ஶ்ரீமத்³வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்⁴யாகாண்ட³ம் ।
அத² சதுஸ்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்க:³ ।
தத: கமலபத்ராக்ஷ: ஶ்யாமோ நிருபமோ மஹான் ।
உவாச ராம ஸ்தம் ஸூதம் பிதுராக்²யாஹி மாமிதி ॥ 1 ॥
ஸ ராமப்ரேஷித: க்ஷிப்ரம் ஸந்தாபகலுஷேந்த்³ரிய: ।
ப்ரவிஶ்ய ந்ருபதிம் ஸூதோ நிஶ்வஸந்தம் த³த³ர்ஶ ஹ ॥ 2 ॥
உபரக்தமிவாதி³த்யம் ப⁴ஸ்மச்ச²ன்னமிவானலம் ।
தடாகமிவ நிஸ்தோயமபஶ்யஜ்ஜக³தீபதிம் ॥ 3 ॥
ஆலோக்ய து மஹாப்ராஜ்ஞ: பரமாகுலசேதஸம் ।
ராமமேவானுஶோசந்தம் ஸூத: ப்ராஞ்ஜலிராஸத³த் ॥ 4 ॥
தம் வர்த⁴யித்வா ராஜானம் பூர்வம் ஸூதோ ஜயாஶிஷா ।
ப⁴யவிக்லப³யா வாசா மந்த³யா ஶ்லக்ஷ்ணமப்³ரவீத் ॥ 5 ॥
அயம் ஸ புருஷவ்யாக்⁴ரோ த்³வாரி திஷ்ட²தி தே ஸுத: ।
ப்³ராஹ்மணேப்⁴யோ த⁴னம் த³த்வா ஸர்வஞ்சைவோபஜீவினாம் ॥ 6 ॥
க³மிஷ்யதி மஹாரண்யம் தம் பஶ்ய ஜக³தீபதே ।
வ்ருதம் ராஜகு³ணை ஸ்ஸர்வைராதி³த்யமிவ ரஶ்மிபி⁴: ॥ 7 ॥
ஸ ஸத்யவாதீ³ த⁴ர்மாத்மா கா³ம்பீ⁴ர்யாத்ஸாக³ரோபம: ।
ஆகாஶ இவ நிஷ்பங்கோ நரேந்த்³ர: ப்ரத்யுவாச தம் ॥ 8 ॥
ஸுமம்ந்த்ரானய மே தா³ரான் யே கேசிதி³ஹ மாமகா: ।
தா³ரை: பரிவ்ருதஸ்ஸர்வைர்த்³ரஷ்டுமிச்சா²மி தா⁴ர்மிகம் ॥ 9 ॥
ஸோந்த:புரமதீத்யைவ ஸ்த்ரியஸ்தா வாக்யமப்³ரவீத் ।
ஆர்யாஹ்வயதி வோ ராஜா க³ம்யதாம் தத்ர மா சிரம் ॥ 1௦ ॥
ஏவமுக்தா: ஸ்த்ரிய ஸ்ஸர்வா: ஸுமந்த்ரேண ந்ருபாஜ்ஞயா ।
ப்ரசக்ரமு ஸ்தத்³ப⁴வனம் ப⁴ர்துராஜ்ஞாய ஶாஸனம் ॥ 11 ॥
அர்த⁴ஸப்தஶதாஸ்தாஸ்து ப்ரமதா³ஸ்தாம்ரலோசனா: ।
கௌஸல்யாம் பரிவார்யாத² ஶனைர்ஜக்³முர்த்⁴ருதவ்ரதா: ॥ 12 ॥
ஆக³தேஷு ச தா³ரேஷு ஸமவேக்ஷ்ய மஹீபதி: ।
உவாச ராஜா தம் ஸூதம் ஸுமந்த்ரானய மே ஸுதம் ॥ 13 ॥
ஸ ஸூதோ ராமமாதா³ய லக்ஷ்மணம் மைதி²லீம் ததா³ ।
ஜகா³மாபி⁴முக²ஸ்தூர்ணம் ஸகாஶம் ஜக³தீபதே: ॥ 14 ॥
ஸ ராஜா புத்ரமாயாந்தம் த்³ருஷ்ட்வா தூ³ராத்க்ருதாஞ்ஜலிம் ।
உத்பபாதாஸனாத்தூர்ணமார்த ஸ்த்ரீஜனஸம்வ்ருத: ॥ 15 ॥
