ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ පංචාශස්සර්ගඃ ।
විශාලාන් කෝසලාන් රම්යාන් යාත්වා ලක්ෂ්මණපූර්වජඃ ।
අයෝධ්යාභිමුඛෝ ධීමාන් ප්රාංජලිර්වාක්යමබ්රවීත් ॥ 1 ॥
ආපෘච්ඡේ ත්වාං පුරීශ්රේෂ්ඨේ කාකුත්ස්ථපරිපාලිතේ ।
දෛවතානි ච යානි ත්වාං පාලයංති වසංති ච ॥ 2 ॥
නිවෘත්තවනවාසස්ත්වාමනෘණෝ ජගතීපතේඃ ।
පුනර්ද්රක්ෂ්යාමි මාත්රා ච පිත්රා ච සහ සංගතඃ ॥ 3 ॥
තතෝ රුධිරතාම්රාක්ෂෝ භුජමුද්යම්ය දක්ෂිණම් ।
අශ්රුපූර්ණමුඛෝ දීනෝऽබ්රවීජ්ජානපදං ජනම් ॥ 4 ॥
අනුක්රෝශෝ දයා චෛව යථාර්හං මයි වඃ කෘතඃ ।
චිරං දුඃඛස්ය පාපීයෝ ගම්යතාමර්ථසිද්ධයේ ॥ 5 ॥
තේऽභිවාද්ය මහාත්මානං කෘත්වා චාපි ප්රදක්ෂිණම් ।
විලපංතෝ නරා ඝෝරං ව්යතිෂ්ඨංත ක්වචිත් ක්වචිත් ॥ 6 ॥
තථා විලපතාං තේෂාමතෘප්තානාං ච රාඝවඃ ।
අචක්ෂුර්විෂයං ප්රායාද්යථාර්කඃ ක්ෂණදාමුඛේ ॥ 7 ॥
තතෝ ධාන්යධනෝපේතාන් දානශීලජනාන් ශිවාන් ।
අකුතශ්චිද්භයාන් රම්යාංශ්චෛත්යයූපසමාවෘතාන් ॥ 8 ॥
උද්යානාම්රවනෝපේතාන් සංපන්නසලිලාශයාන් ।
තුෂ්ටපුෂ්ටජනාකීර්ණාන් ගෝකුලාකුලසේවිතාන් ॥ 9 ॥
ලක්ෂණීයාන්නරේංද්රාණාං බ්රහ්මඝෝෂාභිනාදිතාන් ।
රථේන පුරුෂව්යාඝ්රඃ කෝසලානත්යවර්තත ॥ 10 ॥
මධ්යේනමුදිතං ස්ඵීතං රම්යෝද්යානසමාකුලම් ।
රාජ්යං භෝග්යං නරේංද්රාණාං යයෞ ධෘතිමතාං වරඃ ॥ 11 ॥
තත ස්ත්රිපථගාං දිව්යාං ශිවතෝයාමශෛවලාම් ।
දදර්ශ රාඝවෝ ගංගාං පුණ්යාමෘෂිනිෂේවිතාම් ॥ 12 ॥
ආශ්රමෛරවිදූරස්ථෛඃ ශ්රීමද්භිස්සමලංකෘතාම් ।
කාලේऽප්සරෝභිර්හෘෂ්ටාභි ස්සේවිතාංභෝහ්රදාං ශිවාම් ॥ 13 ॥
දේවදානවගංධර්වෛඃ කින්නරෛරුපශෝභිතාම් ।
නානාගංධර්වපත්නීභි ස්සේවිතාං සතතං ශිවාම් ॥ 14 ॥
දේවාऽऽක්රීඩශතාකීර්ණාං දේවෝද්යානශතායුතාම් ।
දේවාර්ථමාකාශගමාං විඛ්යාතාං දේවපද්මිනීම් ॥ 15 ॥
ජලාඝාතාට්ටහාසෝග්රාං ඵේනනිර්මලහාසිනීම් ।
ක්වචිද්වේණීකෘතජලාං ක්වචිදාවර්තශෝභිතාම් ॥ 16 ॥
ක්වචිත් ස්තිමිතගංභීරාං ක්වචිද්වේගජලාකුලාම් ।
ක්වචිද්ගංභීරනිර්ඝෝෂාං ක්වචිද්භෛරවනිස්වනාම් ॥ 17 ॥
