View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.76 Ayodhya Kanda - Sarga 76

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha ṣaṭsaptatitamassargaḥ ।

tamēvaṃ śōkasantaptaṃ bharataṃ kaikayī sutam ।
uvācha vadatāṃ śrēṣṭhō vasiṣṭha śśrēṣṭhavāgṛṣiḥ ॥ 1 ॥

alaṃ śōkēna bhadraṃ tē rājaputra mahāyaśaḥ ।
prāptakālaṃ narapatēḥ kuru saṃyānamuttamam ॥ 2 ॥

vasiṣṭhasya vacha śśṛtvā bharatō dhāraṇāṃ gataḥ ।
prētakāryāṇi sarvāṇi kārayāmāsa dharmavit ॥ 3 ॥

uddhṛtaṃ tailasaṃrōdhātsatu bhūmau nivēśitam ।
āpītavarṇavadanaṃ prasuptamiva bhūmipam ॥ 4 ॥

saṃvēśya śayanē chāgyrē nānāratnapariṣkṛtē ।
tatō daśarathaṃ putrō vilalāpa suduḥkhitaḥ ॥ 5 ॥

kiṃ tē vyavasitaṃ rājan prōṣitē mayyanāgatē ।
vivāsya rāmaṃ dharmajñaṃ lakṣmaṇaṃ cha mahābalam ॥ 6 ॥

kva yāsyasi mahārāja hitvēmaṃ duḥkhitaṃ janam ।
hīnaṃ puruṣasiṃhēna rāmēṇākliṣṭakarmaṇā ॥ 7 ॥

yōgakṣēmaṃ tu tē rājan kō'sminkalpayitā purē tvayi prayātē svastāta rāmē cha vanamāśritē ॥ 8 ॥

vidhavā pṛthivī rājan stvayā hīnā na rājatē ।
hīnachandrēva rajanī nagarī pratibhāti mā ॥ 9 ॥

ēvaṃ vilapamānaṃ taṃ bharataṃ dīnamānasam ।
abravīdvachanaṃ bhūyō vasiṣṭhastu mahāmuniḥ ॥ 10 ॥

prētakāryāṇi yānyasya kartavyāni viśāṃ patēḥ ।
tānyavyagraṃ mahābāhō kriyāntāmavichāritam ॥ 11 ॥

tathēti bharatō vākyaṃ vasiṣṭhasyābhipūjya tat ।
ṛtvikpurōhitāchāryān stvarayāmāsa sarvaśaḥ ॥ 12 ॥

yē tvagnayō narēndrēsya chāgnyagārādbahiṣkṛtāḥ ।
ṛtvigbhiryājakaiśchaiva tē āhriyanta yathāvidhi ॥ 13 ॥

śibikāyāmathā'rōpya rājānaṃ gatachētasam ।
bāṣpakaṇṭhā vimanasastamūhuḥ parichārakāḥ ॥ 14 ॥

hiraṇyaṃ cha suvarṇaṃ cha vāsāṃsi vividhāni cha ।
prakirantō janā mārgaṃ nṛpatēragratō yayuḥ ॥ 15 ॥

chandanāgaruniryāsān saralaṃ padmakaṃ tathā ।
dēvadārūṇi chāhṛtya kṣēpayanti tathāparē ॥ 16 ॥

gandhānuchchāvachāṃśchānyāṃ statra gatvātha bhūmipam ।
tatra saṃvēśayāmāsuśchitāmadhyē tamṛtvijaḥ ॥ 17 ॥

tadā hutāśanaṃ hutvā jēpustasya tadṛtvijaḥ ।
jaguścha tē yathāśāstra tatra sāmāni sāmagāḥ ॥ 18 ॥

śibikābhiścha yānaiścha yathārhaṃ tasya yōṣitaḥ ।
nagarā nniryayustatra vṛddhaiḥ parivṛtā stadā ॥ 19 ॥

prasavyaṃ chāpi taṃ chakuḥ ṛtvijō'gnichitaṃ nṛpam ।
striyaścha śōkasantaptāḥ kausalyāpramukhāstadā ॥ 20 ॥

krauñchīnāmiva nārīṇāṃ ninādastatra śuśruvē ।
ārtānāṃ karuṇaṃ kālē krōśantīnāṃ sahasraśaḥ ॥ 21 ॥

tatō rudantyō vivaśāvilapya cha punaḥ punaḥ ।
yānēbhyassarayūtīramavatērurvarāṅganāḥ ॥ 22 ॥

kṛtvōdakaṃ tē bharatēna sārdhaṃ nṛpāṅganā mantripurōhitā ścha ।
purampraviśyāśruparītanētrāḥ bhūmau daśāhaṃ vyanayanta duḥkham ॥ 23 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ṣaṭsaptatitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: