ஶ்ரீமத்³வால்மீகீய ராமாயணே கிஷ்கிந்தா⁴காண்ட³ம் ।
அத² ப்ரத²மஸ்ஸர்க:³ ।
ஸ தாம் புஷ்கரிணீம் க³த்வா பத்³மோத்பலஜ²ஷாகுலாம் ।
ராமஸ்ஸௌமித்ரி ஸஹிதோ விலலாபாகுலேந்த்³ரிய: ॥ 1 ॥
தஸ்ய த்³ருஷ்ட்வைவ தாம் ஹர்ஷாதி³ந்த்³ரியாணி சகம்பிரே ।
ஸ காமவஶமாபன்னஸ்ஸௌமித்ரிமித³மப்³ரவீத் ॥ 2 ॥
ஸௌமித்ரே ஶோப⁴தே பம்பா வைதூ³ர்யவிமலோத³கா ।
பு²ல்லபத்³மோத்பலவதீ ஶோபி⁴தா விவிதை⁴ர்த்³ருமை: ॥ 3 ॥
ஸௌமித்ரே பஶ்ய பம்பாயா: கானநம் ஶுப⁴த³ர்ஶனம் ।
யத்ர ராஜந்தி ஶைலா வா த்³ருமாஸ்ஸஶிக²ரா இவ ॥ 4 ॥
மாம் து ஶோகாபி⁴ஸந்தப்தம் மாத⁴வ: பீட³யந்தி வை ।
ப⁴ரதஸ்ய ச து³:கே²ன வைதே³ஹ்யா ஹரணேன ச ॥ 5 ॥
ஶோகார்தஸ்யாபி மே பம்பா ஶோப⁴தே சித்ரகானநா ।
வ்யவகீர்ணா ப³ஹுவிதை⁴: புஷ்பைஶ்ஶீதோத³கா ஶிவா ॥ 6 ॥
நலினைரபி ஸஞ்ச²ன்னா ஹ்யத்யர்த²ஶுப⁴த³ர்ஶனா ।
ஸர்பவ்யாலானுசரிதா ம்ருக³த்³விஜஸமாகுலா ॥ 7 ॥
அதி⁴கம் ப்ரவிபா⁴த்யேதன்னீலபீதம் து ஶாத்³வலம் ।
த்³ருமாணாம் விவிதை⁴: புஷ்பை: பரிஸ்தோமைரிவார்பிதம் ॥ 8 ॥
புஷ்பபா⁴ரஸம்ருத்³தா⁴னி ஶிக²ராணி ஸமந்தத: ।
லதாபி⁴: புஷ்பிதாக்³ராபி⁴ருபகூ³டா⁴னி ஸர்வஶ: ॥ 9 ॥
ஸுகா²னிலோயம் ஸௌமித்ரே கால: ப்ரசுரமன்மத:² ।
க³ந்த⁴வான்ஸுரபி⁴ர்மாஸோ ஜாதபுஷ்பப²லத்³ரும: ॥ 1௦ ॥
பஶ்ய ரூபாணி ஸௌமித்ரே வனானாம் புஷ்பஶாலினாம் ।
ஸ்ருஜதாம் புஷ்பவர்ஷாணி தோயம் தோயமுசாமிவ ॥ 11 ॥
ப்ரஸ்தரேஷு ச ரம்யேஷு விவிதா⁴: கானநத்³ருமா: ।
வாயுவேக³ப்ரசலிதா: புஷ்பைரவகிரந்தி கா³ம் ॥ 12 ॥
பதிதை: பதமானைஶ்ச பாத³பஸ்தை²ஶ்ச மாருத: ।
குஸுமை: பஶ்ய ஸௌமித்ரே க்ரீட³ன்னிவ ஸமந்தத: ॥ 13 ॥
விக்ஷிபன்விவிதா⁴ஶ்ஶாகா² நகா³னாம் குஸுமோத்கசா: ।
மாருதஶ்சலிதஸ்தா²னைஷ்ஷட்பதை³ரனுகீ³யதே ॥ 14 ॥
மத்தகோகிலஸன்னாதை³ர்னர்தயன்னிவ பாத³பான் ।
ஶைலகந்த³ரனிஷ்க்ராந்த: ப்ரகீ³த இவ சானில: ॥ 15 ॥
தேன விக்ஷிபதாத்யர்த²ம் பவனேன ஸமந்தத: ।
அமீ ஸம்ஸக்தஶாகா²க்³ரா க்³ரதி²தா இவ பாத³பா: ॥ 16 ॥
ஸ ஏஷ ஸுக²ஸம்ஸ்பர்ஶோ வாதி சந்த³னஶீதல: ।
