்வா ப⁴க³வான்ப்³ரஹ்மா தத்ரைவாந்தரதீ⁴யத ।
ததஸ்ஸஶிஷ்யோ ப⁴க³வான்முனிர்விஸ்மயமாயயௌ ॥ 38 ॥
தஸ்ய ஶிஷ்யாஸ்ததஸ்ஸர்வே ஜகு³ஶ்ஶ்லோகமிமம் புன: ।
முஹுர்முஹு: ப்ரீயமாணா: ப்ராஹுஶ்ச ப்⁴ருஶவிஸ்மிதா: ॥ 39 ॥
ஸமாக்ஷரைஶ்சதுர்பி⁴ர்ய: பாதை³ர்கீ³தோ மஹர்ஷிணா ।
ஸோனுவ்யாஹரணாத்³பூ⁴யஶ்ஶ்லோகஶ்ஶ்லோகத்வமாக³த: ॥ 4௦ ॥
தஸ்ய பு³த்³தி⁴ரியம் ஜாதா வால்மீகேர்பா⁴விதாத்மன: ।
க்ருத்ஸ்னம் ராமாயணம் காவ்யமீத்³ருஶை: கரவாண்யஹம் ॥ 41 ॥
உதா³ரவ்ருத்தார்த²பதை³ர்மனோரமை: ததா³ஸ்ய ராமஸ்ய சகாரகீர்திமான் ।
ஸமாக்ஷரைஶ்ஶ்லோகஶதைர்யஶஸ்வினோ யஶஸ்கரம் காவ்யமுதா³ரதீ⁴ர்முனி: ॥ 42 ॥
தது³பக³தஸமாஸஸந்தி⁴யோக³ம் ஸமமது⁴ரோபனதார்த²வாக்யப³த்³த⁴ம் ।
ரகு⁴வரசரிதம் முனிப்ரணீதம் த³ஶஶிரஸஶ்ச வத⁴ம் நிஶாமயத்⁴வம் ॥ 43 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்³ராமாயணே வால்மீகீய ஆதி³காவ்யே பா³லகாண்டே³ த்³விதீயஸ்ஸர்க:³ ॥
