ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ද්වාත්රිංශස්සර්ගඃ ।
තතශ්ශාසන මාජ්ඤාය භ්රාතු ශ්ශුභතරං ප්රියම් ।
ගත්වා ස ප්රවිවේශාශු සුයජ්ඤස්ය නිවේශනම් ॥ 1 ॥
තං විප්රමග්න්යගාරස්ථං වංදිත්වා ලක්ෂ්මණෝऽබ්රවීත් ।
සඛේऽභ්යාගච්ඡ පශ්ය ත්වං වේශ්ම දුෂ්කරකාරිණඃ ॥ 2 ॥
තතස්සංධ්යාමුපාස්යාශු ගත්වා සෞමිත්රිණා සහ ।
ජුෂ්ටං තත්ප්රාවිශල්ලක්ෂ්ම්යා රම්යං රාමනිවේශනම් ॥ 3 ॥
තමාගතං වේදවිදං ප්රාංජලිස්සීතයා සහ ।
සුයජ්ඤමභිචක්රාම රාඝවෝऽග්නිමිවාර්චිතම් ॥ 4 ॥
ජාතරූපමයෛර්මුඛ්යෛරංගදෛඃ කුංඩලෛඃ ශුභෛඃ ।
සහේමසූත්රෛර්මණිභිඃ කේයූරෛර්වලයෛරපි ॥ 5 ॥
අන්යෛශ්ච රත්නෛර්බහුභිඃ කාකුත්ස්ථඃ ප්රත්යපූජයත් ।
සුයජ්ඤං ස තදෝවාච රාමස්සීතා ප්රචෝදිතඃ ॥ 6 ॥
හාරං ච හේමසූත්රං ච භාර්යායෛ සෞම්ය හාරය ।
රශනාං චාධුනා සීතා දාතුමිච්ඡති තේ සඛේ ॥ 7 ॥
අංගදානි විචිත්රාණි කේයූරාණි ශුභානි ච ।
ප්රයච්ඡති සඛේ තුභ්යං භාර්යායෛ ගච්ඡතී වනම් ॥ 8 ॥
පර්යංකමග්ය්රාස්තරණං නානාරත්නවිභූෂිතම් ।
තමපීච්ඡති වෛදේහී ප්රතිෂ්ඨාපයිතුං ත්වයි ॥ 9 ॥
නාග ශ්ශත්රුංජයෝ නාම මාතුලෝऽයං දදෞ මම ।
තං තේ ගජසහස්රේණ දදාමි ද්විජසත්තම ॥ 10 ॥
ඉත්යුක්තස්ස හි රාමේණ සුයජ්ඤඃ ප්රතිගෘහෘයතත් ।
රාමලක්ෂ්මණසීතානාං ප්රයුයෝජාශිෂ ශ්ශුභාඃ ॥ 11 ॥
අථ භ්රාතරමව්යග්රං ප්රියං රාමඃ ප්රියංවදඃ ।
සෞමිත්රිං තමුවාචේදං බ්රහ්මේව ත්රිදශේශ්වරම් ॥ 12 ॥
අගස්ත්යං කෞශිකං චෛව තාවුභෞ බ්රාහ්මණෝත්තමෞ ।
අර්චයාහූය සෞමිත්රේ රත්නෛස්සස්යමිවාංබුභිඃ ॥ 13 ॥
තර්පයස්ව මහාබාහෝ ගෝසහස්රෛශ්ච මානද ।
සුවර්ණෛ රජතෛශ්චෛව මණිභිශ්ච මහාධනෛඃ ॥ 14 ॥
කෞසල්යාං ච ය ආශීර්භිර්භක්තඃ පර්යුපතිෂ්ඨති ।
ආචාර්යස්තෛත්තිරීයාණාමභිරූපශ්ච වේදවිත් ॥ 15 ॥
තස්ය යානං ච දාසීශ්ච සෞමිත්රේ සංප්රදාපය ।
