ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාංඩම් ।
අථ ඒකෝනසප්තතිතමස්සර්ගඃ ।
ඒවංවිලපමානස්යරාවණස්යදුරාත්මනඃ ।
ශ්රුත්වාශෝකාභිතප්තස්යත්රිශිරාවාක්යමබ්රවීත් ॥ 1 ॥
ඒවමේවමහාවීර්යෝහතෝනස්තාතමධ්යමඃ ।
න තුසත්පුරුෂාරාජන්විලපංතියථාභවාන් ॥ 2 ॥
නූනං ත්රිභුවනස්ය අපි පර්යාප්තස් ත්වං අසි ප්රභෝ ।
ස කස්මාත් ප්රාකෘත;ඉව ශෝකස්ය ආත්මානං ඊදෘශම් ॥ 3 ॥
බ්රහ්මදත්තාऽස්තිතේශක්තිඃකවචස්සායකෝධනුඃ ।
සහස්රඛරසංයුක්තෝරථෝමේඝස්වනෝමහාන් ॥ 4 ॥
ත්වයාऽසකෘද්විශස්ත්රේණවිශස්තාදේවදානවාඃ ।
ස සර්වායුධසංපන්නෝරාඝවංශාස්තුමර්හසි ॥ 5 ॥
කාමංතිෂ්ඨමහාරාජනිර්ගමිෂ්යාම්යහංරණම් ।
උද්ධරිෂ්යාමිතේශත්රූංන්ගරුඩඃපන්නගානිව ॥ 6 ॥
ශංබරෝදේවරාජේනනරකෝවිෂ්ණුවායථා ।
තථාऽද්යශයිතාරාමෝමයායුධිනිපාතිතඃ ॥ 7 ॥
ශ්රුත්වාත්රිශිරසෝවාක්යංරාවණෝරාක්ෂසාධිපඃ ।
පුනර්ජාතමිවාත්මානංමන්යතේකාලචෝදිතඃ ॥ 8 ॥
ශ්රුත්වාත්රිශිරසෝවාක්යංදේවාංතකනරාංතකෞ ।
අතිකායශ්චතේජස්වීබභූවුර්යුද්ධහර්ෂිතාඃ ॥ 9 ॥
තතෝऽහමහමිත්යේවගර්ජංතෝනෛරෘතර්ෂභාඃ ।
රාවණස්යසුතාවීරාශ්ශක්රතුල්යපරාක්රමාඃ ॥ 10 ॥
අංතරික්ෂගතාස්සර්වේසර්වේමායාවිශාරදාඃ ।
සර්වේත්රිදශදර්පඝ්නාස්සර්වේ ච රණදුර්ජයාඃ ॥ 11 ॥
සර්වේසුබලසංපන්නාස්සර්වේවිස්තීර්ණකීර්තයඃ ।
සර්වේසමරමාසාද්ය න ශ්රූයංතේස්මපරාජිතාඃ ॥ 12 ॥
දේවෛරපිසගංධර්වෛස්සකින්නරමහෝරගෛඃ ।
සර්වේස්ත්රවිදුෂෝවීරාස්සර්වේයුද්ධවිශාරදාඃ ॥ 13 ॥
සර්වේප්රසවරවිජ්ඤානාස්සර්වේලබ්ධවරාස්තථා ।
සතෛස්තථාභාස්කරතුල්යවර්චසෛඃපුස්ත්රෛර්වෘතශ්ශත්රුබලප්රමාර්දනෛඃ ।
රරාජරාජාමඝවාන්යථාමරෛ ।
ර්වෘතෝමහාදානවදර්පනාශනෛඃ ॥ 14 ॥
ස පුත්රාන් සංපරිෂ්වජ්යභූෂයිත්වා ච භූෂණෛඃ ।
ආශීර්භිශ්චප්රශස්තාභිඃප්රේෂයාමාසසම්යුගේ ॥ 15 ॥
යුද්ධෝන්මත්තං ච මත්තං ච භ්රාතරෞචාපිරාවණඃ ।
රක්ෂණාර්ථංකුමාරාණාංප්රේෂයාමාසසංයුගේ ॥ 16 ॥
තේऽභිවාද්යමහාත්මානංරාවණංරිපුරාවණම් ।
කෘත්වාප්රදක්ෂිණංචෛවමහාකායාඃප්රතස්ථිරේ ॥ 17 ॥
සර්වෞෂධීභිර්ගංධෛශ්චසමාලභ්යමහාබලාඃ ।
නිර්ජග්මුර්නෛරෘතශ්රේෂ්ඨාෂඩේතේයුද්ධකාංක්ෂිණඃ ॥ 18 ॥
ත්රිශිරාශ්චාතිකායශ්චදේවාංතකනරාංතකෞ ।
මහෝදරමහාපාර්ශ්වෞනිර්ජග්මුඃකාලචෝදිතාඃ ॥ 19 ॥
තතස්සුදර්ශනංනාගංනීලජීමූතසන්නිභම් ।
ඓරාවතකුලේජාතමාරුරෝහමහෝදරඃ ॥ 20 ॥
සර්වායුධසමායුක්තංතූණීභිශ්චස්වලංකෘතම් ।
රරාජගජමාස්ථායසවිතේවාස්තමූර්ධනි ॥ 21 ॥
හයෝත්තමසමායුක්තංසර්වායුධසමාකුලම් ।
ආරුරෝහරථශ්රේෂ්ඨංත්රිශිරාරාවණාත්මජඃ ॥ 22 ॥
ත්රිභිඃ කිරීටෛස් ත්රිශිරාඃ ශුශුභේ ස රථ උත්තමේ ।
හිමවාන් ඉව ශෛල ඉංද්රස් ත්රිභිඃ කාන්චන පර්වතෛඃ ॥ 23 ॥
ත්රිභිඃකිරීටෛශ්ශුශුභේත්රිශිරාස්සරථෝත්තමේ ।
හිමවානිශෛලේංද්රස්ත්රිභිඃකාංචනපර්වතෛඃ ॥ 24 ॥
අතිකායෝऽපිතිතේජස්වීරාක්ෂසේංද්රසුතස්තදා ।
ආරුරෝහරථශ්රේෂ්ඨංශ්රේෂ්ඨස්සර්වධනුෂ්මතාම් ॥ 25 ॥
සුචක්රාක්ෂංසුසංයුක්තංස්වනුකර්ෂංසුකූබරම් ।
තූණීබාණාසනෛර්දීප්තංප්රාසාසිපරිඝාකුලම් ॥ 26 ॥
සකාංචනවිචිත්රේණමකුටේනවිරාජතා ।
භූෂණෛශ්චබභෞමේරුඃප්රභාභිරිවභාසයන් ॥ 27 ॥
ස රරාජරථේතස්මින් රාජසූනුර්මහාබලඃ ।
වෘතෝනෛරෘතශාර්දූලෛර්වජ්රපාණිරිවාමරෛඃ ॥ 28 ॥
හයමුච්චෛශ්ශ්රවඃප්රඛ්යංශ්වේතංකනකභූෂණම් ।
මනෝජවංමහාකායමාරුරෝහනරාංතකඃ ॥ 29 ॥
ගෘහීත්වාප්රාසමුල්කාභංවිරරාජනරාංතකඃ ।
ශක්තිමාදායතේජස්වීගුහශශිඛිගතෝයථා ॥ 30 ॥
දේවාන්කකස්සමාදායපරිඝංවජ්රභූෂණම් ।
පරිගෘහ්යගිරිංදෝර්භ්යාංවපුර්විෂ්ණෝර්විඩංබයන් ॥ 31 ॥
තේ ප්රතස්ථුර් මහාත්මානෝ බලෛර් අප්රතිමෛර් වෘතාඃ ।
තාන් ගජෛසඃ ච තුරම්ගෛසඃ ච රථෛසඃ ච අංබුද නිස්වනෛඃ ॥ 32 ॥
තේප්රතස්ථුර්මහාත්මානෝऽමරාවත්යාස්සුරාඉව ।
තාන් ගජෛශ්චතුරංගෛශ්චරථෛශ්චාංබුංදිස්ස්වනෛඃ ॥ 33 ॥
අනූත්පේතුර්මහාත්මානෝරාක්ෂසාඃප්රවරායුධාඃ ।