ஸோபி⁴து³த்³ராவ வேகே³ன ராமம் த்³ருஷ்ட்வா விஶாம்பதி: ।
தமஸம்ப்ராப்ய து³:கா²ர்த: பபாத பு⁴வி மூர்சி²த: ॥ 16 ॥
தம் ராமோப்⁴யபதத் க்ஷிப்ரம் லக்ஷ்மணஶ்ச மஹாரத:² ।
விஸஞ்ஜ்ஞமிவ து³:கே²ன ஸஶோகம் ந்ருபதிம் ததா³ ॥ 17 ॥
ஸ்த்ரீஸஹஸ்ரனினாத³ஶ்ச ஸஞ்ஜஜ்ஞே ராஜவேஶ்மனி ।
ஹா ஹா ராமேதி ஸஹஸா பூ⁴ஷணத்⁴வனிமூர்சி²த: ॥ 18 ॥
தம் பரிஷ்வஜ்ய பா³ஹுப்⁴யாம் தாவுபௌ⁴ ராமலக்ஷ்மணௌ ।
பர்யம்ங்கே ஸீதயா ஸார்த⁴ம் ருத³ந்த: ஸமவேஶயன் ॥ 19 ॥
அத² ராமோ முஹூர்தேன லப்³த⁴ஸஞ்ஜ்ஞம் மஹீபதிம் ।
உவாச ப்ராஞ்ஜலிர்பூ⁴த்வா ஶோகார்ணவபரிப்லுதம் ॥ 2௦ ॥
ஆப்ருச்சே² த்வாம் மஹாராஜ ஸர்வேஷாமீஶ்வரோஸி ந: ।
ப்ரஸ்தி²தம் த³ண்ட³காரண்யம் பஶ்ய த்வம் குஶலேன மாம் ॥ 21 ॥
லக்ஷ்மணம் சானுஜானீஹி ஸீதா சான்வேதி மாம் வனம் ।
காரணைர்ப³ஹுபி⁴ ஸ்தத்²யைர்வார்யமாணௌ ந சேச்ச²த: ॥ 22 ॥
அனுஜானீஹி ஸர்வான்ன: ஶோகமுத்ஸ்ருஜ்ய மானத³ ।
லக்ஷ்மணம் மாம் ச ஸீதாம் ச ப்ரஜாபதிரிவ ப்ரஜா: ॥ 23 ॥
ப்ரதீக்ஷமாணமவ்யக்³ரமனுஜ்ஞாம் ஜக³தீபதே: ।
உவாச ராஜா ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய வனவாஸாய ராக⁴வம் ॥ 24 ॥
அஹம் ராக⁴வ கைகேய்யா வரதா³னேன மோஹித: ।
அயோத்⁴யாயாஸ்த்வமேவாத்³ய ப⁴வ ராஜா நிக்³ருஹ்ய மாம் ॥ 25 ॥
ஏவமுக்தோ ந்ருபதினா ராமோ த⁴ர்மப்⁴ருதாம் வர: ।
ப்ரத்யுவாசாஞ்ஜலிம் க்ருத்வா பிதரம் வாக்யகோவித:³ ॥ 26 ॥
ப⁴வான்வர்ஷ ஸஹஸ்ராய ப்ருதி²வ்யா ந்ருபதே பதி: ।
அஹம் த்வரண்யேவத்ஸ்யாமி ந மே கார்யம் த்வயான்ருதம் ॥ 27 ॥
நவ பஞ்ச ச வர்ஷாணி வனவாஸே விஹ்ருத்ய தே ।
புன:பாதௌ³ க்³ரஹீஷ்யாமி ப்ரதிஜ்ஞாந்தே நராதி⁴ப ॥ 28 ॥
ருத³ன்னார்த: ப்ரியம் புத்ரம் ஸத்யபாஶேன ஸம்யத: ।
கைகேய்யா சோத்³யமானஸ்து மிதோ² ராஜா தமப்³ரவீத் ॥ 29 ॥
ஶ்ரேயஸே வ்ருத்³த⁴யே தாத புனராக³மனாய ச ।
க³ச்ச²ஸ்வாரிஷ்டமவ்யக்³ர: பந்தா²னமகுதோப⁴யம் ॥ 3௦ ॥
ந ஹி ஸத்யாத்மனஸ்தாத த⁴ர்மாபி⁴மனஸ ஸ்தவ ।
வினிவர்தயிதும் பு³த்³தி⁴: ஶக்யதே ரகு⁴னந்த³ன ॥ 31 ॥
அத்³ய த்விதா³னீம் ரஜனீம் புத்ர மா க³ச்ச² ஸர்வதா² ।