දේවසංඝාප්ලුතජලාං නිර්මලෝත්පලශෝභිතාම් ।
ක්වචිදාභෝගපුලිනාං ක්වචින්නිර්මලවාලුකාම් ॥ 18 ॥
හංසසාරසසංඝුෂ්ටාං චක්රවාකෝපකූජිතාම් ।
සදා මදෛශ්ච විහගෛරභිසන්නාදිතාංතරාම් ॥ 19 ॥
ක්වචිත්තීරරුහෛර්වෘක්ෂෛර්මාලාභිරිවශෝභිතාම් ।
ක්වචිත්ඵුල්ලෝත්පලච්ඡන්නාං ක්වචිත්පද්මවනාකුලාම් ॥ 20 ॥
ක්වචිත්කුමුදෂංඩෛශ්ච කුඩ්මලෛරුපශෝභිතාම් ।
නානාපුෂ්පරජෝධ්වස්තාං සමදාමිව ච ක්වචිත් ॥ 21 ॥
ව්යපේතමලසංඝාතාං මණිනිර්මලදර්ශනාම් ।
දිශාගජෛර්වනගජෛ ර්මත්තෛශ්ච වරවාරණෛඃ ॥ 22 ॥
දේවෝපවාහ්යෛශ්ච මුහුස්සන්නාදිතවනාංතරාම් ।
ප්රමදාමිව යත්නේන භූෂිතාං භූෂණෝත්තමෛඃ ॥ 23 ॥
ඵලෛඃ පුෂ්පෛඃ කිසලයෛර්වෘතාං ගුල්මෛර්ද්විජෛස්තථා ।
ශිංශුමාරෛශ්ච නක්රෛශ්ච භුජංගෛශ්ච නිෂේවිතාම් ॥ 24 ॥
විෂ්ණුපාදච්යුතාං දිව්යාමපාපාං පාපනාශිනීම් ।
තාං ශංකරජටාජූටාද්භ්රෂ්ටාං සාගරතේජසා ॥ 25 ॥
සමුද්රමහිෂීං ගංගාං සාරසක්රෞංචනාදිතාම් ।
ආසසාද මහාබාහුඃ ශෘංගිබේරපුරං ප්රති ॥ 26 ॥
තාමූර්මිකලිලාවර්තාමන්වවේක්ෂ්ය මහාරථඃ ।
සුමංත්රමබ්රවීත්සූතමිහෛවාද්ය වසාමහේ ॥ 27 ॥
අවිදූරාදයං නද්යා බහුපුෂ්පප්රවාලවාන් ।
සුමහානිංගුදීවෘක්ෂෝ වසාමෝऽත්රෛව සාරථේ ॥ 28 ॥
ද්රක්ෂ්යාම ස්සරිතාං ශ්රේෂ්ඨාං සම්මාන්යසලිලාං ශිවාම් ।
දේවදානවගංධර්වමෘගමානුෂපක්ෂිණාම් ॥ 29 ॥
ලක්ෂ්මණශ්ච සුමංත්රශ්ච බාඪමිත්යේව රාඝවම් ।
උක්ත්වා තමිංගුදීවෘක්ෂං තදෝපයයතුර්හයෛඃ ॥ 30 ॥
රාමෝऽභියාය තං රම්යං වෘක්ෂමික්ෂ්වාකුනංදනඃ ।
රථාදවාතරත්තස්මාත්සභාර්ය ස්සහලක්ෂ්මණඃ ॥ 31 ॥
සුමංත්රෝऽප්යවතීර්යාස්මාන්මෝචයිත්වා හයෝත්තමාන් ।
වෘක්ෂමූලගතං රාමමුපතස්ථේ කෘතාංජලිඃ ॥ 32 ॥
තත්ර රාජා ගුහෝ නාම රාමස්යාත්මසමස්සඛා ।
නිෂාදජාත්යෝ බලවාන් ස්ථපතිශ්චේති විශ්රුතඃ ॥ 33 ॥
ස ශෘත්වා පුරුෂව්යාඝ්රං රාමං විෂයමාගතම් ।
වෘද්ධෛඃ පරිවෘතෝऽමාත්යෛඃ ජ්ඤාතිභිශ්චාභ්යුපාගතඃ ॥ 34 ॥
තතෝ නිෂාදාධිපතිං දෘෂ්ට්වා දූරාදුපස්ථිතම් ।
සහ සෞමිත්රිණා රාම ස්සමාගච්ඡද්ගුහේන සඃ ॥ 35 ॥