තේවිරේජුර්මහාත්මානඃකුමාරාස්සූර්යවර්චසඃ ॥ 34 ॥
ශාරද අභ්ර ප්රතීකාශාං හංස ආවලිර් ඉව අංබරේ ।
මරණං වා අපි නිශ්චිත්ය ශත්රූණාං වා පරාජයම් ॥ 35 ॥
ඉති කෘත්වා මතිං වීරා නිර්ජග්මුඃ සම්යුග අර්ථිනඃ ।
ජගර්ජුසඃ ච ප්රණේදුසඃ ච චික්ෂිපුසඃ ච අපි සායකාන් ॥ 36 ॥
ඉතිකෘත්වාමතිංවීරානිර්ජග්මුස්සංයුගාර්ථිනඃ ।
ජගර්ජුශ්චප්රණේදුශ්චචික්ෂිපුශ්චාපිසායකාන් ॥ 37 ॥
රක්ෂසාං සිම්හ නාදෛසඃ ච පුස්ඵෝට ඉව තදා අංබරම් ।
තේ අභිනිෂ්ක්රම්ය මුදිතා රාක්ෂස ඉංද්රා මහා බලාඃ ॥ 38 ॥
රක්ෂසාංසිංහනාදෛශ්චසංස්ඵෝටේවතදාංබරම් ।
අභිනිෂ්ක්රම්යමුදිතාරාක්ෂසේංද්රාමහාබලාඃ ॥ 39 ॥
දදෘශුර්වානරානීකංසමුද්යතශිලානගම් ।
හරයෝපිමහාත්මානෝදදෘශුර්නේරෘතම් ॥ 40 ॥
හස්ත්යශ්වරථසංබාධංකිංකිණීශතනාදිතම් ।
නීලජීමූතසංකාශංසමුද්යතමහායුධම් ॥ 41 ॥
දීප්තානලරවිප්රඛ්යෛස්සර්වතෝනෛරෘතෛර්වෘතම් ।
තද්දෘෂ්ටවාබලමායාංතංලබ්ධලක්ෂාඃප්ලවංගමාඃ ॥ 42 ॥
සමුද්යතමහාශෛලාස්සංප්රණේදුර්මහාබලා ।
අමෘෂ්යමාණාරක්ෂාංසිප්රතිනර්දංතවානරාඃ ॥ 43 ॥
තතස්සමුද්ඝුෂ්ටරවංනිශම්ය ।
රක්ෂෝගණාවානරයූථපානාම් ।
අමෘෂ්යමාණාඃපරහර්ෂමුග්රම් ।
මහාබලාඃභීමතරංවිනේදුඃ ॥ 44 ॥
තේරාක්ෂසබලංඝෝරංප්රවිශ්යහරියූථපාඃ ।
විචේරුරුද්යතෛශ්ශෛලෛර්නගාශ්ශිඛරිණෝයථා ॥ 45 ॥
කේචිදාකාශමාවිශ්යකේචිදුර්ව්යාංප්ලවංගමාඃ ।
රක්ෂස්සෛන්යේෂුසංකෘද්ධාඃශ්චේරුර්ද්රුමශිලායුධාඃ ॥ 46 ॥
ද්රුමාංශ්චවිපුලස්කංථාන් ගෘහ්යවානරපුංගවාඃ ।
තද්යුද්ධමභවද්ඝෝරංරක්ෂෝවානරසංකුලම් ॥ 47 ॥
තේපාදපශිලාශ්ශෛලෛශ්චක්රුර්වෘෂ්ටිමනූපමාම් ।
බාණෞඝෛර්වාර්යමාණාශ්චහරයෝභීමවික්රමාඃ ॥ 48 ॥
සිංහනාදාන්විනේදුශ්චරණේරාක්ෂසවානරාඃ ।
ශිලාභිශ්චූර්ණයාමාසුර්යාතුධානාන් ප්ලවංගමාඃ ॥ 49 ॥
නර්ජඝ්නුස්සංයුගේක්රුද්ධාඃකවචාභරණාවෘතාන් ।
කේචිද්රථගතාවනීරාන්ගජවාජිගතානපි ॥ 50 ॥