ஏகாஹத³ர்ஶனேனாபி ஸாது⁴ தாவச்சராம்யஹம் ॥ 32 ॥
மாதரம் மாம் ச ஸம்பஶ்யன் வஸேமாமத்³ய ஶர்வரீம் ।
தர்பித ஸ்ஸர்வகாமைஸ்த்வம் ஶ்வ: காலே ஸாத⁴யிஷ்யஸி ॥ 33 ॥
து³ஷ்கரம் க்ரியதே புத்ர ஸர்வதா² ராக⁴வ த்வயா ।
மத்ப்ரியார்த²ம் ப்ரியாம்ஸ்த்யக்த்வா யத்³யாஸி விஜனம் வனம் ॥ 34 ॥
ந சைதன்மே ப்ரியம் புத்ர ஶபே ஸத்யேன ராக⁴வ ।
ச²ன்னயா சலிதஸ்த்வஸ்மி ஸ்த்ரியா ச²ன்னாக்³னிகல்பயா ॥ 35 ॥
வஞ்சனா யா து லப்³தா⁴ மே தாம் த்வம் நிஸ்தர்துமிச்ச²ஸி ।
அனயா வ்ருத்தஸாதி³ன்யா கைகேய்யாபி⁴ப்ரசோதி³த: ॥ 36 ॥
ந சைததா³ஶ்சர்யதமம் யத்தஜ்யேஷ்ட²ஸ்ஸுதோ மம ।
அபான்ருதகத²ம் புத்ர பிதரம் கர்துமிச்ச²ஸி ॥ 37 ॥
அத² ராமஸ்ததா² ஶ்ருத்வா பிதுரார்தஸ்ய பா⁴ஷிதம் ।
லக்ஷ்மணேன ஸஹ ப்⁴ராத்ரா தீ³னோ வசனமப்³ரவீத் ॥ 38 ॥
ப்ராப்ஸ்யாமி யானத்³ய கு³ணான்கோ மே ஶ்வஸ்தான் ப்ரதா³ஸ்யதி ।
அபக்ரமணமேவாத: ஸர்வகாமைரஹம் வ்ருணே ॥ 39 ॥
இயம் ஸராஷ்ட்ரா ஸஜனா த⁴னதா⁴ன்யஸமாகுலா ।
மயா விஸ்ருஷ்டா வஸுதா⁴ ப⁴ரதாய ப்ரதீ³யதாம் ॥ 4௦ ॥
வனவாஸக்ருதா பு³த்³தி⁴ர்ன ச மேத்³ய சலிஷ்யதி ।
யஸ்துஷ்டேன வரோ த³த்த: கைகேய்யை வரத³ த்வயா ॥ 41 ॥
தீ³யதாம் நிகி²லேனைவ ஸத்யஸ்த்வம் ப⁴வ பார்தி²வ ।
அஹம் நிதே³ஶம் ப⁴வதோ யதோ²க்தமனுபாலயன் ॥ 42 ॥
சதுர்த³ஶ ஸமா வத்ஸ்யே வனே வனசரைஸ்ஸஹ ।
மா விமர்ஶோ வஸுமதீ ப⁴ரதாய ப்ரதீ³யதாம் ॥ 43 ॥
ந ஹி மே காங்க்ஷிதம் ராஜ்யம் ஸுக²மாத்மனி வா ப்ரியம் ।
யதா²னிதே³ஶம் கர்தும் வை தவைவ ரகு⁴னந்த³ன ॥ 44 ॥
அபக³ச்ச²து தே து³:க²ம் மாபூ⁴ர்பா³ஷ்பபரிப்லுத: ।
ந ஹி க்ஷுப்⁴யதி து³ர்த⁴ர்ஷ: ஸமுத்³ர: ஸரிதாம் பதி: ॥ 45 ॥
நைவாஹம் ராஜ்யமிச்சா²மி ந ஸுக²ம் ந ச மேதி³னீம் ।
நைவ ஸர்வானிமான் காமா ந்னஸ்வர்க³ம் நைவ ஜீவிதம் ॥ 46 ॥
த்வாமஹம் ஸத்யமிச்சா²மி நான்ருதம் புருஷர்ஷப⁴ ।
ப்ரத்யக்ஷம் தவ ஸத்யேன ஸுக்ருதேன ச தே ஶபே ॥ 47 ॥
ந ச ஶக்யம் மயா தாத ஸ்தா²தும் க்ஷணமபி ப்ரபோ⁴ ।
ஸ ஶோகம் தா⁴ரயஸ்வேமம் ந ஹி மேஸ்தி விபர்யய: ॥ 48 ॥
