ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කිංධාකාංඩම් ।
අථ පංචවිංශස්සර්ගඃ ।
සුග්රීවං චෛව තාරාං ච සාංගදං සහලක්ෂ්මණඃ ।
සමානශෝකඃ කාකුත්ස්ථ ස්සාංත්වයන්නිදමබ්රවීත් ॥ 1 ॥
න ශෝකපරිතාපේන ශ්රේයසා යුජ්යතේ මෘතඃ ।
යදත්රානංතරං කාර්යං තත්සමාධාතුමර්හථ ॥ 2 ॥
ලෝකවෘත්තමනුෂ්ඨේයං කෘතං වෝ බාෂ්පමෝක්ෂණම් ।
න කාලාදුත්තරං කිංචිත්කර්ම ශක්යමුපාසිතුම් ॥ 3 ॥
නියතිඃ කාරණං ලෝකේ නියතිඃ කර්මසාධනම් ।
නියතිස්සර්වභූතානාං නියෝගේෂ්විහ කාරණම් ॥ 4 ॥
න කර්තා කස්යචිත්කශ්චින්නියෝගේ චාපිනේශ්වරඃ ।
ස්වභාවේ වර්තතේ ලෝකස්තස්ය කාලඃ පරායණම් ॥ 5 ॥
න කාලඃ කාලමත්යේති න කාලඃ පරිහීයතේ ।
ස්වභාවං ච සමාසාද්ය න කශ්චිදතිවර්තතේ ॥ 6 ॥
න කාලස්යාස්ති බංධුත්වං න හේතුර්න පරාක්රමඃ ।
න මිත්රජ්ඤාතිසංබංධඃ කාරණං නාත්මනෝ වශඃ ॥ 7 ॥
කිං තු කාලපරීණාමෝ ද්රෂ්ටව්යස්සාධු පශ්යතා ।
ධර්මශ්චාර්ථශ්ච කාමශ්ච කාලක්රමසමාහිතාඃ ॥ 8 ॥
ඉතස්ස්වාං ප්රකෘතිං වාලී ගතඃප්රාප්තඃ ක්රියාඵලම් ।
ධර්මාර්ථකාම සංයෝගෛඃ පවිත්රං ප්ලවගේශ්වරඃ ॥ 9 ॥
ස්වධර්මස්ය ච සංයෝගාජ්ජිතස්තේන මහාත්මනා ।
ස්වර්ගඃ පරිගෘහීතශ්ච ප්රාණානපරිරක්ෂතා ॥ 10 ॥
ඒෂා වෛ නියතිශ්ශේෂ්ඨා යාං ගතෝ හරියූථපඃ ।
තදලං පරිතාපේන ප්රාප්තකාලමුපාස්යතාම් ॥ 11 ॥
වචනාංතේ තු රාමස්ය ලක්ෂ්මණඃ පරවීරහා ।
අවදත්ප්රශ්රිතං වාක්යං සුග්රීවං ගතචේතසම් ॥ 12 ॥
කුරු ත්වමස්ය සුග්රීව ප්රේතකාර්යමනංතරම් ।
තාරාංගදාභ්යාං සහිතෝ වාලිනෝ දහනං ප්රති ॥ 13 ॥
සමාජ්ඤාපය කාෂ්ඨානි ශුෂ්කානි ච බහූනි ච ।
චංදනාදීනි දිව්යානි වාලිසංස්කාරකාරණාත් ॥ 14 ॥
සමාශ්වාසය චෛනං ත්වමංගදං දීනචේතසම් ।
මා භූර්බාලිශබුද්ධිස්ත්වං ත්වදධීනමිදං පුරම් ॥ 15 ॥
අංගදස්ත්වානයේන්මාල්යං වස්ත්රාණි විවිධානි ච ।
ඝෘතං තෛලමථෝ ගංධාන්යච්චාත්ර සමනංතරම් ॥ 16 ॥
ත්වං තාර ශිබිකාං ශීඝ්රමාදායාගච්ඡ සංභ්රමාත් ।
ත්වරා ගුණවතී යුක්තා හ්යස්මින්කාලේ විශේෂතඃ ॥ 17 ॥
සජ්ජීභවංතු ප්ලවගාශ්ශිබිකාවාහනෝචිතාඃ ।
සමර්ථා බලිනශ්චෛව නිර්හරිෂ්යංති වාලිනම් ॥ 18 ॥