නිර්ජඝ්නුස්සහසාऽප්ලුත්යයාතුධානාන් ප්ලවංගමාඃ ।
ශෛලශෘංගාචිතාංගාශ්චමුෂ්ටිභිර්වාංතලෝචනාඃ ॥ 51 ॥
චේරුඃපේතුශ්චනේදුශ්චතත්රරාක්ෂසපුංගවාඃ ।
රාක්ෂසාශ්චශරෛස්තීක්ෂ්ණෛර්බිදුඃකපිකුංජරාන් ॥ 52 ॥
ශූලමුද්ගරඛඩගෛශ්චජඝ්නුඃප්රාසෛශ්චශක්තිභිඃ ।
අන්යෝන්යංපාතයාමාසුඃපරස්පරජයෛෂිණඃ ॥ 53 ॥
රිපුශෝණිතදිග්ධාංගාස්තත්රවානරරාක්ෂසාඃ තතශ්ශෛලෛශ්චඛඩගෛශ්චවිසෘෂ්ටෛර්හරිරාක්ෂසෛඃ ॥ 54 ॥
මුහූර්තේනාවෘතාභූමිරභවච්ඡෝණිතාප්ලුතා ।
විකීර්ණෛඃපර්වතාකාරෛරක්ෂෝභිරරිමර්දනෛඃ ॥ 55 ॥
ආසීද්වසුමතීපූර්ණාතදායුද්ධමදාන්විතෛඃ ।
ආක්ෂිප්තාඃක්ෂිප්යමාණාශ්චභග්නශූලාශ්චවානරෛඃ ॥ 56 ॥
පුනරංගෛස්තදාචක්රුරාසන්නායුද්ධමද්භුතම් ।
වානරාන්වානරෛරේවජඝ්නුස්තේනෛරෘතර්ෂභාඃ ॥ 57 ॥
රාක්ෂසාන්රාක්ෂසෛරේවජඝ්නුස්තේවානරාඅපි ।
ආක්ෂිප්ය ච ශිලාස්තේෂාංනිජඝ්නාරාක්ෂසාහරීන් ॥ 58 ॥
තේෂාංචාඡචිද්යශස්ත්රාණිජඝ්නූරක්ෂාංසිවානරාඃ ।
නිජඝ්නුශ්ශෛලශූලාර්ස්සෛර්භිභිදුශ්චපරස්පරම් ॥ 59 ॥
සිංහනාදාන්විනේදුශ්චරණේරාක්ෂසාවානරාඃ ।
ඡින්නවර්ණතනුත්රාණාරාක්ෂසාවානරෛර්හතාඃ ॥ 60 ॥
රුධිරංප්රසෘතාස්තත්රරසසාරමිවද්රුමාඃ ।
රථේන ච රථංචාපිවාරණේනෛවවාරණම් ॥ 61 ॥
හයේන ච හයංකේචින්නිජඝ්නුර්වානරාරණේ ।
ක්ෂුරප්රෛරර්ධචංද්රෛශ්චභල්ලෛශ්චනිශිතෛශ්ශරෛඃ ॥ 62 ॥
රාක්ෂසාවානරේංද්රාණාංබිභිදුඃපාදපාන් ශිලාඃ ।
විකීර්ණෛපර්වතාග්රෛශ්චද්රුමෛඡශිනෛශ්චසංයුගේ ॥ 63 ॥
හතෛශ්චකපිරක්ෂෝභිර්දුර්ගමාවසුධාऽභවත් ।
තේවානරාගර්විතහෘෂ්ටචේෂ්ටාස්සංග්රාමමාසාද්යභයංවිම ।
යුද්ධංස්මසර්වේසහරාක්ෂසෛස්සෛයුධාශ්චක්රුරදීනසත්ත්වාඃ ॥ 64 ॥
තස්මින්ප්රවෘත්තේතුමුලේවිමර්දේප්රහෘෂ්යමාණේෂුවලීමුඛේෂු ।
නිපාත්යමානේෂු ච රාක්ෂසේෂුමහර්ෂයෝදේවගණාශ්චනේදුඃ ॥ 65 ॥
ස වානරාන් සප්ත ශතානි වීරඃ ।
ප්රාසේන දීප්තේන විනිර්බිභේද ।
ඒකඃ ක්ෂණේන ඉංද්ර රිපුර් මහාත්මා ।
ජඝාන සෛන්යං හරි පුම්ගවානාම් ॥ 66 ॥
