ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ඒකාදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ।
වසිෂ්ඨස්තු තදා රාමමුක්ත්වා රාජපුරෝහිතඃ ।
අබ්රවීද්ධර්මසංයුක්තං පුනරේවාපරං වචඃ ॥ 1 ॥
පුරුෂස්යේහ ජාතස්ය භවංති ගුරවස්ත්රයඃ ।
ආචාර්යශ්චෛව කාකුත්ස්ථ පිතා මාතා ච රාඝව ॥ 2 ॥
පිතා හ්යේවං ජනයති පුරුෂං පුරුෂර්ෂභ ।
ප්රජ්ඤාං දදාති චාචාර්යස්තස්මාත්ස ගුරුරුච්යතේ ॥ 3 ॥
සෝऽහං තේ පිතුරාචාර්යස්තව චෛව පරංතප ।
මම ත්වං වචනං කුර්වන්නාතිවර්තේස්සතාං ගතිම් ॥ 4 ॥
ඉමා හි තේ පරිෂද ශ්ශ්රේණයශ්ච ද්විජාස්තථා ।
ඒෂු තාත චරංධර්මං නාතිවර්තේඃ සතාං ගතිම් ॥ 5 ॥
වෘද්ධායා ධර්මශීලායා මාතුර්නාර්හස්යවර්තිතුම් ।
අස්යා හි වචනං කුර්වන්නාතිවර්තේස්සතාං ගතිම් ॥ 6 ॥
භරතස්ය වචඃ කුර්වන්යාචමානස්ය රාඝව ।
ආත්මානං නාතිවර්තේස්ත්වං සත්යධර්මපරාක්රම ॥ 7 ॥
ඒවං මධුරමුක්තස්සන් ගුරුණා රාඝවස්ස්වයම් ।
ප්රත්යුවාච සමාසීනං වසිෂ්ඨං පුරුෂර්ෂභඃ ॥ 8 ॥
යන්මාතාපිතරෞ වෘත්තං තනයේ කුරුතඃ සදා ।
න සුප්රතිකරං තත් තු මාත්රා පිත්රා ච යත්කෘතම් ॥ 9 ॥
යථාශක්ති ප්රදානේන ස්වාපනෝච්ඡාදනේන ච ।
නිත්යං ච ප්රියවාදේන තථා සංවර්ධනේන ච ॥ 10 ॥
යන්මාතාපිතරෞ වෘත්තං තනයේ කුරුතස්සදා ।
න සුප්රතිකරං තත්තු මාත්රා පිත්රා ච යත්කෘතම් ॥ 11 ॥
යථාශක්තිප්රදානේන ස්වාපනෝච්ඡාදනේන ච ।
නිත්යං ච ප්රියවාදේන තථා සංවර්ධනේන ච ॥ 12 ॥
ස හි රාජා ජනයිතා පිතා දශරථෝ මම ।
ආජ්ඤාතං යන්මයා තස්ය න තන්මිථ්යා භවිෂ්යති ॥ 13 ॥
ඒවමුක්තස්තු රාමේණ භරතඃ ප්රත්යනංතරම් ।
උවාච පරමෝදාරස්සූතං පරමදුර්මනාඃ ॥ 14 ॥
ඉහ මේ ස්ථංඩිලේ ශීඝ්රං කුශානාස්තර සාරථේ ।
ආර්යං ප්රත්යුපවේක්ෂ්යාමි යාවන්මේ න ප්රසීදති ॥ 15 ॥
අනාහාරෝ නිරාලෝකෝ ධනහීනෝ යථා ද්විජඃ ।
ශේෂ්යේ පුරස්තාච්ඡාලායා යාවන්න ප්රතියාස්යති ॥ 16 ॥
ස තු රාමමවේක්ෂංතං සුමංත්රං පේක්ෂ්ය දුර්මනාඃ ।
කුශෝත්තරමුපස්ථාප්ය භූමාවේවාऽස්තරත්ස්වයම් ॥ 17 ॥