ඒවමුක්ත්වා තු සුග්රීවං සුමිත්රානංදවර්ධනඃ ।
තසෞ භ්රාතෘසමීපස්ථෝ ලක්ෂ්මණඃ පරවීරහා ॥ 19 ॥
ලක්ෂ්මණස්ය වචශ්ශ්රුත්වා තාරස්සංභ්රාංතමානසඃ ।
ප්රවිවේශ ගුහාං ශීඝ්රං ශිබිකාසක්තමානසඃ ॥ 20 ॥
ආදාය ශිබිකාං තාරස්ස තු පර්යාපතත්පුනඃ ।
වානරෛරුහ්යමානාං තාං ශූරෛරුද්වහනෝචිතෛඃ ॥ 21 ॥
දිව්යාං භද්රාසනයුතාං ශිබිකාං ස්යංදනෝපමාම් ।
පක්ෂිකර්මභිරාචිත්රාං ද්රුමකර්මවිභූෂිතාම් ॥ 22 ॥
ආචිතාං චිත්රපත්තීභි ස්සුනිවිෂ්ටාං සමංතතඃ ।
විමානමිව සිද්ධානාං ජාලවාතායනාන්විතාම් ॥ 23 ॥
සුනියුක්තාං විශාලාං ච සුකෘතාං විශ්වකර්මණා ।
දාරුපර්වතකෝපේතාං චාරුකර්මපරිෂ්කෘතාම් ॥ 24 ॥
වරාභරණහාරෛශ්ච චිත්රමාල්යෝපශෝභිතාම් ।
ගුහාගහනසංඡන්නාං රක්තචංදනභූෂිතාම් ॥ 25 ॥
පුෂ්පෞඝෛස්සමභිච්ඡන්නාං පද්මමාලාභිරේව ච ।
තරුණාදිත්යවර්ණාභිර්භ්රාජමානාභිරාවෘතාම් ॥ 26 ॥
ඊදෘශීං ශිබිකාං දෘෂ්ට්වා රාමෝ ලක්ෂ්මණමබ්රවීත් ।
ක්ෂිප්රං විනීයතාං වාලී ප්රේතකාර්යං විධීයතාම් ॥ 27 ॥
තතෝ වාලිනමුද්යම්ය සුග්රීවශ්ශිබිකාං තදා ।
ආරෝපයත වික්රෝශන්නංගදේන සහෛව තු ॥ 28 ॥
ආරෝප්ය ශිබිකාං චෛව වාලිනං ගතජීවිතම් ।
අලංකාරෛශ්ච විවිධෛර්මාල්යෛර්වස්ත්රෛශ්ච භූෂිතම් ॥ 29 ॥
ආජ්ඤාපයත්තදා රාජා සුග්රීව ප්ලවගේශ්වරඃ ।
ඖර්ධ්වදෛහිකමාර්යස්ය ක්රියතාමනුරූපතඃ ॥ 30 ॥
විශ්රාණයංතෝ රත්නානි විවිධානි බහූන්යපි ।
අග්රතඃ ප්ලවගා යාංතු ශිබිකා සමනංතරම් ॥ 31 ॥
රාජ්ඤාමෘද්දිවිශේෂා හි දෘශ්යංතේ භුවි යාදෘශාඃ ।
තාදෘශෛරිහ කුර්වංතු වානරා භර්තෘසත්ක්රියාම් ॥ 32 ॥
තාදෘශං වාලිනඃ ක්ෂිප්රං ප්රාකුර්වන්නෞර්ධ්වදෛහිකම් ।
අංගදං පරිගෘහ්යාऽශු තාරප්රභෘතයස්තදා ॥ 33 ॥
ක්රෝශංතඃ ප්රයයුස්සර්වේ වානරා හතබාංධවාඃ ।
තතඃ ප්රණිහිතාඃ සර්වා වානර්යෝස්ය වශානුගාඃ ॥ 34 ॥
චුක්රුශු ර්වීර වීරේති භූයඃ ක්රෝශංති තාඃ ස්ත්රීයඃ ।
තාරාප්රභෘතයස්සර්වා වානර්යෝ හරියූථපාඃ ।
අනුජග්මුර්හි භර්තාරං ක්රෝශංත්යඃ කරුණස්වනාඃ ॥ 35 ॥
තාසාං රුදිතශබ්දේන වානරීණාං වනාංතරේ ।
වනානි ගිරයශ්චෛව වික්රෝශංතීව සර්වතඃ ॥ 36 ॥
