ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුංදරකාංඩම් ।
අථ අෂ්ටත්රිංශස්සර්ගඃ ।
තතස්ස කපිශාර්දූලස්තේන වාක්යේන තෝෂිතඃ ।
සීතාමුවාච තච්ඡෘත්වා වාක්යං වාක්යවිශාරදඃ ॥ 1 ॥
යුක්තරූපං ත්වයා දේවි භාෂිතං ශුභදර්ශනේ ।
සදෘශං ස්ත්රීස්වභාවස්ය සාධ්වීනාං විනයස්ය ච ॥ 2 ॥
ස්ත්රීත්වං න තු සමර්ථං හි සාගරං ව්යතිවර්තිතුම් ।
මාමධිෂ්ඨාය විස්තීර්ණං ශතයෝජනමායතම් ॥ 3 ॥
ද්විතීයං කාරණං යච්ච බ්රවීෂි විනයාන්විතේ ।
රාමාදන්යස්ය නාර්හාමි සංස්පර්ශමිති ජානකි ॥ 4 ॥
ඒතත්තේ සදෘශං දේවි පත්න්යාස්තස්ය මහාත්මනඃ ।
කා හ්යන්යා ත්වාමෘතේ දේවි බ්රූයාද්වචනමීදෘශම් ॥ 5 ॥
ශ්රෝෂ්යතේ චෛව කාකුත්ස්ථඃ සර්වං නිරවශේෂතඃ ।
චේෂ්ටිතං යත්ත්වයා දේවි භාෂිතං මම චාග්රතඃ ॥ 6 ॥
කාරණෛර්බහුභිර්දේවි රාමප්රියචිකීර්ෂයා ।
ස්නේහප්රස්කන්නමනසා මයෛතත්සමුදීරිතම් ॥ 7 ॥
ලංකායා දුෂ්ප්රවේශත්වාද්දුස්තරත්වාන්මහෝදධේඃ ।
සාමර්ථ්යාදාත්මනශ්චෛව මයෛතත්සමුදීරිතම් ॥ 8 ॥
ඉච්ඡාමි ත්වාං සමානේතුමද්යෛව රඝුබංධුනා ।
ගුරුස්නේහේන භක්ත්යා ච නාන්යථෛතදුදාහෘතම් ॥ 9 ॥
යදි නෝත්සහසේ යාතුං මයා සාර්ථමනිංදිතේ ।
අභිජ්ඤානං ප්රයච්ඡ ත්වං ජානීයාද්රාඝවෝ හි යත් ॥ 10 ॥
ඒවමුක්තා හනුමතා සීතා සුරසුතෝපමා ।
උවාච වචනං මංදං බාෂ්පප්රග්රථිතාක්ෂරම් ॥ 11 ॥
ඉදං ශ්රේෂ්ඨමභිජ්ඤානං බ්රූයාස්ත්වං තු මම ප්රියම් ।
ශෛලස්ය චිත්රකූටස්ය පාදේ පූර්වෝත්තරේ පුරා ॥ 12 ॥
තාපසාශ්රමවාසින්යාඃ ප්රාජ්යමූලඵලෝදකේ ।
තස්මින්සිද්ධාශ්රමේ දේශේ මංදාකින්යා විදූරතඃ ॥ 13 ॥
තස්යෝපවනෂංඩේෂු නානාපුෂ්පසුගංධිෂු ।
විහෘත්ය සලිලේ ක්ලින්නා මමාංකේ සමුපාවිශමඃ ॥ 14 ॥
තතෝ මාංසසමායුක්තෝ වායසඃ පර්යතුංඩයත් ।
තමහං ලෝෂ්ටමුද්යම්ය වාරයාමිස්ම වායසම් ॥ 15 ॥
දාරයන්ස ච මාං කාකස්තත්ත්රෛව පරිලීයතේ ।
න චාප්යුපාරමන්මාංසාද්භක්ෂාර්ථි බලිභෝජනඃ ॥ 16 ॥
උත්කර්ෂංත්යාං ච රශනාං ක්රුද්ධායාං මයි පක්ෂිණි ।
ස්රස්යමානේ ච වසනේ තතෝ දෘෂ්ටා ත්වයා හ්යහම් ॥ 17 ॥
ත්වයාऽපහසිතා චාහං ක්රුද්ධා සංලජ්ජිතා තදා ।
භක්ෂගෘධ්නේන කාකේන දාරිතා ත්වාමුපාගතා ॥ 18 ॥
