ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කිංධාකාංඩම් ।
අථ ඒකත්රිංශස්සර්ගඃ ।
ස කාමිනං දීනමදීනසත්ත්වං ශෝකාභිපන්නං සමුදීර්ණකෝපම් ।
නරේංද්රසූනුර්නරදේවපුත්රං රාමානුජඃ පූර්වජමිත්යුවාච ॥ 1 ॥
න වානරඃ ස්ථාස්යති සාධුවෘත්තේ න මංස්යතේ කර්මඵලානුෂංගාන් ।
න භෝජ්යතේ වානරරාජ්යලක්ෂ්මීං තථාහි නාභික්රමතේऽස්ය බුද්ධිඃ ॥ 2 ॥
මතික්ෂයාද්ග්රාම්යසුඛේෂු සක්ත ස්තව ප්රසාදාප්රතිකාරබුද්ධිඃ ।
හතෝऽග්රජං පශ්යතු වීර තස්ය න රාජ්යමේවං විගුණස්ය දේයම් ॥ 3 ॥
න ධාරයේ කෝපමුදීර්ණවේගං නිහන්මි සුග්රීවමසත්යමද්ය ।
හරිප්රවීරෛස්සහ වාලිපුත්රෝ නරේංද්රපත්න්යා විචයං කරෝතු ॥ 4 ॥
තමාත්තබාණාසනමුත්පතංතං නිවේදිතාර්ථං රණචංඩකෝපම් ।
උවාච රාමඃ පරවීරහංතා ස්වවේක්ෂිතං සානුනයං ච වාක්යම් ॥ 5 ॥
න හි වෛ ත්වද්විධෝ ලෝකේ පාපමේවං සමාචරේත් ।
පාපමාර්යේණ යෝ හංති ස වීරඃ පුරුෂෝත්තමඃ ॥ 6 ॥
නේදමත්ර ත්වයා ග්රාහ්යං සාධුවෘත්තේන ලක්ෂ්මණ ।
තාං ප්රීතිමනුවර්තස්ව පූර්වවෘත්තං ච සංගතම් ॥ 7 ॥
සාමෝපහිතයා වාචා රූක්ෂාණි පරිවර්ජයන් ।
වක්තුමර්හසි සුග්රීවං ව්යතීතං කාලපර්යයේ ॥ 8 ॥
සෝऽග්රජේනානුශිෂ්ටාර්ථෝ යථාවත්පුරුෂර්ෂභඃ ।
ප්රවිවේශ පුරීං වීරෝ ලක්ෂ්මණඃ පරවීරහා ॥ 9 ॥
තතශ්ශුභමතිඃ ප්රාජ්ඤෝ භ්රාතුඃ ප්රියහිතේ රතඃ ।
ලක්ෂ්මණඃ ප්රතිසංරබ්ධෝ ජගාම භවනං කපේඃ ॥ 10 ॥
ශක්රබාණාසනප්රඛ්යං ධනුඃ කාලාංතකෝපමඃ ।
ප්රගෘහ්ය ගිරිශෘංගාභං මංදරඃ සානුමානිව ॥ 11 ॥
යථෝක්තකාරී වචනමුත්තරං චෛව සෝත්තරම් ।
බෘහස්පතිසමෝ බුද්ධ්යා මත්වා රාමානුජස්තදා ॥ 12 ॥
කාමක්රෝධසමුත්ථේන භ්රාතුඃ කෝපාග්නිනා වෘතඃ ।
ප්රභංජන ඉවාප්රීතඃ ප්රයයෞ ලක්ෂ්මණස්තදා ॥ 13 ॥
සාලතාලාශ්වකර්ණාංශ්ච තරසා පාතයන්බහූන් ।
පර්යස්යන්ගිරිකූටානි ද්රුමානන්යාංශ්ච වේගතඃ ॥ 14 ॥
ශිලාශ්ච ශකලීකුර්වන්පද්භ්යාං ගජ ඉවාශුගඃ ।
දූරාමේකපදං ත්යක්ත්වා යයෞ කාර්යවශාද්ද්රුතම් ॥ 15 ॥
තාමපශ්යද්බලාකීර්ණාං හරිරාජමහාපුරීම් ।
දුර්ගාමික්ෂ්වාකුශාර්දූලඃ කිෂ්කිංධාං ගිරිසංගටේ ॥ 16 ॥
රෝෂාත්ප්රස්ඵුරමාණෝෂ්ඨ ස්සුග්රීවං ප්රති ලක්ෂ්මණඃ ।