දදෘශුසඃ ච මහාත්මානං හය පෘෂ්ඨේ ප්රතිෂ්ඨිතම් ।
චරංතං හරි සෛන්යේෂු විද්යා ධර මහර්ෂයඃ ॥ 67 ॥
දදෘශුශ්චමහාත්මානංහයපෘෂ්ඨේප්රතිෂ්ඨිතම් ।
චරංතංහරිසෛන්යේෂුවිද්යාධරමහර්ෂයඃ ॥ 68 ॥
ස තස්යදදෘශේමාර්ගෝමාංසශෝණිතකර්දමඃ ।
පතිතෛඃපර්වතාකාරෛර්වානරෛරභිසංවෘතඃ ॥ 69 ॥
යාවද්වික්රමිතුංබුධදිංචක්රුඃප්ලවගපුංගවාඃ ।
තාවදේතානතික්රම්යනිර්බිභේදනරාංතකඃ ॥ 70 ॥
දදාහහරිසෛන්යානිවනානීවවිභාවසුඃ ।
යාවදුත්පාටයාමාසුර්වෘක්ෂාන්ශෛලාන්වනෞකසඃ ॥ 71 ॥
තාවත්ප්රාසහතාඃපේතුර්වජ්රකෘත්තාඉවාචලාඃ ।
ජ්වලංතංප්රාසමුද්යම්යසංග්රාමාංතේනරාංතකඃ ॥ 72 ॥
දික්ෂුසර්වාසුබලවාන් විචචාරනරාංතකඃ ।
ප්රමෘද්නන්සර්වතෝයුද්ධේප්රාවෘටකාලේයථානිලඃ ॥ 73 ॥
න ශේකුර්භාෂිතුංවීරා න ස්ථාතුංස්පංදිතුංභයාත් ।
උත්පතංතංස්ථිතංයාංතංසර්වාන්විව්යාධවීර්යවාන් ॥ 74 ॥
ඒකේනානංතකල්පේනප්රාසේනාදිත්යතේජසා ।
භග්නානිහරිසෛන්යානිනිපේතුර්ධරණීතලේ ॥ 75 ॥
වජ්රනිෂ්පේෂදෘශංප්රාසස්යාභිනිපාතනම් ।
න ශේකුර්වානරාස්සෝඪුංතේවිනේදුර්මහාස්වනම් ॥ 76 ॥
පතතාංහරිවීරාණාංරූපාණිප්රචකාශිරේ ।
වජ්රභින්නාග්රකූටානාංශෛලානාංපතතාමිව ॥ 77 ॥
යේතුපූර්වංමහාත්මානඃකුංභකර්ණේනපාතිතාඃ ।
තේස්වස්ථාවානරශ්රේෂ්ඨාස්සුග්රීවමුපතස්ථිරේ ॥ 78 ॥
විප්රේක්ෂමාණස්සුග්රීවෝදදර්ශහරිවාහිනීම් ।
නරාංතකභයත්රස්තාංවිද්රවංතීමිතස්තතඃ ॥ 79 ॥
විද්රුතාංවාහිනීංදෘෂ්ටවා ස දදර්ශනරාංතකම් ।
ගෘහීතප්රාසමායාංතංහයපෘෂ්ඨේප්රතිෂ්ඨිතම් ॥ 80 ॥
අථෝවාචමහාතේජාස්සුග්රීවෝවානරාධිපඃ ।
කුමාරමංගදංවීරංශක්රතුල්යපරාක්රමම් ॥ 81 ॥
ගච්ඡත්වංරාක්ෂසංවීරෝයෝऽසෞතුරගමාස්ථිතඃ ।
ක්ෂෝභයංතහරිබලංක්ෂිප්රංප්රාණෛර්වියෝජය ॥ 82 ॥
ස භර්තුර්වචනංශ්රුත්වානිෂ්පපාතාංගදතඃ ।
අනීකාන්මේඝසංකාශාදංශුමානිවවීර්යවාන් ॥ 83 ॥
ශෛලසංඝාතසංකාශෝහරීණාමුත්තමෝऽංගදඃ ।
රරාජාංගදසන්නද්ධස්සධාතුරිවපර්වතඃ ॥ 84 ॥