කෞශේයානි ච වස්ත්රාණි යාවත්තුෂ්යති ස ද්විජඃ ॥ 16 ॥
සූතශ්චිත්රරථශ්චාර්ය සචිවස්සුචිරෝෂිතඃ ।
තෝෂයෛනං මහාර්හෛශ්ච රත්නෛර්වස්ත්රෛර්ධනෛස්තථා ॥ 17 ॥
පශුකාභිශ්ච සර්වාභිර්ගවාං දශශතේන ච ।
යේ චේමේ කඨකාලාපා බහවෝ දංඩමාණවාඃ ॥ 18 ॥
නිත්යස්වාධ්යායශීලත්වාන්නාන්යත්කුර්වංති කිංචන ।
අලසා ස්වාදුකාමාශ්ච මහතාං චාපි සම්මතාඃ ॥ 19 ॥
තේෂාමශීතියානානි රත්නපූර්ණානි දාපය ।
ශාලිවාහසහස්රං ච ද්වේ ශතේ භද්රකාං ස්තථා ॥ 20 ॥
ව්යංජනාර්ථං ච සෞමිත්රේ ගෝසහස්රමුපාකුරු ।
මේඛලීනාං මහාසංඝඃ කෞසල්යාං සමුපස්ථිතඃ ॥ 21 ॥
තේෂාං සහස්රං සෞමිත්රේ ප්රත්යේකං සංප්රදාපය ।
අංබා යථා ච සා නංදේත්කෞසල්යා මම දක්ෂිණාම් ॥ 22 ॥
තථා ද්විජාතීස්තා න්සර්වාන් ලක්ෂ්මණාර්චය සර්වශඃ ।
තත ස්සපුරුෂව්යාඝ්රස්තද්ධනං ලක්ෂ්මණඃ ස්වයම් ॥ 23 ॥
යථෝක්තං බ්රාහ්මණේංද්රාණාංමදදාද්ධනදෝ යථා ।
අථාऽබ්රවීද්බාෂ්පකලාංස්තිෂ්ඨතශ්චෝපජීවිනඃ ॥ 24 ॥
සංප්රදායබහුද්රව්යමේකෛකස්යෝපජීවනම් ।
ලක්ෂ්මණස්ය ච යද්වේශ්ම ගෘහං ච යදිදං මම ॥ 25 ॥
අශූන්යං කාර්යමේකෛකං යාවදාගමනං මම ।
ඉත්යුක්ත්වා දුඃඛිතං සර්වං ජනං තමුපජීවිනම් ॥ 26 ॥
උවාචේදං ධනාධ්යක්ෂං ධනමානීයතාමිති ।
තතෝऽස්ය ධනමාජහ්රුස්සර්වමේවෝපජීවිනඃ ॥ 27 ॥
ස රාශිස්සුමහාංස්තත්ර දර්ශනීයෝ හ්යදෘශ්යත ।
තතස්සපුරුෂව්යාඝ්ර ස්තද්ධනං සහලක්ෂ්මණඃ ॥ 28 ॥
ද්විජේභ්යෝ බාලවෘද්ධේභ්යඃ කෘපණේභ්යෝऽහ්යදාපයත් ।
තත්රාසීත්පිංගලෝ ගාර්ග්යස්ත්රිජටෝ නාම වෛ ද්විජඃ ॥ 29 ॥
ක්ෂතවෘත්තිර්වනේ නිත්යං ඵාලකුද්දාලලාංගලී ।
තං වෘද්ධං තරුණී භාර්යා බාලානාදාය දාරකාන් ॥ 30 ॥
අබ්රවීද්බාහ්මණං වාක්යං දාරිද්ර්යේණාභිපීඩිතා ।
අපාස්ය ඵාලං කුද්දාලං කුරුෂ්ව වචනං මම ॥ 31 ॥
රාමං දර්ශය ධර්මජ්ඤං යදි කිංචිදවාප්ස්යසි ।
ස භාර්යාවචනං ශ්රුත්වා ශාටීමාච්ඡාද්ය දුශ්ඡදාම් ॥ 32 ॥