க³ந்த⁴மப்⁴யவஹன்புண்யம் ஶ்ரமாபனயனோனில: ॥ 17 ॥
அமீ பவனவிக்ஷிப்தா வினத³ந்தீவ பாத³பா: ।
ஷட்பதை³ரனுகூஜந்தோ வனேஷு மது⁴க³ந்தி⁴ஷு ॥ 18 ॥
கி³ரிப்ரஸ்தே²ஷு ரம்யேஷு புஷ்பவத்³பி⁴ர்மனோரமை: ।
ஸம்ஸக்தஶிக²ராஶ்ஶைலா விராஜந்தே மஹாத்³ருமை: ॥ 19 ॥
புஷ்பஸஞ்ச²ன்னஶிக²ரா மாருதோத்க்ஷேபசஞ்சலா: ।
அமீ மது⁴கரோத்தம்ஸா: ப்ரகீ³தா இவ பாத³பா: ॥ 2௦ ॥
ஸுபுஷ்பிதாம்ஸ்து பஶ்யேமான்கர்ணிகாராந்த்ஸமந்தத: ।
ஹாடகப்ரதிஸஞ்ச²ன்னான்னரான்பீதாம்ப³ரானிவ ॥ 21 ॥
அயம் வஸந்தஸ்ஸௌமித்ரே நானாவிஹக³னாதி³த: ।
ஸீதயா விப்ரஹீனஸ்ய ஶோகஸந்தீ³பனோ மம ॥ 22 ॥
மாம் ஹி ஶோகஸமாக்ராந்தம் ஸந்தாபயதி மன்மத:² ।
ஹ்ருஷ்ட: ப்ரவத³மானஶ்ச மமாஹ்வயதி கோகில: ॥ 23 ॥
ஏஷ தா³த்யூஹகோ ஹ்ருஷ்டோ ரம்யே மாம் வனநிர்ஜ²ரே ।
ப்ரணத³ன்மன்மதா²விஷ்டம் ஶோசயிஷ்யதி லக்ஷ்மண ॥ 24 ॥
ஶ்ருத்வைதஸ்ய புரா ஶப்³த³மாஶ்ரமஸ்தா² மம ப்ரியா ।
மாமாஹூய ப்ரமுதி³தா: பரமம் ப்ரத்யனந்த³த ॥ 25 ॥
ஏவம் விசித்ரா: பதகா³ நானாராவவிராவிண: ।
வ்ருக்ஷகு³ல்மலதா: பஶ்ய ஸம்பதந்தி ஸமந்தத: ॥ 26 ॥
விமிஶ்ரா விஹகா³: பும்பி⁴ராத்மவ்யூஹாபி⁴னந்தி³தா: ।
ப்⁴ருங்க³ராஜப்ரமுதி³தாஸ்ஸௌமித்ரே மது⁴ரஸ்வனா: ॥ 27 ॥
தா³த்யூஹரதிவிக்ரந்தை³: பும்ஸ்கோகிலருதைரபி ।
ஸ்வனந்தி பாத³பாஶ்சேமே மமானங்க³ப்ரதீ³பனா: ॥ 28 ॥
அஶோகஸ்தப³காங்கா³ரஷ்ஷட்பத³ஸ்வனநி:ஸ்வன: ।
மாம் ஹி பல்லவதாம்ரார்சிர்வஸந்தாக்³னி: ப்ரத⁴க்ஷ்யதி ॥ 29 ॥
ந ஹி தாம் ஸூக்ஷ்மபக்ஷ்மாக்ஷீம் ஸுகேஶீம் ம்ருது³பா⁴ஷிணீம் ।
அபஶ்யதோ மே ஸௌமித்ரே ஜீவிதேஸ்தி ப்ரயோஜனம் ॥ 3௦ ॥
அயம் ஹி த³யிதஸ்தஸ்யா: காலோ ருசிரகானந: ।
கோகிலாகுலஸீமாந்தோ த³யிதாயா மமானக⁴ ॥ 31 ॥
மன்மதா²யாஸஸம்பூ⁴தோ வஸந்தகு³ணவர்தி⁴த: ।
அயம் மாம் த⁴க்ஷ்யதி க்ஷிப்ரம் ஶோகாக்³னிர்னசிராதி³வ ॥ 32 ॥
அபஶ்யதஸ்தாம் த³யிதாம் பஶ்யதோ ருசிரத்³ருமான் ।
மமாயமாத்மப்ரப⁴வோ பூ⁴யஸ்த்வமுபயாஸ்யதி ॥ 33 ॥
அத்³ருஶ்யமானா வைதே³ஹீ ஶோகம் வர்த⁴யதே மம ।