තමාර්තස්සංපරිෂ්වජ්ය ගුහෝ රාඝවමබ්රවීත් ।
යථාऽයෝධ්යා තථේයං තේ රාම කිං කරවාණි තේ ॥ 36 ॥
ඊදෘශං හි මහාබාහෝ කඃ ප්රාප්ස්යත්යතිථිං ප්රියම් ।
තතෝ ගුණවදන්නාද්යමුපාදාය පෘථග්විධම් ॥ 37 ॥
අර්ඝ්යං චෝපානයත්ක්ෂිප්රං වාක්යං චේදමුවාච හ ।
ස්වාගතං තේ මහාබාහෝ තවේයමඛිලා මහී ॥ 38 ॥
වයං ප්රේෂ්යා භවාන්භර්තා සාධු රාජ්යං ප්රශාධි නඃ ।
භක්ෂ්යං භෝජ්යං ච පේයං ච ලේහ්යංචේදමුපස්ථිතම් ॥ 39 ॥
ශයනානි ච මුඛ්යානි වාජිනාං ඛාදනං ච තේ ।
ඒවං බ්රුවාණං තු ගුහං රාඝවඃ ප්රත්යුවාච හ ॥ 40 ॥
අර්චිතාශ්චෛව හෘෂ්ටාශ්ච භවතා සර්වථා වයම් ।
පද්භ්යාමභිගමාච්චෛව ස්නේහසංදර්ශනේන ච ॥ 41 ॥
භුජාභ්යාං සාධු පීනාභ්යාං පීඩයන්වාක්යමබ්රවීත් ।
දිෂ්ට්යා ත්වාං ගුහ පශ්යාමි හ්යරෝගං සහ බාංධවෛඃ ।
අපි තේ කුශලං රාෂ්ට්රේ මිත්රේෂු ච ධනේෂු ච ॥ 42 ॥
යත්ත්විදං භවතා කිංචිත්ප්රීත්යා සමුපකල්පිතම් ।
සර්වං තදනුජානාමි න හි වර්තේ ප්රතිග්රහේ ॥ 43 ॥
කුශචීරාජිනධරං ඵලමූලාශිනං ච මාම් ।
විද්ධි ප්රණිහිතං ධර්මේ තාපසං වනගෝචරම් ॥ 44 ॥
අශ්වානාං ඛාදනේනාහමර්ථී නාන්යේන කේනචිත් ।
ඒතාවතාऽත්ර භවතා භවිෂ්යාමි සුපූජිතඃ ॥ 45 ॥
ඒතේ හි දයිතා රාජ්ඤඃ පිතුර්දශරථස්ය මේ ।
ඒතෛස්සුවිහිතෛරශ්වෛ භවිෂ්යාම්යහමර්චිතඃ ॥ 46 ॥
අශ්වානාං ප්රතිපානං ච ඛාදනං චෛව සෝऽන්වශාත් ।
ගුහස්තත්රෛව පුරුෂාං ස්ත්වරිතං දීයතාමිති ॥ 47 ॥
තතශ්චීරෝත්තරාසංගඃ සංධ්යාමන්වාස්ය පශ්චිමාම් ।
ජලමේවාදදේ භෝජ්යං ලක්ෂ්මණේනාऽऽහෘතං ස්වයම් ॥ 48 ॥
තස්ය භූමෞ ශයානස්ය පාදෞ ප්රක්ෂාල්ය ලක්ෂ්මණඃ ।
සභාර්යස්ය තතෝऽභ්යේත්ය තස්ථෞ වෘක්ෂමුපාශ්රිතඃ ॥ 49 ॥
ගුහෝऽපි සහ සූතේන සෞමිත්රිමනුභාෂයන් ।
අන්වජාග්රත්තතෝ රාමමප්රමත්තෝ ධනුර්ධරඃ ॥ 50 ॥
තථා ශයානස්ය තතෝऽස්ය ධීමතෝ යශස්විනෝ දාශරථේර්මහාත්මනඃ ।
අදෘෂ්ටදුඃඛස්ය සුඛෝචිතස්ය සා තදාව්යතීයාය චිරේණ ශර්වරී ॥ 51 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ පංචාශස්සර්ගඃ ॥