ආසීනස්ය ච තේ ශ්රාංතා පුනරුත්සංගමාවිශම් ।
ක්රුධ්යංතී ච ප්රහෘෂ්ටේන ත්වයාऽහං පරිසාංත්විතා ॥ 19 ॥
බාෂ්පපූර්ණමුඛී මංදං චක්ෂුෂී පරිමාර්ජතී ।
ලක්ෂිතාऽහං ත්වයා නාථ වායසේන ප්රකෝපිතා ॥ 20 ॥
පරිශ්රමාත්ප්රසුප්තා ච රාඝවාංකේऽප්යහං චිරම් ।
පර්යායේණ ප්රසුප්තශ්ච මමාංකේ භරතාග්රජඃ ॥ 21 ॥
ස තත්ර පුනරේවාථ වායසස්සමුපාගමත් ।
තතස්සුප්තප්රබුද්ධාං මාං රාමස්යාංකාත්සමුත්ථිතාම් ॥ 22 ॥
වායසස්සහසාගම්ය විදදාර ස්තනාංතරේ ।
පුනඃ පුනරථෝත්පත්ය විදදාර ස මාං භෘශම් ॥ 23 ॥
තතස්සමුක්ෂිතෝ රාමෝ මුක්තෛශ්ශෝණිතබිංදුභිඃ ।
වායසේන තතස්තේන බලවත්ක්ලිශ්යමානයා ॥ 24 ॥
ස මයා බෝධිතශ්ශ්රීමාන්සුඛසුප්තඃ පරංතපඃ ।
ස මාං දෘෂ්ට්වා මහාබාහුර්විතුන්නාං ස්තනයෝස්තදා ॥ 25 ॥
ආශීවිෂ ඉව ක්රුද්ධශ්වසන්වාක්යමභාෂත ।
කේන තේ නාගනාසෝරු වික්ෂතං වෛ ස්තනාංතරම් ॥ 26 ॥
කඃ ක්රීඩති සරෝෂේණ පංචවක්ත්රේණ භෝගිනා ।
වීක්ෂමාණස්තතස්තං වෛ වායසං සමුදෛක්ෂත ॥ 27 ॥
නඛෛස්සරුධිරෛස්තීක්ෂ්ණෛර්මාමේවාභිමුඛං ස්ථිතම් ।
පුත්ත්රඃ කිල ස ශක්රස්ය වායසඃ පතතාං වරඃ ॥ 28 ॥
ධරාංතරගතශ්ශීඝ්රං පවනස්ය ගතෞ සමඃ ।
තතස්තස්මින්මහාබාහුඃ කෝපසංවර්තිතේක්ෂණඃ ॥ 29 ॥
වායසේ කෘතවාන්ක්රූරාං මතිං මතිමතාං වරඃ ।
ස දර්භං සංස්තරාද්ගෘහ්ය බ්රාහ්මේණාස්ත්රේණ යෝජයත් ॥ 30 ॥
ස දීප්ත ඉව කාලාග්නිර්ජජ්වාලාභිමුඛෝ ද්විජම් ।
ස තං ප්රදීප්තං චික්ෂේප දර්භං තං වායසං ප්රති ॥ 31 ॥
තතස්තං වායසං දර්භස්සෝංබරේऽනුජගාම හ ।
අනුසෘෂ්ටස්තදා කාකෝ ජගාම විවිධාං ගතිම් ॥ 32 ॥
ලෝකකාම ඉමං ලෝකං සර්වං වෛ විචචාර හ ।
ස පිත්රා ච පරිත්යක්තස්සුරෛශ්ච සමහර්ෂිභිඃ ॥ 33 ॥
ත්රීන්ලෝකාන්සංපරික්රම්ය තමේව ශරණං ගතඃ ।
ස තං නිපතිතං භූමෞ ශරණ්යශ්ශරණාගතම් ॥ 34 ॥
වධාර්හමපි කාකුත්ස්ථඃ කෘපයා පර්යපාලයත් ।
පරිද්යූනං විෂණ්ණං ච ස තමායාංතමබ්රවීත් ॥ 35 ॥
මෝඝං කර්තුං න ශක්යං තු බ්රාහ්මමස්ත්රං තදුච්යතාම් ।
හිනස්තු දක්ෂිණාක්ෂි ත්වච්ඡර ඉත්යථ සෝऽබ්රවීත් ॥ 36 ॥
තතස්තස්යාක්ෂි කාකස්ය හිනස්ති ස්ම ස දක්ෂිණම් ।
දත්ත්වා ස දක්ෂිණං නේත්රං ප්රාණේභ්යඃ පරිරක්ෂිතඃ ॥ 37 ॥