දදර්ශ වානරාන්භීමාකනිෂ්කිංධායා බහිශ්චරාන් ॥ 17 ॥
තං දෘෂ්ට්වා වානරාස්සර්වේ ලක්ෂ්මණං පුරුෂර්ෂභම් ।
ශෛලශෘංගාණි ශතශඃ ප්රවෘද්ධාංශ්ච මහීරුහාන් ॥ 18 ॥
ජගෘහුඃ කුංජරප්රඛ්යා වානරාඃ පර්වතාංතරේ ।
තාන්ගෘහීතප්රහරණාන්සර්වාංදෘෂ්ට්වා තු ලක්ෂ්මණඃ ॥ 19 ॥
බභූව ද්විගුණං ක්රුද්ධෝ බහ්විංධන ඉවානලඃ ।
තං තේ භයපරීතාංගාඃ ක්රුද්ධං දෘෂ්ට්වා ප්ලවංගමාඃ ॥ 20 ॥
කාලමෘත්යුයුගාංතාභං ශතශෝ විද්රුතා දිශඃ ।
තතස්සුග්රීවභවනං ප්රවිශ්ය හරිපුංගවාඃ ॥ 21 ॥
ක්රෝධමාගමනං චෛව ලක්ෂ්මණස්ය න්යවේදයන් ।
තාරයා සහිතඃ කාමී සක්තඃ කපිවෘෂෝ රහඃ ॥ 22 ॥
න තේෂාං කපිවීරාණාං ශුශ්රාව වචනං තදා ।
තතස්සචිවසංදිෂ්ටා හරයෝ රෝමහර්ෂණාඃ ।
ගිරිකුංජර මේඝාභා නගර්යා නිර්යයුස්තදා ॥ 23 ॥
නඛදංෂ්ට්රායුධා ඝෝරාස්සර්වේ විකෘතදර්ශනාඃ ॥ 24 ॥
සර්වේ ශාර්දූලදර්පාශ්ච සර්වේ ච විකෘතානනාඃ ।
දශනාගබලාඃ කේචිත්කේචිද්දශගුණෝත්තරාඃ ॥ 25 ॥
කේචින්නාගසහස්රස්ය බභූවුස්තුල්යවික්රමාඃ ।
කෘත්ස්නාංහි කපිභිර්ව්යාප්තාං ද්රුමහස්සෛර්මහාබලෛඃ ॥ 26 ॥
අපශ්යල්ලක්ෂ්මණඃ ක්රුද්ධඃ කිෂ්කිංධාං තාං දුරාසදාම් ।
තතස්තේ හරයස්සර්වේ ප්රාකාරපරිඝාංතරාත් ॥ 27 ॥
නිෂ්ක්රම්යෝදග්රසත්ත්වාස්තු තස්ථුරාවිෂ්කෘතං තදා ।
සුග්රීවස්ය ප්රමාදං ච පූර්වජං චාර්තමාත්මවාන් ॥ 28 ॥
බුද්ධ්වා කෝපවශං වීරඃ පුනරේව ජගාම සඃ ।
ස දීර්ඝෝෂ්ණමහෝච්ඡවාසඃ කෝපසංරක්තලෝචනඃ ॥ 29 ॥
බභූව නරශාර්දූල ස්සධූම ඉව පාවකඃ ।
බාණශල්යස්ඵුරජ්ජිහ්වස්සායකාසනභෝගවාන් ॥ 30 ॥
ස්වතේජෝවිෂසංඝාතඃ පංචාස්ය ඉව පන්නගඃ ।
තං දීප්තමිව කාලාග්නිං නාගේංද්රමිව කෝපිතම් ॥ 31 ॥
සමාසාද්යාංගදස්ත්රාසාද්විෂාදමගමද්භෘශම් ।
සෝऽංගදං රෝෂතාම්රාක්ෂස්සංදිදේශ මහායශාඃ ॥ 32 ॥
සුග්රීවඃ කථ්යතාං වත්ස මමාගමනමිත්යුත ।
ඒෂ රාමානුජඃ ප්රාප්තස්වත්සකාශමරිංදම ॥ 33 ॥
භ්රාතුර්ව්යසනසංතප්තෝ ද්වාරි තිෂ්ඨති ලක්ෂ්මණඃ ।
තස්ය වාක්යං යදි රුචිඃ ක්රියතාං සාධු වානර ॥ 34 ॥
ඉත්යුක්ත්වා ශීඝ්රමාගච්ඡ වත්ස වාක්යමරිංදම ।
ලක්ෂ්මණස්ය වචඃ ශ්රුත්වා ශෝකාවිෂ්ටෝऽංගදෝऽබ්රවීත් ।
