ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ අෂ්ටපංචාශස්සර්ගඃ ।
ප්රත්යාශ්වස්තෝ යදා රාජා මෝහාත්ප්රත්යාගතං පුනඃ ।
අථාऽජුහාව තං සූතං රාමවෘත්තාංතකාරණාත් ॥ 1 ॥
අථ සූතෝ මහාරාජං කෘතාංජලිරුපස්ථිතඃ ।
රාමමේවානුශෝචංතං දුඃඛශෝකසමන්විතම් ॥ 2 ॥
වෘද්ධං පරමසංතප්තං නවග්රහමිව ද්විපම් ।
විනිශ්වසංතං ධ්යායංතමස්වස්ථ මිව කුඞඤරම් ॥ 3 ॥
රාජා තු රජසා සූතං ධ්වස්තාංගං සමුපස්ථිතම් ।
අශ්රුපූර්ණමුඛං දීනමුවාච පරමාර්තවත් ॥ 4 ॥
ක්වනු වත්ස්යති ධර්මාත්මා වෘක්ෂමූලමුපාශ්රිතඃ ।
සෝऽත්යංතසුඛිත ස්සූත කිමශිෂ්යති රාඝවඃ ॥ 5 ॥
දුඃඛස්යානුචිතෝ දුඃඛං සුමංත්ර ශයනෝචිතඃ ।
භූමිපාලාත්මජෝ භූමෞ ශේතේ කථමනාථවත් ॥ 6 ॥
යං යාංතමනුයාංති ස්ම පදාතිරථකුංජරාඃ ।
ස වත්ස්යති කථං රාමෝ විජනං වන මාශ්රිතඃ ॥ 7 ॥
ව්යාලෛර්මෘගෛරාචරිතං කෘෂ්ණසර්පනිෂේවිතම් ।
කථං කුමාරෞ වෛදේහ්යා සාර්ධං වන මුපස්ථිතෞ ॥ 8 ॥
සුකුමාර්යා තපස්වින්යා සුමංත්ර සහ සීතයා ।
රාජපුත්රෞ කථං පාදෛරවරුහ්ය රථාද්ගතෞ ॥ 9 ॥
සිද්ධාර්ථඃ ඛලු සූත ත්වං යේන දෘෂ්ටෞ මමාऽත්මජෞ ।
වනාංතං ප්රවිශංතෞ තාවශ්විනාවිවමංදරම් ॥ 10 ॥
කිමුවාච වචෝ රාමඃ කිමුවාච ච ලක්ෂ්මණඃ ।
සුමංත්ර වනමාසාද්ය කිමුවාච ච මෛථිලී ॥ 11 ॥
ආසිතං ශයිතං භුක්තං සූත රාමස්ය කීර්තය ।
ජීවිෂ්යාමහමේතේන යයාතිරිව සාධුෂු ॥ 12 ॥
ඉති සූතෝ නරේංද්රේණ බෝධිත ස්සජ්ජමානයා ।
උවාච වාචා රාජානං ස බාෂ්පපරිබද්ධයා ॥ 13 ॥
අබ්රවීන්මාං මහාරාජ ධර්මමේවානුපාලයන් ।
අංජලිං රාඝවඃ කෘත්වා ශිරසාऽභිප්රණම්ය ච ॥ 14 ॥
සූත මද්වචනාත්තස්ය තාතස්ය විදිතාත්මනඃ ।
ශිරසා වංදනීයස්ය වංද්යෞ පාදෞ මහාත්මනඃ ॥ 15 ॥
සර්වමංතඃපුරං වාච්යං සූත මද්වචනාත්ත්වයා ।
ආරෝග්යමවිශේෂේණ යථාර්හං චාභිවාදනම් ॥ 16 ॥
මාතා ච මම කෞසල්යා කුශලං චාභිවාදනම් ।
අප්රමාදං ච වක්තව්යා බ්රූයාශ්චෛනාමිදං වචඃ ॥ 17 ॥
ධර්මනිත්යා යථාකාලමග්න්යගාරපරා භව ।
දේවි දේවස්ය පාදෞ ච දේවවත්පරිපාලය ॥ 18 ॥
අභිමානං ච මානං ච ත්යක්ත්වා වර්තස්ව මාතෘෂු ।
අනු රාජානමාර්යාං ච කෛකේයීමංබ කාරය ॥ 19 ॥
