ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ෂට්සප්තතිතමස්සර්ගඃ ।
තමේවං ශෝකසංතප්තං භරතං කෛකයී සුතම් ।
උවාච වදතාං ශ්රේෂ්ඨෝ වසිෂ්ඨ ශ්ශ්රේෂ්ඨවාගෘෂිඃ ॥ 1 ॥
අලං ශෝකේන භද්රං තේ රාජපුත්ර මහායශඃ ।
ප්රාප්තකාලං නරපතේඃ කුරු සංයානමුත්තමම් ॥ 2 ॥
වසිෂ්ඨස්ය වච ශ්ශෘත්වා භරතෝ ධාරණාං ගතඃ ।
ප්රේතකාර්යාණි සර්වාණි කාරයාමාස ධර්මවිත් ॥ 3 ॥
උද්ධෘතං තෛලසංරෝධාත්සතු භූමෞ නිවේශිතම් ।
ආපීතවර්ණවදනං ප්රසුප්තමිව භූමිපම් ॥ 4 ॥
සංවේශ්ය ශයනේ චාග්ය්රේ නානාරත්නපරිෂ්කෘතේ ।
තතෝ දශරථං පුත්රෝ විලලාප සුදුඃඛිතඃ ॥ 5 ॥
කිං තේ ව්යවසිතං රාජන් ප්රෝෂිතේ මය්යනාගතේ ।
විවාස්ය රාමං ධර්මජ්ඤං ලක්ෂ්මණං ච මහාබලම් ॥ 6 ॥
ක්ව යාස්යසි මහාරාජ හිත්වේමං දුඃඛිතං ජනම් ।
හීනං පුරුෂසිංහේන රාමේණාක්ලිෂ්ටකර්මණා ॥ 7 ॥
යෝගක්ෂේමං තු තේ රාජන් කෝऽස්මින්කල්පයිතා පුරේ ත්වයි ප්රයාතේ ස්වස්තාත රාමේ ච වනමාශ්රිතේ ॥ 8 ॥
විධවා පෘථිවී රාජන් ස්ත්වයා හීනා න රාජතේ ।
හීනචංද්රේව රජනී නගරී ප්රතිභාති මා ॥ 9 ॥
ඒවං විලපමානං තං භරතං දීනමානසම් ।
අබ්රවීද්වචනං භූයෝ වසිෂ්ඨස්තු මහාමුනිඃ ॥ 10 ॥
ප්රේතකාර්යාණි යාන්යස්ය කර්තව්යානි විශාං පතේඃ ।
තාන්යව්යග්රං මහාබාහෝ ක්රියාංතාමවිචාරිතම් ॥ 11 ॥
තථේති භරතෝ වාක්යං වසිෂ්ඨස්යාභිපූජ්ය තත් ।
ඍත්වික්පුරෝහිතාචාර්යාන් ස්ත්වරයාමාස සර්වශඃ ॥ 12 ॥
යේ ත්වග්නයෝ නරේංද්රේස්ය චාග්න්යගාරාද්බහිෂ්කෘතාඃ ।
ඍත්විග්භිර්යාජකෛශ්චෛව තේ ආහ්රියංත යථාවිධි ॥ 13 ॥
ශිබිකායාමථාऽරෝප්ය රාජානං ගතචේතසම් ।
බාෂ්පකංඨා විමනසස්තමූහුඃ පරිචාරකාඃ ॥ 14 ॥
හිරණ්යං ච සුවර්ණං ච වාසාංසි විවිධානි ච ।
ප්රකිරංතෝ ජනා මාර්ගං නෘපතේරග්රතෝ යයුඃ ॥ 15 ॥
චංදනාගරුනිර්යාසාන් සරලං පද්මකං තථා ।
දේවදාරූණි චාහෘත්ය ක්ෂේපයංති තථාපරේ ॥ 16 ॥
ගංධානුච්චාවචාංශ්චාන්යාං ස්තත්ර ගත්වාථ භූමිපම් ।
තත්ර සංවේශයාමාසුශ්චිතාමධ්යේ තමෘත්විජඃ ॥ 17 ॥
තදා හුතාශනං හුත්වා ජේපුස්තස්ය තදෘත්විජඃ ।
ජගුශ්ච තේ යථාශාස්ත්ර තත්ර සාමානි සාමගාඃ ॥ 18 ॥
ශිබිකාභිශ්ච යානෛශ්ච යථාර්හං තස්ය යෝෂිතඃ ।
නගරා න්නිර්යයුස්තත්ර වෘද්ධෛඃ පරිවෘතා ස්තදා ॥ 19 ॥
ප්රසව්යං චාපි තං චකුඃ ඍත්විජෝऽග්නිචිතං නෘපම් ।
ස්ත්රියශ්ච ශෝකසංතප්තාඃ කෞසල්යාප්රමුඛාස්තදා ॥ 20 ॥
ක්රෞංචීනාමිව නාරීණාං නිනාදස්තත්ර ශුශ්රුවේ ।
ආර්තානාං කරුණං කාලේ ක්රෝශංතීනාං සහස්රශඃ ॥ 21 ॥
තතෝ රුදංත්යෝ විවශාවිලප්ය ච පුනඃ පුනඃ ।
යානේභ්යස්සරයූතීරමවතේරුර්වරාංගනාඃ ॥ 22 ॥
කෘත්වෝදකං තේ භරතේන සාර්ධං නෘපාංගනා මංත්රිපුරෝහිතා ශ්ච ।
පුරංප්රවිශ්යාශ්රුපරීතනේත්රාඃ භූමෞ දශාහං ව්යනයංත දුඃඛම් ॥ 23 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ෂට්සප්තතිතමස්සර්ගඃ ॥