පිතුස්සමීපමාගම්ය සෞමිත්රිරයමාගතඃ ॥ 35 ॥
අථාංගදස්තස්ය වචෝ නිශම්ය සංභ්රාංතභාවඃ පරිදීනවක්ත්රඃ ।
නිපත්ය තූර්ණං නෘපතේස්තරස්වී තතඃ රුමායාශ්චරණෞ වවංදේ ॥ 36 ॥
සංංගෘහ්ය පාදෞ පිතුරග්ර්යතේජාඃ ජග්රාහ මාතුඃ පුනරේව පාදෞ ।
පාදෞ රුමායාශ්ච නිපීඩයිත්වා නිවේදයාමාස තතස්තමර්ථම් ॥ 37 ॥
ස නිද්රාමදසංවීතෝ වානරෝ න විබුද්ධවාන් ।
බභූව මදමත්තශ්ච මදනේන ච මෝහිතඃ ॥ 38 ॥
තතඃ කිලකිලාං චක්රුර්ලක්ෂ්මණං ප්රේක්ෂ්ය වානරාඃ ।
ප්රසාදයංතස්තං ක්රුද්ධං භයමෝහිතචේතසඃ ॥ 39 ॥
තේ මහෞඝනිභං දෘෂ්ට්වා වජ්රාශනිසමස්වනම් ।
සිංහනාදං සමං චක්රුර්ලක්ෂ්මණස්ය සමීපතඃ ॥ 40 ॥
තේන ශබ්දේන මහතා ප්රත්යබුධ්යත වානරඃ ।
මදවිහ්වලතාම්රාක්ෂෝ ව්යාකුලස්රග්විභූෂණඃ ॥ 41 ॥
අථාංගදවචඃ ශ්රුත්වා තේනෛව ච සමාගතෞ ।
මංත්රිණෞ වානරේංද්රස්ය සම්මතෞ දාරදර්ශිනෞ ॥ 42 ॥
ප්ලක්ෂශ්චෛව ප්රභාවශ්ච මංත්රිණාවර්ථධර්මයෝඃ ।
වක්තුමුච්චාවචං ප්රාප්තං ලක්ෂ්මණං තෞ ශශංසතුඃ ॥ 43 ॥
ප්රසාදයිත්වා සුග්රීවං වචනෛස්සාමනිශ්චිතෛඃ ।
ආසීනං පර්යුපාසීනෞ යථා ශක්රං මරුත්පතිම් ॥ 44 ॥
සත්යසංධෞ මහාභාගෞ භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ ।
වයස්යභාවං සංප්රාප්තෞ රාජ්යාර්හෞ රාජ්යදායිනෞ ॥ 45 ॥
තයෝරේකෝ ධනුෂ්පාණිර්ද්වාරි තිෂ්ඨති ලක්ෂ්මණඃ ।
යස්ය භීතාඃ ප්රවේපංතෝ නාදාන්මුංචංති වානරාඃ ॥ 46 ॥
ස ඒෂ රාඝවභ්රාතා ලක්ෂ්මණෝ වාක්යසාරථිඃ ।
ව්යවසායරථඃ ප්රාප්තස්තස්ය රාමස්ය ශාසනාත් ॥ 47 ॥
අයං ච දයිතෝ රාජංස්තාරායා ස්තනයෝऽංගදඃ ।
ලක්ෂ්මණේන සකාශං තේ ප්රේෂිතස්ත්වරයාऽනඝ ॥ 48 ॥
සෝऽයං රෝෂපරීතාක්ෂෝ ද්වාරි තිෂ්ඨති වීර්යවාන් ।
වානරාන්වානරපතේ චක්ෂුෂා ප්රදහන්නිව ॥ 49 ॥
තස්ය මූර්ධ්නා ප්රණම්ය ත්වං සපුත්රස්සහබංධුභිඃ ।
ගච්ඡ ශීඝ්රං මහාරාජ රෝෂෝ හ්යස්ය නිවර්ත්යතාම් ॥ 50 ॥
යදාහ රාමෝ ධර්මාත්මා තත්කුරුෂ්ව සමාහිතඃ ।
රාජං ස්තිෂ්ඨස්ව සමයේ භව සත්යප්රතිශ්රවාඃ ॥ 51 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කිංධාකාංඩේ ඒකත්රිංශස්සර්ගඃ ॥