த்³ருஶ்யமானோ வஸந்தஶ்ச ஸ்வேத³ஸம்ஸர்க³தூ³ஷக: ॥ 34 ॥
மாம் ஹ்யத்³ய ம்ருக³ஶாபா³க்ஷீ சிந்தாஶோகப³லாத்க்ருதம் ।
ஸந்தாபயதி ஸௌமித்ரே க்ரூரஶ்சைத்ரவனானில: ॥ 35 ॥
அமீ மயூராஶ்ஶோப⁴ந்தே ப்ரன்ருத்யந்தஸ்ததஸ்தத: ।
ஸ்வை: பக்ஷை: பவனோத்³தூ⁴தைர்க³வாக்ஷை: ஸ்பா²டிகைரிவ ॥ 36 ॥
ஶிகி²னீபி⁴: பரிவ்ருதாஸ்தே ஏதே மத³மூர்சி²தா: ।
மன்மதா²பி⁴பரீதஸ்ய மம மன்மத²வர்த⁴னா: ॥ 37 ॥
பஶ்ய லக்ஷ்மண ந்ருத்யந்தம் மயூரமுபன்ருத்யதி ।
ஶிகி²னீ மன்மதா²ர்தைஷா ப⁴ர்தாரம் கி³ரிஸானுனி ॥ 38 ॥
தாமேவ மன்மதா²விஷ்டோ மயூரோப்யுபதா⁴வதி ।
விதத்ய ருசிரௌ பக்ஷௌ ருதைருபஹஸன்னிவ ॥ 39 ॥
மயூரஸ்ய வனே நூனம் ரக்ஷஸா ந ஹ்ருதா ப்ரியா ।
தஸ்மான்ன்ருத்யதி ரம்யேஷு வனேஷு ஸஹ காந்தயா ॥ 4௦ ॥
மம த்வயம் வினா வாஸ: புஷ்பமாஸே ஸுது³ஸ்ஸஹ: ।
பஶ்ய லக்ஷ்மண ஸம்ராக:³ திர்யக்³யோனிக³தேஷ்வபி ।
யதே³ஷா ஶிகி²னீ காமாத்³ப⁴ர்தாரம் ரமதேந்திகே ॥ 41 ॥
மாமப்யேவம் விஶாலாக்ஷீ ஜானகீ ஜாதஸம்ப்⁴ரமா ।
மத³னேனாபி⁴வர்தேத யதி³ நாபஹ்ருதா ப⁴வேத் ॥ 42 ॥
பஶ்ய லக்ஷ்மண புஷ்பாணி நிஷ்ப²லானி ப⁴வந்தி மே ।
புஷ்பபா⁴ரஸம்ருத்³தா⁴னாம் வனானாம் ஶிஶிராத்யயே ॥ 43 ॥
ருசிராண்யபி புஷ்பாணி பாத³பானாமதிஶ்ரியா ।
நிஷ்ப²லானி மஹீம் யாந்தி ஸமம் மது⁴கரோத்கரை: ॥ 44 ॥
நத³ந்தி காமம் ஶகுனா முதி³தாஸ்ஸங்க⁴ஶ: கலம் ।
ஆஹ்வயந்த இவான்யோன்யம் காமோன்மாத³கரா மம ॥ 45 ॥
வஸந்தோ யதி³ தத்ராபி யத்ர மே வஸதி ப்ரியா ।
நூனம் பரவஶா ஸீதா ஸாபி ஶோசத்யஹம் யதா² ॥ 46 ॥
நூனம் ந து வஸந்தோதம் தே³ஶம் ஸ்ப்ருஶதி யத்ர ஸா ।
கத²ம் ஹ்யஸிதபத்³மாக்ஷீ வர்தயேத்ஸா மயா வினா ॥ 47 ॥
அத²வா வர்ததே தத்ர வஸந்தோ யத்ர மே ப்ரியா ।
கிம் கரிஷ்யதி ஸுஶ்ரோணீ ஸா து நிர்ப⁴ர்த்ஸிதா பரை: ॥ 48 ॥
ஶ்யாமா பத்³மபலாஶாக்ஷீ ம்ருது³பூர்வாபி⁴பா⁴ஷிணீ ।
நூனம் வஸந்தமாஸாத்³ய பரித்யக்ஷ்யதி ஜீவிதம் ॥ 49 ॥
த்³ருட⁴ம் ஹி ஹ்ருத³யே பு³த்³தி⁴ர்மம ஸம்பரிவர்ததே ।
நாலம் வர்தயிதும் ஸீதா ஸாத்⁴வீ மத்³விரஹம் க³தா ॥ 5௦ ॥
