ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ බාලකාංඩම් ।
අථ අෂ්ටාදශස්සර්ගඃ ।
නිර්වෘත්තේ තු ක්රතෞ තස්මින්හයමේධේ මහාත්මනඃ ।
ප්රතිගෘහ්ය සුරා භාගාන්ප්රතිජග්මුර්යථාගතම් ॥ 1 ॥
සමාප්තදීක්ෂානියමඃ පත්නීගණසමන්විතඃ ।
ප්රවිවේශ පුරීං රාජා සභෘත්යබලවාහනඃ ॥ 2 ॥
යථාර්හං පූජිතාස්තේන රාජ්ඤා වෛ පෘථිවීශ්වරාඃ ।
මුදිතාඃ ප්රයයුර්දේශාන්ප්රණම්ය මුනිපුංගවම් ॥ 3 ॥
ශ්රීමතාං ගච්ඡතාං තේෂාං ස්වපුරාණි පුරාත්තතඃ ।
බලානි රාජ්ඤාං ශුභ්රාණි ප්රහෘෂ්ටානි චකාශිරේ ॥ 4 ॥
ගතේෂු පෘථිවීශේෂු රාජා දශරථස්තදා ।
ප්රවිවේශ පුරීං ශ්රීමාන් පුරස්කෘත්ය ද්විජෝත්තමාන් ॥ 5 ॥
ශාංතයා ප්රයයෞ සාර්ධමෘශ්යශෘංගස්සුපූජිතඃ ।
අන්වීයමානෝ රාජ්ඤාऽථ සානුයාත්රේණ ධීමතා ॥ 6 ॥
ඒවං විසෘජ්ය තාන්සර්වාන්රාජා සංපූර්ණමානසඃ ।
උවාස සුඛිතස්තත්ර පුත්රෝත්පත්තිං විචිංතයන් ॥ 7 ॥
තතෝ යජ්ඤේ සමාප්තේ තු ඍතූනාං ෂට්සමත්යයුඃ ।
තතශ්ච ද්වාදශේ මාසේ චෛත්රේ නාවමිකේ තිථෞ ॥ 8 ॥
නක්ෂත්රේऽදිතිදෛවත්යේ ස්වෝච්චසංස්ථේෂු පංචසු ।
ග්රහේෂු කර්කටේ ලග්නේ වාක්පතාවිංදුනා සහ ॥ 9 ॥
ප්රෝද්යමානේ ජගන්නාථං සර්වලෝකනමස්කෘතම් ।
කෞසල්යාऽජනයද්රාමං සර්වලක්ෂණසංයුතම් ॥ 10 ॥
විෂ්ණෝරර්ධං මහාභාගං පුත්රමෛක්ෂ්වාකුවර්ධනම් ।
කෞසල්යා ශුශුභේ තේන පුත්රේණාමිතතේජසා ॥ 11 ॥
යථා වරේණ දේවානාමදිතිර්වජ්රපාණිනා ।
භරතෝ නාම කෛකේය්යාං ජජ්ඤේ සත්යපරාක්රමඃ ॥ 12 ॥
සාක්ෂාද්විෂ්ණෝශ්චතුර්භාගස්සර්වෛස්සමුදිතෝ ගුණෛඃ ।
අථ ලක්ෂ්මණශත්රුඝ්නෞ සුමිත්රාऽජනයත්සුතෞ ॥ 13 ॥
වීරෞ සර්වාස්ත්රකුශලෞ විෂ්ණෝරර්ධසමන්විතෞ ।
පුෂ්යේ ජාතස්තු භරතෝ මීනලග්නේ ප්රසන්නධීඃ ॥ 14 ॥
සාර්පේ ජාතෞ ච සෞමිත්රී කුලීරේऽභ්යුදිතේ රවෞ ।
රාජ්ඤඃ පුත්රා මහාත්මානශ්චත්වාරෝ ජජ්ඤිරේ පෘථක් ॥ 15 ॥
ගුණවංතෝऽනුරූපාශ්ච රුච්යා ප්රෝෂ්ඨපදෝපමාඃ ।
ජගුඃ කලං ච ගංධර්වා නනෘතුශ්චාප්සරෝගණාඃ ॥ 16 ॥
දේවදුංදුභයෝ නේදුඃ පුෂ්පවෘෂ්ටිශ්ච ඛාච්ච්යුතා ।
උත්සවශ්ච මහානාසීදයෝධ්යායාං ජනාකුලඃ ॥ 17 ॥
රථ්යාශ්ච ජනසංබාධා නටනර්තකසංකුලාඃ ।
ගායනෛශ්ච විරාවිණ්යෝ වාදනෛශ්ච තථාऽපරෛඃ ॥ 18 ॥
ප්රදේයාංශ්ච දදෞ රාජා සූතමාගධවංදිනාම් ।
බ්රාහ්මණේභ්යෝ දදෞ විත්තං ගෝධනානි සහස්රශඃ ॥ 19 ॥