அர்தி²தோ ஹ்யஸ்மி கைகேய்யா வனம் க³ச்சே²தி ராக⁴வ ।
மயா சோக்தம் வ்ரஜாமீதி தத்ஸத்யமனுபாலயே ॥ 49 ॥
மா சோத்கண்டா²ம் க்ருதா² தே³வ வனே ரம்ஸ்யாமஹே வயம் ।
ப்ரஶாந்தஹரிணாகீர்ணே நானாஶகுனினாதி³தே ॥ 5௦ ॥
பிதா ஹி தை³வதம் தாத தே³வதானாமபி ஸ்ம்ருதம் ।
தஸ்மாத்³தை³வதமித்யேவ கரிஷ்யாமி பிதுர்வச: ॥ 51 ॥
சதுர்த³ஶஸு வர்ஷேஷு க³தேஷு நரஸத்தம ।
புனர்த்³ரக்ஷ்யஸி மாம் ப்ராப்தம் ஸந்தாபோயம் விமுச்யதாம் ॥ 52 ॥
யேன ஸம்ஸ்தம்ப⁴னீயோயம் ஸர்வோ பா³ஷ்பக³லோ ஜன: ।
ஸ த்வம் புருஷஶார்தூ³ல கிமர்த²ம் விக்ரியாம் க³த: ॥ 53 ॥
புரம் ச ராஷ்ட்ரம் ச மஹீ ச கேவலா மயா நிஸ்ருஷ்டா ப⁴ரதாய தீ³யதாம் ।
அஹம் நிதே³ஶம் ப⁴வதோனுபாலயன் வனம் க³மிஷ்யாமி சிராய ஸேவிதும் ॥ 54 ॥
மயா நிஸ்ருஷ்டாம் ப⁴ரதோ மஹீமிமாம் ஸஶைலஷண்டா³ம் ஸபுராம் ஸகானநாம் ।
ஶிவாம் ஸுஸீமாமனுஶாஸ்து கேவலம் த்வயா யது³க்தம் ந்ருபதே ததா²ஸ்து தத் ॥ 55 ॥
ந மே ததா² பார்தி²வ தீ⁴யதே மனோ மஹத்ஸு காமேஷு ந சாத்மன:ப்ரியே ।
யதா² நிதே³ஶே தவ ஶிஷ்டஸம்மதே வ்யபைது து³:க²ம் தவ மத்க்ருதேனக⁴ ॥ 56 ॥
தத³த்³ய நைவானக⁴ ராஜ்யமவ்யயம் ந ஸர்வகாமான்ன ஸுக²ம் ந மைதி²லீம் ।
ந ஜீவிதம் த்வாமன்ருதேன யோஜயன் வ்ருணீய ஸத்யம் வ்ரதமஸ்து தே ததா² ॥ 57 ॥
ப²லானி மூலானி ச ப⁴க்ஷயன்வனே கி³ரீம்ஶ்ச பஶ்யன் ஸரிதஸ்ஸராம்ஸி ச ।
வனம் ப்ரவிஶ்யைவ விசித்ரபாத³பம் ஸுகீ² ப⁴விஷ்யாமி தவாஸ்து நிர்வ்ருதி: ॥ 58 ॥
ஏவம் ஸ ராஜா வ்யஸனாபி⁴பன்ன: ஶோகேன து³:கே²ன ச தாம்யமான: ।
ஆலிங்க்³ய புத்ரம் ஸுவினஷ்டஸஞ்ஜ்ஞோ மோஹம் க³தோ நைவ சிசேஷ்ட கிம்ஞ்சித் ॥ 59 ॥
தே³வ்யஸ்தத ஸ்ஸம்ருருது³ஸ்ஸமேதா ஸ்தாம் வர்ஜயித்வா நரதே³வபத்னீம் ।
ருத³ன் ஸுமந்த்ரோபி ஜகா³ம மூர்சா²ம் ஹாஹாக்ருதம் தத்ர ப³பூ⁴வ ஸர்வம் ॥ 6௦ ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்³ராமாயணே வால்மீகீய ஆதி³காவ்யே அயோத்⁴யாகாண்டே³ சதுஸ்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்க:³ ॥