மயி பா⁴வஸ்து வைதே³ஹ்யாஸ்தத்த்வதோ வினிவேஶித: ।
மமாபி பா⁴வஸ்ஸீதாயாம் ஸர்வதா² வினிவேஶித: ॥ 51 ॥
ஏஷ புஷ்பவஹோ வாயுஸ்ஸுக²ஸ்பர்ஶோ ஹிமாவஹ: ।
தாம் விசிந்தயத: காந்தாம் பாவகப்ரதிமோ மம ॥ 52 ॥
ஸதா³ ஸுக²மஹம் மன்யே யம் புரா ஸஹ ஸீதயா ।
மாருதஸ்ஸ வினா ஸீதாம் ஶோகம் வர்த⁴யதே மம ॥ 53 ॥
தாம் வினா விஹங்கோ³ ய: பக்ஷீ ப்ரணதி³தஸ்ததா³ ।
வாயஸ: பாத³பக³த: ப்ரஹ்ருஷ்டமபி⁴னர்த³தி ॥ 54 ॥
ஏஷ வை தத்ர வைதே³ஹ்யா விஹக:³ ப்ரதிஹாரக: ।
பக்ஷீ மாம் து விஶாலாக்ஷ்யாஸ்ஸமீபமுபனேஷ்யதி ॥ 55 ॥
ஶ்ருணு லக்ஷ்மண ஸன்னாத³ம் வனே மத்³விவர்த⁴னம் ।
புஷ்பிதாக்³ரேஷு வ்ருக்ஷேஷு த்³விஜானாமுபகூஜதாம் ॥ 56 ॥
விக்ஷிப்தாம் பவனேனைதாமஸௌ திலகமஞ்ஜரீம் ।
ஷட்பத³ஸ்ஸஹஸாப்⁴யேதி மதோ³த்³தூ⁴தாமிவ ப்ரியாம் ॥ 57 ॥
காமினாமயமத்யந்தமஶோகஶ்ஶோகவர்த⁴ன: ।
ஸ்தப³கை: பவனோத்க்ஷிப்தைஸ்தர்ஜயன்னிவ மாம் ஸ்தி²த: ॥ 58 ॥
அமீ லக்ஷ்மண த்³ருஶ்யந்தே சூதா: குஸுமஶாலின: ।
விப்⁴ரமோத்ஸிக்தமனஸ: ஸாங்க³ராகா³ நரா இவ ॥ 59 ॥
ஸௌமித்ரே பஶ்ய பம்பாயாஶ்சித்ராஸு வனராஜிஷு ।
கின்னரா நரஶார்தூ³ல விசரந்தி ததஸ்தத: ॥ 6௦ ॥
இமானி ஶுப⁴க³ந்தீ⁴னி பஶ்ய லக்ஷ்மண ஸர்வஶ: ।
நலினானி ப்ரகாஶந்தே ஜலே தருணஸூர்யவத் ॥ 61 ॥
ஏஷா ப்ரஸன்னஸலிலா பத்³மனீலோத்பலாயுதா ।
ஹம்ஸகாரண்ட³வாகீர்ணா பம்பா ஸௌக³ந்தி⁴கான்விதா ॥ 62 ॥
ஜலே தருணஸூர்யாபை⁴ஷ்ஷட்பதா³ஹதகேஸரை: ।
பங்கஜைஶ்ஶோப⁴தே பம்பா ஸமந்தாத³பி⁴ஸம்வ்ருதா ॥ 63 ॥
சக்ரவாகயுதா நித்யம் சித்ரப்ரஸ்தவனாந்தரா ।
மாதங்க³ம்ருக³யூதை²ஶ்ச ஶோப⁴தே ஸலிலார்தி²பி⁴: ॥ 64 ॥
பவனாஹதவேகா³பி⁴ரூர்மிபி⁴ர்விமலேம்ப⁴ஸி ।
பங்கஜானி விராஜந்தே தாட்³யமானானி லக்ஷ்மண ॥ 65 ॥
பத்³மபத்ரவிஶாலாக்ஷீம் ஸததம் பங்கஜப்ரியாம் ।
அபஶ்யதோ மே வைதே³ஹீம் ஜீவிதம் நாபி⁴ரோசதே ॥ 66 ॥
அஹோ காமஸ்ய வாமத்வம் யோ க³தாமபி து³ர்லபா⁴ம் ।
ஸ்மாரயிஷ்யதி கல்யாணீம் கல்யாணதரவாதி³னீம் ॥ 67 ॥
ஶக்யோ தா⁴ரயிதும் காமோ ப⁴வேத³ப்⁴யாக³தோ மயா ।