ස රාමාය නමස්කෘත්ය රාජ්ඤේ දශරථාය ච ।
විසෘෂ්ටස්තේන වීරේණ ප්රතිපේදේ ස්වමාලයම් ॥ 38 ॥
මත්කෘතේ කාකමාත්රේ තු බ්රහ්මාස්ත්රං සමුදීරිතම් ।
කස්මාද්යෝ මාං හරේත්ත්වත්තඃ ක්ෂමසේ තං මහීපතේ ॥ 39 ॥
ස කුරුෂ්ව මහෝත්සාහඃ කෘපාං මයි නරර්ෂභ ।
ත්වයා නාථවතී නාථ හ්යනාථා ඉව දෘශ්යතේ ॥ 40 ॥
ආනෘශංස්යං පරෝ ධර්මස්තවත්ත්ත ඓව මයා ශ්රුතඃ ।
ජානාමි ත්වාං මහාවීර්යං මහෝත්සාහං මහාබලම් ॥ 41 ॥
අපාරපාරමක්ෂෝභ්යං ගාංභීර්යාත්සාගරෝපමම් ।
භර්තාරං සසමුද්රායා ධරණ්යා වාසවෝපමම් ॥ 42 ॥
ඒවමස්ත්රවිදාං ශ්රේෂ්ඨස්සත්යවාන්බලවානපි ।
කිමර්ථමස්ත්රං රක්ෂස්සු න යෝජයසි රාඝව ॥ 43 ॥
න නාගා නාऽපි ගංධර්වා නාසුරා න මරුද්ගණාඃ ।
රාමස්ය සමරේ වේගං ශක්තාඃ ප්රතිසමාධිතුම් ॥ 44 ॥
තස්ය වීර්යවතඃ කශ්චිද්යද්යස්ති මයි සංභ්රමඃ ।
කිමර්ථං න ශරෛස්තීක්ෂ්ණෛඃ ක්ෂයං නයති රාක්ෂසාන් ॥ 45 ॥
භ්රාතුරාදේශමාදාය ලක්ෂ්මණෝ වා පරංතපඃ ।
කස්ය හේතෝර්න මාං වීරඃ පරිත්රාති මහාබලඃ ॥ 46 ॥
යදි තෞ පුරුෂව්යාඝ්රෞ වාය්වග්නිසමතේජසෞ ।
සුරාණාමපි දුර්ධර්ෂෞ කිමර්ථං මාමුපේක්ෂතඃ ॥ 47 ॥
මමෛව දුෂ්කෘතං කිංචින්මහදස්ති න සංශයඃ ।
සමර්ථාවපි තෞ යන්මාං නාවේක්ෂේතේ පරංතපෞ ॥ 48 ॥
වෛදේහ්යා වචනං ශ්රුත්වා කරුණං සාශ්රුභාෂිතම් ।
අථාබ්රවීන්මහාතේජා හනුමාන්මාරුතාත්මජඃ ॥ 49 ॥
ත්වච්ඡෝකවිමුඛෝ රාමෝ දේවි සත්යේන තේ ශපේ ।
රාමේ දුඃඛාභිපන්නේ ච ලක්ෂ්මණඃ පරිතප්යතේ ॥ 50 ॥
කථංචිද්භවතී දෘෂ්ටා න කාලඃ පරිදේවිතුම් ।
ඉමං මුහූර්තං දුඃඛානාං ද්රක්ෂ්යස්යංතමනිංදිතේ ॥ 51 ॥
තාවුභෞ පුරුෂව්යාඝ්රෞ රාජපුත්රෞ මහාබලෞ ।
ත්වද්දර්ශනකෘතෝත්සාහෞ ලංකාං භස්මීකරිෂ්යතඃ ॥ 52 ॥
හත්ත්වා ච සමරේ ක්රූරං රාවණං සහබාංධවම් ।
රාඝවස්ත්වාං විශාලාක්ෂි නේෂ්යති ස්වාං පුරීං ප්රති ॥ 53 ॥
බ්රූහි යද්රාඝවෝ වාච්යෝ ලක්ෂ්මණශ්ච මහාබලඃ ।
සුග්රීවෝ වාපි තේජස්වී හරයෝऽපි සමාගතාඃ ॥ 54 ॥
ඉත්යුක්තවති තස්මිංස්තු සීතා සුරසුතෝපමා ।
උවාච ශෝකසංතප්තා හනුමංතං ප්ලවංගමම් ॥ 55 ॥
කෞසල්යා ලෝකභර්තාරං සුෂුවේ යං මනස්විනී ।