අතීත්යෛකාදශාහං තු නාමකර්ම තථාऽකරෝත් ।
ජ්යේෂ්ඨං රාමං මහාත්මානං භරතං කෛකයීසුතම් ॥ 20 ॥
සෞමිත්රිං ලක්ෂ්මණමිති ශත්රුඝ්නමපරං තථා ।
වසිෂ්ඨඃ පරමප්රීතෝ නාමානි කෘතවාන් තදා ॥ 21 ॥
බ්රාහ්මණාන්භෝජයාමාස පෞරාංජානපදානපි ।
අදදාද්බ්රහ්මණානාං ච රත්නෞඝමමිතං බහු ॥ 22 ॥
තේෂාං ජන්මක්රියාදීනි සර්වකර්මාණ්යකාරයත් ।
තේෂාං කේතුරිව ජ්යේෂ්ඨෝ රාමෝ රතිකරඃ පිතුඃ ॥ 23 ॥
බභූව භූයෝ භූතානාං ස්වයංභූරිව සම්මතඃ ।
සර්වේ වේදවිදශ්ශූරාස්සර්වේ ලෝකහිතේ රතාඃ ॥ 24 ॥
සර්වේ ජ්ඤානෝපසංපන්නාස්සර්වේ සමුදිතා ගුණෛඃ ।
තේෂාමපි මහාතේජා රාමස්සත්යපරාක්රමඃ ॥ 25 ॥
ඉෂ්ටස්සර්වස්ය ලෝකස්ය ශශාංක ඉව නිර්මලඃ ।
ගජස්කංධේऽශ්වපෘෂ්ඨේ ච රථචර්යාසු සම්මතඃ ॥ 26 ॥
ධනුර්වේදේ ච නිරතඃ පිතෘශුශ්රූෂණේ රතඃ ।
බාල්යාත්ප්රභෘති සුස්නිග්ධෝ ලක්ෂ්මණෝ ලක්ෂ්මිවර්ධනඃ ॥ 27 ॥
රාමස්ය ලෝකරාමස්ය භ්රාතුර්ජ්යේෂ්ඨස්ය නිත්යශඃ ।
සර්වප්රියකරස්තස්ය රාමස්යාපි ශරීරතඃ ॥ 28 ॥
ලක්ෂ්මණෝ ලක්ෂ්මිසංපන්නෝ බහිඃප්රාණ ඉවාපරඃ ।
න ච තේන විනා නිද්රාං ලභතේ පුරුෂෝත්තමඃ ॥ 29 ॥
මෘෂ්ටමන්නමුපානීතමශ්නාති න හි තං විනා ।
යදා හි හයමාරූඪෝ මෘගයාං යාති රාඝවඃ ॥ 30 ॥
තදෛනං පෘෂ්ඨතෝऽන්වේති සධනුඃ පරිපාලයන් ।
භරතස්යාපි ශත්රුඝ්නෝ ලක්ෂ්මණාවරජෝ හි සඃ ॥ 31 ॥
ප්රාණෛඃ ප්රියතරෝ නිත්යං තස්ය චාසීත්තථා ප්රියඃ ।
ස චතුර්භිර්මහාභාගෛඃපුත්රෛර්දශරථඃ ප්රියෛඃ ॥ 32 ॥
බභූව පරමප්රීතෝ දේවෛරිව පිතාමහඃ ।
තේ යදා ජ්ඤානසංපන්නාස්සර්වෛස්සමුදිතා ගුණෛඃ ॥ 33 ॥
හ්රීමංතඃ කීර්තිමංතශ්ච සර්වජ්ඤා දීර්ඝදර්ශිනඃ ।
තේෂාමේවං ප්රභාවානාං සර්වේෂාං දීප්තතේජසාම් ॥ 34 ॥
පිතා දශරථෝ හෘෂ්ටෝ බ්රහ්මා ලෝකාධිපෝ යථා ।
තේ චාපි මනුජව්යාඝ්රා වෛදිකාධ්යයනේ රතාඃ ॥ 35 ॥
පිතෘශුශ්රූෂණරතා ධනුර්වේදේ ච නිෂ්ඨිතාඃ ।
අථ රාජා දශරථස්තේෂාං දාරක්රියාං ප්රති ॥ 36 ॥
චිංතයාමාස ධර්මාත්මා සෝපාධ්යායස්සබාංධවඃ ।
තස්ය චිංතයමානස්ය මංත්රිමධ්යේ මහාත්මනඃ ॥ 37 ॥
අභ්යගච්ඡන්මහාතේජා විශ්වාමිත්රෝ මහාමුනිඃ ।
ස රාජ්ඤෝ දර්ශනාකාංක්ෂී ද්වාරාධ්යක්ෂානුවාච හ ॥ 38 ॥
ශීඝ්රමාඛ්යාත මාං ප්රාප්තං කෞශිකං ගාධිනස්සුතම් ।
තච්ඡ්රුත්වා වචනං ත්රාසාද්රාජ්ඤෝ වේශ්ම ප්රදුද්රුවුඃ ॥ 39 ॥