තමුවාච මහාතේජා රාමෝ රාජර්ෂිසත්තමඃ ।
කිං මාං භරත කුර්වාණං තාත ප්රත්යුපවේක්ෂ්යසි ॥ 18 ॥
බ්රාහ්මණෝ හ්යේකපාර්ශ්වේන නරාන්රෝද්ධුමිහාර්හති ।
න තු මූර්ධාභිෂික්තානාං විධිඃ ප්රත්යුපවේශනේ ॥ 19 ॥
උත්තිෂ්ඨ නරශාර්දූල හිත්වෛතද්දාරුණං ව්රතම් ।
පුරවර්යාමිතඃ ක්ෂිප්රමයෝධ්යාං යාහි රාඝව ॥ 20 ॥
ආසීනස්ත්වේව භරතඃ පෞරජානපදං ජනම් ।
උවාච සර්වතඃ ප්රේක්ෂ්ය කිමාර්යං නානුශාසථ ॥ 21 ॥
තේ තදෝචුර්මහාත්මානං පෞරජානපදා ජනාඃ ।
කාකුත්ස්ථමභිජානීමඃ සම්යග් වදති රාඝවඃ ॥ 22 ॥
ඒෂෝऽපි හි මහාභාගඃ පිතුර්වචසි තිෂ්ඨති ।
අත ඒව න ශක්තාඃ ස්මෝ ව්යාවර්තයිතුමංජසා ॥ 23 ॥
තේෂාමාජ්ඤාය වචනං රාමෝ වචනමබ්රවීත් ।
ඒවං නිබෝධ වචනං සුහෘදාං ධර්මචක්ෂුෂාම් ॥ 24 ॥
ඒතච්චෛවෝභයං ශ්රුත්වා සම්යක්සංපශ්ය රාඝව ।
උත්තිෂ්ඨ ත්වං මහාබාහෝ මාං ච ස්පෘශ තථෝදකම් ॥ 25 ॥
අථෝත්ථාය ජලංස්පෘෂ්ට්වා භරතෝ වාක්යමබ්රවීත් ।
ශ්රුණ්වංතු මේ පරිෂදෝ මංත්රිණ ශ්ශ්රේණයස්තථා ॥ 26 ॥
න යාචේ පිතරං රාජ්යං නානුශාසාමි මාතරම් ।
ආර්යං පරමධර්මජ්ඤං නානුජානාමි රාඝවම් ॥ 27 ॥
යදිත්වවශ්යං වස්තව්යං කර්තව්යං ච පිතුර්වචඃ ।
අහමේව නිවත්ස්යාමි චතුර්දශ සමා වනේ ॥ 28 ॥
ධර්මාත්මා තස්ය තථ්යේන භ්රාතුර්වාක්යේන විස්මිතඃ ।
උවාච රාම ස්සංප්රේක්ෂ්ය පෞරජානපදං ජනම් ॥ 29 ॥
වික්රීතමාහිතං ක්රීතං යත්පිත්රා ජීවතා මම ।
න තල්ලෝපයිතුං ශක්යං මයා වා භරතේන වා ॥ 30 ॥
උපධිර්න මයා කාර්යෝ වනවාසේ ජුගුප්සිතඃ ।
යුක්තමුක්තං ච කෛකේය්යා පිත්රා මේ සුකෘතං කෘතම් ॥ 31 ॥
ජානාමි භරතං ක්ෂාංතං ගුරුසත්කාරකාරිණම් ।
සර්වමේවාත්ර කල්යාණං සත්යසංධේ මහාත්මනි ॥ 32 ॥
අනේන ධර්මශීලේන වනාත්ප්රත්යාගතඃ පුනඃ ।
භ්රාත්රා සහ භවිෂ්යාමි පෘථිව්යාඃ පතිරුත්තමඃ ॥ 33 ॥
වෘතෝ හි රාජා කෛකේය්යා මයා තද්වචනං කෘතම් ।
අනෘතාන්මෝචයානේන පිතරං තං මහීපතිම් ॥ 34 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ඒකාදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ॥