තං මමාර්ථේ සුඛං පෘච්ඡ ශිරසා චාභිවාදය ॥ 56 ॥
ස්රජශ්ච සර්වරත්නානි ප්රියා යාශ්ච වරාංගනාඃ ।
ඓශ්වර්යං ච විශාලායාං පෘථිව්යාමපි දුර්ලභම් ॥ 57 ॥
පිතරං මාතරං චෛව සම්මාන්යාභිප්රසාද්ය ච ।
අනුප්රව්රජිතෝ රාමං සුමිත්රා යේන සුප්රජාඃ ॥ 58 ॥
ආනුකූල්යේන ධර්මාත්මා ත්යක්ත්වා සුඛමනුත්තමම් ।
අනුගච්ඡති කාකුත්ස්ථං භ්රාතරං පාලයන්වනේ ॥ 59 ॥
සිංහස්කංධෝ මහාබාහුර්මනස්වී ප්රියදර්ශිනඃ ।
පිතෘවද්වර්තතේ රාමේ මාතෘවන්මාං සමාචරන් ॥ 60 ॥
හ්රියමාණාං තදා වීරෝ න තු මාං වේද ලක්ෂ්මණඃ ।
වෘද්ධෝපසේවී ලක්ෂ්මීවාන් ශක්තෝ න බහුභාෂිතා ॥ 61 ॥
රාජපුත්රඃ ප්රියඃ ශ්රේෂ්ඨඃ සදෘශඃ ශ්වශුරස්ය මේ ।
මමඃ ප්රියතරෝ නිත්යං භ්රාතා රාමස්ය ලක්ෂ්මණඃ ॥ 62 ॥
නියුක්තෝ ධුරි යස්යාං තු තාමුද්වහති වීර්යවාන් ।
යං දෘෂ්ට්වා රාඝවෝ නෛව වෘත්තමාර්යමනුස්මරේත් ॥ 63 ॥
ස මමාර්ථාය කුශලං වක්තව්යෝ වචනාන්මම ।
මෘදුර්නිත්යං ශුචිර්දක්ෂඃ ප්රියෝ රාමස්ය ලක්ෂ්මණඃ ॥ 64 ॥
යථා හි වානරශ්රේෂ්ඨ දුඃඛක්ෂයකරෝ භවේත් ।
ත්වමස්මින්කාර්යනිර්යෝගේ ප්රමාණං හරිසත්තමඃ ॥ 65 ॥
රාඝවස්ත්වත්සමාරංභාන්මයි යත්නපරෝ භවේත් ।
ඉදං බ්රූයාශ්ච මේ නාථං ශූරං රාමං පුනඃ පුනඃ ॥ 66 ॥
ජීවිතං ධාරයිෂ්යාමි මාසං දශරථාත්මජ ।
ඌර්ධ්වං මාසාන්න ජීවේයං සත්යේනාහං බ්රවීමි තේ ॥ 67 ॥
රාවණේනෝපරුද්ධාං මාං නිකෘත්ය පාපකර්මණා ।
ත්රාතුමර්හසි වීර ත්වං පාතාලාදිව කෞශිකීම් ॥ 68 ॥
තතෝ වස්ත්රගතං මුක්ත්වා දිව්යං චූඩාමණිං ශුභම් ।
ප්රදේයෝ රාඝවායේති සීතා හනුමතේ දදෞ ॥ 69 ॥
ප්රතිගෘහ්ය තතෝ වීරෝ මණිරත්නමනුත්තමම් ।
අංගුල්යා යෝජයාමාස න හ්යස්ය ප්රාභවද්භුජඃ ॥ 70 ॥
මණිරත්නං කපිවරඃ ප්රතිගෘහ්යාභිවාද්ය ච ।
සීතාං ප්රදක්ෂිණං කෘත්වා ප්රණතඃ පාර්ව්ශතඃ ස්ථිතඃ ॥ 71 ॥
හර්ෂේණ මහතා යුක්තඃ සීතාදර්ශනජේන සඃ ।
හෘදයේන ගතෝ රාමං ශරීරේණ තු විෂ්ඨිතඃ ॥ 72 ॥
මණිවරමුපගෘහ්ය තං මහාර්හං ජනකනෘපාත්මජයා ධෘතං ප්රභාවාත් ।
ගිරිරිව පවනාවධූතමුක්තඃ සුඛිතමනාඃ ප්රතිසංක්රමං ප්රපේදේ ॥ 73 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුංදරකාංඩේ අෂ්ටත්රිංශස්සර්ගඃ ॥