පුලිනේ ගිරිනද්යාස්තු විවික්තේ ජලසංවෘතේ ॥ 37 ॥
චිතාං චක්රුස්සුබහවෝ වානරාශ්ශෝකකර්ශිතාඃ ।
අවරෝප්ය තතස්ස්කංධාච්ඡිබිකාං වාහනෝචිතාඃ ।
තස්ථුරේකාංතමාශ්රිත්ය සර්වේ ශෝකසමන්විතාඃ ॥ 38 ॥
තතස්තාරා පතිං දෘෂ්ට්වා ශිබිකාතලශායිනම් ॥ 39 ॥
ආරෝප්යාංකේ ශිරස්තස්ය විලලාප සුදුඃඛිතා ।
හා වානර මහාරාජ හා නාථ මම වත්සල ॥ 40 ॥
හා මහාර්හ මහාබාහෝ හා මම ප්රිය පශ්ය මාම් ।
ජනං න පශ්යසීමං ත්වං කස්මාච්ඡෝකාභිපීඩිතම් ॥ 41 ॥
ප්රහෘෂ්ටමිව තේ වක්ත්රං ගතාසෝරපි මානද ආස්තාර්කසමවර්ණං ච ලක්ෂ්යතේ ජීවතෝ යථා ॥ 42 ॥
ඒෂ ත්වාං රාමරූපේණ කාලඃ කර්ෂති වානර ।
යේන ස්ම විධවාස්සර්වාඃ කෘතා ඒකේෂුණා වනේ ॥ 43 ॥
ඉමාස්තාස්තව රාජේංද්ර වානර්යෝවල්ලභාස්සදා ।
පාදෛර්විකෘෂ්ට මධ්වානමාගතාඃ කිං න බුධ්යසේ ॥ 44 ॥
තවේෂ්ටා නනු නාමෛතා භාර්යාශ්චංද්රනිභානනාඃ ।
ඉදානීං නේක්ෂසේ කස්තාත්සුග්රීවං ප්ලවගේශ්වරම් ॥ 45 ॥
ඒතේ හි සචිවා රාජං ස්තාරප්රභෘතයස්තව ।
පුරවාසී ජනශ්චායං පරිවාර්යාසතේऽනඝ ॥ 46 ॥
විසර්ජයෛතාන් ප්ලවගාන්යථෝචිතමරිංදම ।
තතඃ ක්රීඩාමහේ සර්වා වනේෂු මදනෝත්කටාඃ ॥ 47 ॥
ඒවං විලපතීං තාරාං පතිශෝකපරිප්ලුතාම් ।
උත්ථාපයංති ස්ම තදා වානර්යශ්ශෝකකර්ශිතාඃ ॥ 48 ॥
සුග්රීවේණ තතස්සාර්ධංමංගදඃ පිතරං රුදන් ।
චිතාමාරෝපයාමාස ශෝකේනාභිහතේංද්රියඃ ॥ 49 ॥
තතෝऽග්නිං විධිවද්දත්ත්වා සෝऽපසව්යං චකාර හ ।
පිතරං දීර්ඝමධ්වානං ප්රස්ථිතං ව්යාකුලේංද්රියඃ ॥ 50 ॥
සංස්කෘත්ය වාලිනං තේ තු විධිපූර්වං ප්ලවංගමාඃ ।
ආජග්මුරුදකං කර්තුං නදීං ශුභජලාං ශිවාම් ॥ 51 ॥
තතස්තේ සහිතාස්තත්ර හ්යංගදං ස්ථාප්ය චාග්රතඃ ।
සුග්රීවතාරාසහිතාස්සිෂිචුර්වාලිනේ ජලම් ॥ 52 ॥
සුග්රීවේණේව දීනේන දීනෝ භූත්වා මහාබලඃ ।
සමානශෝකඃ කාකුත්ස්ථඃ ප්රේතකාර්යාණ්යකාරයත් ॥ 53 ॥
තතස්තු තං වාලිනමග්ර්යපෞරුෂං ප්රකාශමික්ෂ්වාකුවරේෂුණා හතම් ।
ප්රදීප්ය දීප්තාග්නිසමෞජසං තදා සලක්ෂ්මණං රාමමුපේයිවාන්හරිඃ ॥ 54 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කිංධාකාංඩේ පංචවිංශස්සර්ගඃ ॥