කුමාරේ භරතේ වෘත්තිර්වර්තිතව්යා ච රාජවත් ।
අර්ථජ්යේෂ්ඨා හි රාජානෝ රාජධර්මමනුස්මර ॥ 20 ॥
භරතඃ කුශලං වාච්යෝ වාච්යෝ මද්වචනේන ච ।
සර්වාස්වේව යථාන්යායං වෘත්තිං වර්තස්ව මාතෘෂු ॥ 21 ॥
වක්තව්යශ්ච මහාබාහුරික්ෂ්වාකුකුලනංදනඃ ।
පිතරං යෞවරාජ්යස්ථෝ රාජ්යස්ථමනුපාලය ॥ 22 ॥
අතික්රාංතවයා රාජා මාස්මෛනං ව්යවරෝරුධඃ ।
කුමාර රාජ්යේ ජීව ත්වං තස්යෛවාජ්ඤාප්රවර්තනාත් ॥ 23 ॥
අබ්රවීච්චාපි මාං භූයෝ භෘශමශ්රූණි වර්තයන් ।
මාතේව මම මාතා තේ ද්රෂ්ටව්යා පුත්රගර්ධිනී ॥ 24 ॥
ඉත්යේවං මාං මහරාජ බ්රුවන්නේව මහායශාඃ ।
රාමෝ රාජීවතාම්රාක්ෂෝ භෘශමශ්රූණ්යවර්තයත් ॥ 25 ॥
ලක්ෂ්මණස්තු සුසංකෘද්ධෝ නිශ්ශ්වසන්වාක්යමබ්රවීත් ।
කේනායමපරාධේන රාජපුත්රෝ විවාසිතඃ ॥ 26 ॥
රාජ්ඤා තු ඛලු කෛකේය්යා ලඝුත්වාශ්රිත්ය ශාසනම් ।
කෘතං කාර්යමකාර්යං වා වයං යේනාභිපීඩිතාඃ ॥ 27 ॥
යදි ප්රව්රාජිතෝ රාමෝ ලෝභකාරණකාරිතම් ।
වරදානනිමිත්තං වා සර්වථා දුෂ්කෘතං කෘතම් ॥ 28 ॥
ඉදං තාවද්යථාකාමමීශ්වරස්ය කෘතේ කෘතම් ।
රාමස්ය තු පරිත්යාගේ න හේතු මුපලක්ෂයේ ॥ 29 ॥
අසමීක්ෂය සමාරබ්ධං විරුද්ධං බුධ්දිලාඝවාත් ।
ජනයිෂ්යති සංක්රෝශං රාඝවස්ය විවාසනම් ॥ 30 ॥
අහං තාවන්මහාරාජේ පිතෘත්වං නෝපලක්ෂ්යේ ।
භ්රාතා භර්තා ච බංධුශ්ච පිතා ච මම රාඝවඃ ॥ 31 ॥
සර්වර්ලෝකප්රියං ත්යක්ත්වා සර්වලෝකහිතේ රතම් ।
සර්වලෝකෝऽනුරජ්යේත කථං ත්වාऽනේනකර්මණා ॥ 32 ॥
සර්වප්රජාභිරාමං හි රාමං ප්රව්රාජ්ය ධාර්මිකම් ।
සර්වලෝකං විරුධ්යේමං කථං රාජා භවිෂ්යසි ॥ 33 ॥
ජානකී තු මහාරාජ නිශ්ශ්වසංතී මනස්විනී ।
භූතෝපහතචිත්තේව විෂ්ඨිතා විස්මෘතා ස්මිතා ॥ 34 ॥
අදෘෂ්ටපූර්වව්යසනා රාජ්යපුත්රී යශස්විනී ।
තේන දුඃඛේන රුදතී නෛව මාං කිංචිදබ්රවීත් ॥ 35 ॥
උද්වීක්ෂමාණා භර්තාරං මුඛේන පරිශුෂ්යතා ।
මුමෝච සහසා බාෂ්පං මාං ප්රයාංතමුදීක්ෂ්ය සා ॥ 36 ॥
තථෛව රාමෝऽශ්රුමුඛඃ කෘතාංජලිඃ ස්ථිතෝऽභවල්ලක්ෂ්මණබාහුපාලිතඃ ।
තථෛව සීතා රුදතී තපස්විනී නිරීක්ෂතේ රාජරථං තථෛව මාම් ॥ 37 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ අෂ්ටපංචාශස්සර්ගඃ ॥