யதி³ பூ⁴யோ வஸந்தோ மாம் ந ஹன்யாத்புஷ்பிதத்³ரும: ॥ 68 ॥
யானி ஸ்ம ரமணீயானி தயா ஸஹ ப⁴வந்தி மே ।
தான்யேவாரமணீயானி ஜாயந்தே மே தயா வினா ॥ 69 ॥
பத்³மகோஶபலாஶானி த்³ரஷ்டும் த்³ருஷ்டிர்ஹி மன்யதே ।
ஸீதாயா நேத்ரகோஶாப்⁴யாம் ஸத்³ருஶானீதி லக்ஷ்மண ॥ 7௦ ॥
பத்³மகேஸரஸம்ஸ்ருஷ்டோ வ்ருக்ஷாந்தரவினிஸ்ஸ்ருத: ।
நிஶ்ஶ்வாஸ இவ ஸீதாயா வாதி வாயுர்மனோஹர: ॥ 71 ॥
ஸௌமித்ரே பஶ்ய பம்பாயா த³க்ஷிணே கி³ரிஸானுனி ।
புஷ்பிதாம் கர்ணிகாரஸ்ய யஷ்டிம் பரமஶோப⁴னாம் ॥ 72 ॥
அதி⁴கம் ஶைலராஜோயம் தா⁴துபி⁴: ஸுவிபூ⁴ஷித: ।
விசித்ரம் ஸ்ருஜதே ரேணும் வாயுவேக³விக⁴ட்டிதம் ॥ 73 ॥
கி³ரிப்ரஸ்தா²ஸ்து ஸௌமித்ரே ஸர்வதஸ்ஸம்ப்ரபுஷ்பிதை: ।
நிஷ்பத்ரைஸ்ஸர்வதோ ரம்யை: ப்ரதீ³ப்தா இவ கிம்ஶுகை: ॥ 74 ॥
பம்பாதீரருஹாஶ்சேமே ஸம்ஸக்தா மது⁴க³ந்தி⁴ன: ।
மாலதீமல்லிகாஷண்டா³: கரவீராஶ்ச புஷ்பிதா: ॥ 75 ॥
கேதக்யஸ்ஸிந்து³வாராஶ்ச வாஸந்த்யஶ்ச ஸுபுஷ்பிதா: ।
மாத⁴வ்யோ க³ந்த⁴பூர்ணாஶ்ச குந்த³கு³ல்மாஶ்ச ஸர்வஶ: ॥ 76 ॥
சிரிபி³ல்வா மதூ⁴காஶ்ச வஞ்ஜுலா வகுலாஸ்ததா² ।
சம்பகாஸ்திலகாஶ்சைவ நாக³வ்ருக்ஷாஸ்ஸுபுஷ்பிதா: ॥ 77 ॥
நீபாஶ்ச வரணாஶ்சைவ க²ர்ஜூராஶ்ச ஸுபுஷ்பிதா ।
பத்³மகாஶ்சைவ ஶோப⁴ந்தே நீலாஶோகாஶ்ச புஷ்பிதா: ।
லோத்⁴ராஶ்ச கி³ரிப்ருஷ்டே²ஷு ஸிம்ஹகேஸரபிஞ்ஜரா: ॥ 78 ॥
அங்கோலாஶ்ச குரண்டாஶ்ச சூர்ணகா: பாரிப⁴த்³ரகா: ।
சூதா: பாடலயஶ்சைவ கோவிதா³ராஶ்ச புஷ்பிதா: ॥ 79 ॥
முசுகுந்தா³ர்ஜுனாஶ்சைவ த்³ருஶ்யந்தே கி³ரிஸானுஷு ।
கேதகோத்³தா³லகாஶ்சைவ ஶிரீஷா: ஶிம்ஶுபா த⁴வா: ॥ 8௦ ॥
ஶால்மல்ய: கிம்ஶுகாஶ்சைவ ரக்தா: குரவகாஸ்ததா² ॥ 81 ॥
த்ரினிஶா நக்தமாலாஶ்ச சந்த³னாஸ்ஸ்யந்த³னாஸ்ததா² ।
புஷ்பிதான்புஷ்பிதாக்³ராபி⁴ர்லதாபி⁴: பரிவேஷ்டிதான் ।
த்³ருமான்பஶ்யேஹ ஸௌமித்ரே பம்பாயா ருசிரான்ப³ஹூன் ॥ 82 ॥
வாதவிக்ஷிப்தவிடபான்யதா²ஸன்னாந்த்³ருமானிமான் ।
லதாஸ்ஸமனுவர்தந்தே மத்தா இவ வரஸ்த்ரிய: ॥ 83 ॥
பாத³பாத்பாத³பம் க³ச்ச²ன் ஶைலாச்சை²லம் வனாத்³வனம் ।