නිරායුධෝමහාතේජාඃකේවලංනඛදංෂ්ට්රවාන් ।
නරාංතකමභික්රම්යවාලිපුත්රෝऽබ්රවීද්වචඃ ॥ 85 ॥
තිෂ්ඨකිංප්රාකෘතෛරේභිර්හරිභිස්ත්වංකරිෂ්යසි ।
අස්මින්වජ්රසමස්පර්ශංප්රාසංක්ෂිපමමෝරසි ॥ 86 ॥
අභිගම්යාංගදං ක්රුද්ධෝ වාලිපුත්රං නරාංතකඃ ।
ස ප්රාසමාවිධ්ය තදාංගදාය ।
ස ප්රාසං ආවිධ්ය තදා අන්ගදාය ।
සමුජ්ජ්වලංතං සහසා උත්සසර්ජ ।
ස වාලි පුත්රෝර් අසි වජ්ර කල්පේ ।
බභූව භග්නෝ න්යපතච් ච ॥ 87 ॥
අභිගම්යාංගදංක්රුද්ධෝවාලිපුත්රංනරාංතකඃ ।
ප්රාසංසමාවිධ්යතදාංගදායසමුජ්ජ්වලංතංසහසෝත්සසර්ජ ।
ස වාලිපුත්රෝරසිවජ්රකල්පේබභූවභග්නෝන්යපතච්චභූමෞ ॥ 88 ॥
තංප්රාසමාලෝක්යතදාවිභග්නංසුපර්ණකෘත්තෝරගභෝගකල්පම් ।
තලංසමුද්යම්ය ස වාලිපුත්රස්තුරංගමතස්යජඝානමූර්ධ්නි ॥ 89 ॥
නිමග්නතාලුස්ඵ්සුටිතාක්ෂිතාරෝනිෂ්ක්රාංතජිහ්වෝऽචලසන්නිකාශඃ ।
ස තස්යවාජීනිපපාතභූමෞතලප්රහාරේණවිශීර්ණමූර්ධා ॥ 90 ॥
නරාංතකඃක්රෝධවශංජගාමහතංතුරංගංපතිතංනිරීක්ෂ්ය ।
ස මුෂ්ටිමුද්යම්යමහාප්රභාවෝජඝානශීර්ෂේයුධි වාලිපුත්රම් ॥ 91 ॥
අථාංගදෝමුෂ්ටිවිශීර්ණමූර්ධාසුස්රාවතීව්රංරුධිරංභෘශෝෂ්ණම් ।
මුහුර්විජජ්වාලමුමෝහචාපිසංජ්ඤාංසමාසාද්යවිසිෂ්මියේ ච ॥ 92 ॥
අථාංගදෝමෘත්යුසමානවේගංසංවර්ත්යමුෂ්ටිංගිරිශෘංගකල්පම් ।
නිපාතයාමාසතදාමහාත්මානරාංතකස්යෝරසිවාලිපුත්රඃ ॥ 93 ॥
ස මුෂ්ටිනිෂ්පිෂ්ටවිභින්නවක්ෂාජ්වාලාවමන්ශෝණිතදිග්ධගාත්රඃ ।
නරාංතකෝභූමිතලේපපාතයථාऽචලෝවජ්රනිපාතභග්නඃ ॥ 94 ॥
අථාංතරික්ෂේත්රිදශෝත්තමානාංවනෞකසාංචෛවමහාප්රණාදඃ ।
බභූවතස්මින්නිහතේऽග්ය්රවීර්යේනරාංතකේවාලිසුතේනසංඛ්යේ ॥ 95 ॥
අථාංගදෝරාමමනඃප්රහර්ෂණංසුදුෂ්කරං ත ත්කෘතවාහනිවික්රමම් ।
විසිෂ්මියේසෝऽප්යතිවීර්යවික්රමපුනශ්චයුද්ධේ ස බභූවහර්ෂිතඃ ॥ 96 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාංඩේ ඒකෝනසප්තතිතමස්සර්ගඃ ॥