සංභ්රාංතමනසස්සර්වේ තේන වාක්යේන චෝදිතාඃ ।
තේ ගත්වා රාජභවනං විශ්වාමිත්රමෘෂිං තදා ॥ 40 ॥
ප්රාප්තමාවේදයාමාසුර්නෘපායෛක්ෂ්වාකවේ තදා ।
තේෂාං තද්වචනං ශ්රුත්වා සපුරෝධාස්සමාහිතඃ ॥ 41 ॥
ප්රත්යුජ්ජගාම තං හෘෂ්ටෝ බ්රහ්මාණමිව වාසවඃ ।
තං දෘෂ්ට්වා ජ්වලිතං දීප්ත්යා තාපසං සංශිතව්රතම් ॥ 42 ॥
ප්රහෘෂ්ටවදනෝ රාජා තතෝऽර්ඝ්යමුපහාරයත් ।
ස රාජ්ඤඃ ප්රතිගෘහ්යාර්ඝ්යං ශාස්ත්රදෘෂ්ටේන කර්මණා ॥ 43 ॥
කුශලං චාව්යයං චෛව පර්යපෘච්ඡන්නරාධිපම් ।
2 පුරේ කෝශේ ජනපදේ බාංධවේෂු සුහෘත්සු ච ॥ 44 ॥
කුශලං කෞශිකෝ රාජ්ඤඃ පර්යපෘච්ඡත්සුධාර්මිකඃ ।
අපි තේ සන්නතාස්සර්වේ සාමංතා රිපවෝ ජිතාඃ ॥ 45 ॥
දෛවං ච මානුෂං චාපි කර්ම තේ සාධ්වනුෂ්ඨිතම් ।
වසිෂ්ඨං ච සමාගම්ය කුශලං මුනිපුංගවඃ ॥ 46 ॥
ඍෂීංශ්ච තාන්යථාන්යායං මහාභාගානුවාච හ ।
තේ සර්වේ හෘෂ්ටමනසස්තස්ය රාජ්ඤෝ නිවේශනම් ॥ 47 ॥
විවිශුඃ පූජිතාස්තත්ර නිෂේදුශ්ච යථාර්හතඃ ।
අථ හෘෂ්ටමනා රාජා විශ්වාමිත්රං මහාමුනිම් ॥ 48 ॥
උවාච පරමෝදාරෝ හෘෂ්ටස්තමභිපූජයන් ।
යථාऽමෘතස්ය සංප්රාප්තිර්යථාවර්ෂමනූදකේ ।
යථා සදෘශදාරේෂු පුත්රජන්මාऽප්රජස්ය ච ॥ 49 ॥
ප්රණෂ්ටස්ය යථාලාභෝ යථා හර්ෂෝ මහෝදයේ ।
තථෛවාගමනං මන්යේ ස්වාගතං තේ මහාමුනේ ॥ 50 ॥
කං ච තේ පරමං කාමං කරෝමි කිමු හර්ෂිතඃ ॥ 51 ॥
පාත්රභූතෝऽසි මේ බ්රහ්මංදිෂ්ටයා ප්රාප්තාऽසි කෞශික ।
අද්ය මේ සඵලං ජන්ම ජීවිතං ච සුජීවිතම් ॥ 52 ॥
පූර්වං රාජර්ෂිශබ්දේන තපසා ද්යෝතිතප්රභඃ ।
බ්රහ්මර්ෂිත්වමනුප්රාප්තඃ පූජ්යෝऽසි බහුධා මයා ॥ 53 ॥
තදද්භුතමිදං බ්රහ්මන්පවිත්රං පරමං මම ।
ශුභක්ෂේත්රගතශ්චාහං තව සංදර්ශනාත්ප්රභෝ ॥ 54 ॥
බ්රූහි යත්ප්රාර්ථිතං තුභ්යං කාර්යමාගමනං ප්රති ।
ඉච්ඡාම්යනුගෘහීතෝऽහං ත්වදර්ථපරිවෘද්ධයේ ॥ 55 ॥
කාර්යස්ය න විමර්ශං ච ගංතුමර්හසි කෞශික ।
කර්තා චාහමශේෂේණ දෛවතං හි භවාන්මම ॥ 56 ॥
මම චායමනුප්රාප්තෝ මහානභ්යුදයෝ ද්විජ ।
තවාගමනජඃ කෘත්ස්නෝ ධර්මශ්චානුත්තමෝ මම ॥ 57 ॥
ඉති හෘදයසුඛං නිශම්ය වාක්යං ශ්රුතිසුඛමාත්මවතා විනීතමුක්තම් ।
ප්රථිතගුණයශා ගුණෛර්විශිෂ්ටඃ පරමඍෂිඃ පරමං ජගාම හර්ෂම් ॥ 58 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ බාලකාංඩේ අෂ්ටාදශස්සර්ගඃ ॥