வாதி நைகரஸாஸ்வாத³ஸ்ஸம்மோதி³த இவானில: ॥ 84 ॥
கேசித்பர்யாப்தகுஸுமா: பாத³பா மது⁴க³ந்தி⁴ன: ।
கேசின்முகுலஸம்வீதா: ஶ்யாமவர்ணா இவாப³பு⁴: ॥ 85 ॥
இத³ம் ம்ருஷ்டமித³ம் ஸ்வாது³ ப்ரபு²ல்லமித³மித்யபி ।
ராக³யுக்தோ மது⁴கர: குஸுமேஷ்வேவ லீயதே ॥ 86 ॥
நிலீய புனருத்பத்ய ஸஹஸான்யத்ர க³ச்ச²தி ।
மது⁴லுப்³தோ⁴ மது⁴கர: பம்பாதீரத்³ருமேஷ்வஸௌ ॥ 87 ॥
இயம் குஸுமஸங்கா⁴தைருபஸ்தீர்ணா ஸுகா²க்ருதா ।
ஸ்வயம் நிபதிதைர்பூ⁴மிஶ்ஶயனப்ரஸ்தரைரிவ ॥ 88 ॥
விவிதா⁴ விவிதை⁴: புஷ்பைஸ்தைரேவ நக³ஸானுஷு ।
விகீர்ணை பீதரக்தாஹி ஸௌமித்ரே ப்ரஸ்தரா: க்ருதா: ॥ 89 ॥
ஹிமாந்தே பஶ்ய ஸௌமித்ரே வ்ருக்ஷாணாம் புஷ்பஸம்ப⁴வம் ।
புஷ்பமாஸே ஹி தரவஸ்ஸங்க⁴ர்ஷாதி³வ புஷ்பிதா: ॥ 9௦ ॥
ஆஹ்வயந்த இவான்யோன்யம் நகா³ஷ்ஷட்பத³னாதி³தா: ।
குஸுமோத்தம்ஸவிடபாஶ்ஶோப⁴ந்தே ப³ஹு லக்ஷ்மண ॥ 91 ॥
ஏஷ காரண்ட³வ: பக்ஷீ விகா³ஹ்ய ஸலிலம் ஶுப⁴ம் ।
ரமதே காந்தயா ஸார்த⁴ம் காமமுத்³தீ³பயன்மம ॥ 92 ॥
மந்தா³கின்யாஸ்து யதி³த³ம் ரூபமேவம் மனோஹரம் ।
ஸ்தா²னே ஜக³தி விக்²யாதா கு³ணாஸ்தஸ்யா மனோரமா: ॥ 93 ॥
யதி³ த்³ருஶ்யேத ஸா ஸாத்⁴வீ யதி³ சேஹ வஸேமஹி ।
ஸ்ப்ருஹயேயம் ந ஶக்ராய நாயோத்⁴யாயை ரகூ⁴த்தம ॥ 94 ॥
நஹ்யேவம் ரமணீயேஷு ஶாத்³வலேஷு தயா ஸஹ ।
ரமதோ மே ப⁴வேச்சிந்தா ந ஸ்ப்ருஹான்யேஷு வா ப⁴வேத் ॥ 95 ॥
அமீ ஹி விவிதை⁴: புஷ்பைஸ்தரவோ ருசிரச்ச²தா³: ।
கானநேஸ்மின்வினா காந்தாம் சிந்தாமுத்பாத³யந்தி மே ॥ 96 ॥
பஶ்ய ஶீதஜலாம் சேமாம் ஸௌமித்ரே புஷ்கராயுதாம் ।
சக்ரவாகானுசரிதாம் காரண்ட³வ நிஷேவிதாம் ॥ 97 ॥
ப்லவை: க்ரௌஞ்சைஶ்ச ஸம்பூர்ணாம் மஹாம்ருக³னிஷேவிதாம் ।
அதி⁴கம் ஶோப⁴தே பம்பா விகூஜத்³பி⁴:ர்விஹங்க³மை: ॥ 98 ॥
தீ³பயந்தீவ மே காமம் விவிதா⁴ முதி³தா த்³விஜா: ।
ஶ்யாமாம் சந்த்³ரமுகீ²ம் ஸ்ம்ருத்வா ப்ரியாம் பத்³மனிபே⁴க்ஷணாம் ॥ 99 ॥
பஶ்ய ஸானுஷு சித்ரேஷு ம்ருகீ³பி⁴ஸ்ஸஹிதான்ம்ருகா³ன் ।
மாம் புனர்ம்ருக³ஶாபா³க்ஷ்யா வைதே³ஹ்யா விரஹீக்ருதம் ॥ 1௦௦ ॥