ස ප්රාතිෂ්ඨත පංථානං යත්ර රාමනිවේශනම් ।
භෘග්වංගිරසමං දීප්ත්යා ත්රිජටං ජනසංසදි ॥ 33 ॥
ආපංචමායාඃ කක්ෂ්යායාඃ නෛනං කශ්චිදවාරයත් ।
ස රාජපුත්රමාසාද්ය ත්රිජටෝ වාක්යමබ්රවීත් ॥ 34 ॥
නිර්ධනෝ බහුපුත්රෝऽස්මි රාජපුත්ර මහායශඃ ।
උංඡවෘත්තිර්වනේ නිත්යං ප්රත්යවේක්ෂස්ව මාමිති ॥ 35 ॥
තමුවාච තතෝ රාමඃ පරිහාස සමන්විතම් ।
ගවාං සහස්රමප්යේකං න නු විශ්රාණිතං මයා ॥ 36 ॥
පරික්ෂිපසි දංඩේන යාවත්තාවදවාප්ස්යසි ।
ස ශාටීං ත්වරිතඃ කට්යාං සංභ්රාංතඃ පරිවේෂ්ට්ය තාම් ॥ 37 ॥
ආවිද්ධ්ය දංඩං චික්ෂේප සර්වප්රාණේන වේගිතඃ ।
ස තීර්ත්වා සරයූපාරං දංඩස්තස්ය කරාච්ච්යුතඃ ॥ 38 ॥
ගෝව්රජේ බහුසාහස්රේ පපාතෝක්ෂණසන්නිධෞ ।
තං පරිෂ්වජ්ය ධර්මාත්මා ආතස්මාත්සරයූතටාත් ॥ 39 ॥
ආනයාමාස තා ගෝපෛ ස්ත්රිජටායාශ්රමං ප්රති ।
උවාච ස තතෝ රාමස්තං ගාර්ග්යමභිසාංත්වයන් ।
මන්යුර්න ඛලු කර්තව්යඃ පරිහාසෝ හ්යයං මම ॥ 40 ॥
ඉදං හි තේජස්තව යද්දුරත්යයං තදේව ජිජ්ඤාසිතුමිච්ඡතා මයා ।
ඉමං භවානර්ථමභි ප්රචෝදිතෝ වෘණීෂ්ව කිං චේදපරං ව්යවස්යති ॥ 41 ॥
බ්රවීමි සත්යේන නතේऽස්ති යංත්රණා ධනං හි යද්යන්මම විප්රකාරණාත් ।
භවත්සු සම්යක්ප්රතිපාදනේන ත න්මයාර්ජිතං ප්රීතියශස්කරං භවේත් ॥ 42 ॥
තත ස්සභාර්ය ස්ත්රිජටෝ මහාමුනි ර්ගවාමනීකං ප්රතිගෘහ්ය මෝදිතඃ ।
යශෝබලප්රීතිසුඛෝපබෘංහණී ස්තදාශිෂඃ ප්රත්යවදන්මහාත්මනඃ ॥ 43 ॥
ස චාපි රාමඃ ප්රතිපූර්ණමානසෝ මහද්ධනං ධර්මබලෛරුපාර්ජිතම් ।
නියෝජයාමාස සුහෘජ්ජනේऽචිරා ද්යථාර්හසම්මානවචඃ ප්රචෝදිතඃ ॥ 44 ॥
ද්විජ ස්සුහෘද්භෘත්යජනෝऽථවා තදා දරිද්රභික්ෂාචරණශ්ච යෝऽභවත් ।
න තත්ර කශ්චින්න බභූව තර්පිතෝ යථාර්හසම්මානන දාන සංභ්රමෛඃ ॥ 45 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ද්වාත්රිංශස්සර්ගඃ ॥