வ்யத²யந்தீவ மே சித்தம் ஸஞ்சரந்தஸ்ததஸ்தத: ।
அஸ்மின்ஸானுனி ரம்யே ஹி மத்தத்³விஜக³ணாயுதே ।
பஶ்யேயம் யதி³ தாம் காந்தாம் ததஸ்ஸ்வஸ்தி ப⁴வேன்மம ॥ 1௦1 ॥
ஜீவேயம் க²லு ஸௌமித்ரே மயா ஸஹ ஸுமத்⁴யமா ।
ஸேவதே யதி³ வைதே³ஹீ பம்பாயா: பவனம் ஸுக²ம் ॥ 1௦2 ॥
பத்³மஸௌக³ந்தி⁴கவஹம் ஶிவம் ஶோகவினாஶனம் ।
த⁴ன்யா லக்ஷ்மண ஸேவந்தே பம்போபவனமாருதம் ॥ 1௦3 ॥
ஶ்யாமா பத்³மபலாஶாக்ஷீ ப்ரியா விரஹிதா மயா ।
கத²ம் தா⁴ரயதி ப்ராணான்விவஶா ஜனகாத்மஜா ॥ 1௦4 ॥
கின்னு வக்ஷ்யாமி ராஜானம் த⁴ர்மஜ்ஞம் ஸத்யவாதி³னம் ।
ஸீதாயா ஜனகம் ப்ருஷ்ட: குஶலம் ஜனஸம்ஸதி³ ॥ 1௦5 ॥
யா மாமனுக³தா மந்த³ம் பித்ரா ப்ரவ்ராஜிதம் வனம் ।
ஸீதா ஸத்பத²மாஸ்தா²ய க்வ நு ஸா வர்ததே ப்ரியா ॥ 1௦6 ॥
தயா விஹீன: க்ருபண: கத²ம் லக்ஷ்மண தா⁴ரயே ।
யா மாமனுக³தா ராஜ்யாத்³ப்⁴ரஷ்டம் விக³தசேதஸம் ॥ 1௦7 ॥
தச்சார்வஞ்சிதபத்³மாக்ஷம் ஸுக³ந்தி⁴ ஶுப⁴மவ்ரணம் ।
அபஶ்யதோ முக²ம் தஸ்யாஸ்ஸீத³தீவ மனோ மம ॥ 1௦8 ॥
ஸ்மிதஹாஸ்யாந்தரயுதம் கு³ணவன்மது⁴ரம் ஹிதம் ।
வைதே³ஹ்யா வாக்யமதுலம் கதா³ ஶ்ரோஷ்யாமி லக்ஷ்மண ॥ 1௦9 ॥
ப்ராப்ய து³க²ம் வனே ஶ்யாமா மாம் மன்மத²விகர்ஶிதம் ।
நஷ்டது³:கே²வ ஹ்ருஷ்டேவ ஸாத்⁴வீ ஸாத்⁴வப்⁴யபா⁴ஷத ॥ 11௦ ॥
கிம் நு வக்ஷ்யாமி கௌஸல்யாமயோத்⁴யாயாம் ந்ருபாத்மஜ ।
க்வ ஸா ஸ்னுஷேதி ப்ருச்ச²ந்தீம் கத²ம் சாபி து மனஸ்வினீம் ॥ 111 ॥
க³ச்ச² லக்ஷ்மண பஶ்ய த்வம் ப⁴ரதம் ப்⁴ராத்ருவத்ஸலம் ।
ந ஹ்யஹம் ஜீவிது ஶக்தஸ்தாம்ருதே ஜனகாத்மஜாம் ॥ 112 ॥
இதி ராமம் மஹாத்மானம் விலபந்தமனாத²வத் ।
உவாச லக்ஷ்மணோ ப்⁴ராதா வசனம் யுக்தமவ்யயம் ॥ 113 ॥
ஸம்ஸ்தம்ப⁴ ராம ப⁴த்³ரம் தே மா ஶுச: புருஷோத்தம ।
நேத்³ருஶானாம் மதிர்மந்தா³ ப⁴வத்யகலுஷாத்மனாம் ॥ 114 ॥
ஸ்ம்ருத்வா வியோகஜ³ம் து³:க²ம் த்யஜ ஸ்னேஹம் ப்ரியே ஜனே ।
அதிஸ்னேஹபரிஷ்வங்கா³த்³வர்திரார்த்³ராபி த³ஹ்யதே ॥ 115 ॥
யதி³ க³ச்ச²தி பாதாலம் ததோப்⁴யதி⁴கமேவ வா ।
ஸர்வதா² ராவணஸ்தாவன்ன ப⁴விஷ்யதி ராக⁴வ ॥ 116 ॥
ப்ரவ்ருத்திர்லப்⁴யதாம் தாவத்தஸ்ய பாபஸ்ய ரக்ஷஸ: ।
ததோ ஹாஸ்யதி வா ஸீதாம் நித⁴னம் வா க³மிஷ்யதி ॥ 117 ॥
யதி³ யாதிதி³தேர்க³ர்ப⁴ம் ராவணஸ்ஸஹ ஸீதயா ।
தத்ராப்யேனம் ஹனிஷ்யாமி ந சேத்³தா³ஸ்யதி மைதி²லீம் ॥ 118 ॥
ஸ்வாஸ்த்²யம் ப⁴த்³ரம் பஜ⁴ஸ்வார்ய த்யஜ்யதாம் க்ருபணா மதி: ।
அர்தோ² ஹி நஷ்டகார்யார்தை²ர்னாயத்னேனாதி⁴க³ம்யதே ॥ 119 ॥
உத்ஸாஹோ ப³லவானார்ய நாஸ்த்யுத்ஸாஹாத்பரம் ப³லம் ।
ஸோத்ஸாஹஸ்யாஸ்தி லோகேஸ்மின் ந கிஞ்சித³பி து³ர்லப⁴ம் ॥ 12௦ ॥
உத்ஸாஹவந்த: புருஷா நாவஸீத³ந்தி கர்மஸு ।
உத்ஸாஹமாத்ரமாஶ்ரித்ய ஸீதாம் ப்ரதிலபே⁴மஹி ॥ 121 ॥
த்யஜ்யதாம் காமவ்ருத்தத்வம் ஶோகம் ஸன்ன்யஸ்ய ப்ருஷ்ட²த: ।
மஹாத்மானம் க்ருதாத்மானமாத்மானம் நாவபு³த்⁴யஸே ॥ 122 ॥
ஏவம் ஸம்போ³தி⁴தஸ்தத்ர ஶோகோபஹதசேதன: ।
த்யஜ்ய ஶோகஞ்ச மோஹஞ்ச ததோ தை⁴ர்யமுபாக³மத் ॥ 123 ॥
ஸோப்⁴யதிக்ராமத³வ்யக்³ரஸ்தாமசிந்த்யபராக்ரம: ।
ராம: பம்பாம் ஸுருசிராம் ரம்யபாரிப்லவத்³ருமாம் ॥ 124 ॥
நிரீக்ஷமாணஸ்ஸஹஸா மஹாத்மா ஸர்வம் வனம் நிர்ஜ²ரகந்த³ராஶ்ச ।
உத்³விக்³னசேதாஸ்ஸஹ லக்ஷ்மணேன விசார்ய து³:கோ²பஹத: ப்ரதஸ்தே² ॥ 125 ॥
தம் மத்தமாதங்க³விலாஸகா³மீ க³ச்ச²ந்தமவ்யக்³ரமனா மஹாத்மா ।
ஸ லக்ஷ்மணோ ராக⁴வமப்ரமத்தோ ரரக்ஷ த⁴ர்மேண ப³லேன சைவ ॥ 126 ॥
தாவ்ருஷ்யமூகஸ்ய ஸமீபசாரீ சரந்த³த³ர்ஶாத்³பு⁴தத³ர்ஶனீயௌ ।
ஶாகா²ம்ருகா³ணாமதி⁴பஸ்தரஸ்வீ விதத்ரஸே நைவ சிசேஷ்ட கிஞ்சித் ॥ 127 ॥
ஸ தௌ மஹாத்மா கஜ³மந்த³கா³மீ ஶாகா²ம்ருக³ஸ்தத்ர சரஞ்சரந்தௌ ।
த்³ருஷ்ட்வா விஷாத³ம் பரமம் ஜகா³ம சிந்தாபரீதோ ப⁴யபா⁴ரமக்³ன: ॥ 128 ॥
தமாஶ்ரமம் புண்யஸுக²ம் ஶரண்யம் ஸதை³வ ஶாகா²ம்ருக³ஸேவிதாந்தம் ।
த்ரஸ்தாஶ்ச த்³ருஷ்ட்வா ஹரயோபி⁴ஜக்³முர்மஹௌஜஸௌ ராக⁴வலக்ஷ்மணௌ தௌ ॥ 129 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்³ராமாயணே வால்மீகீய ஆதி³காவ்யே கிஷ்கிந்தா⁴காண்டே³ ப்ரத²மஸ்ஸர்க:³ ॥
