ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ චතුඃපංචාශස්සර්ගඃ ।
තේ තු තස්මින්මහාවෘක්ෂේ උෂිත්වා රජනීං ශිවාම් ।
විමලේऽභ්යුදිතේ සූර්යේ තස්මාද්දේශාත්ප්රතස්ථිරේ ॥ 1 ॥
යත්ර භාගීරථීං ගංගාං යමුනාභිප්රවර්තතේ ।
ජග්මුස්තං දේශමුද්දිශ්ය විගාහ්ය සුමහද්වනම් ॥ 2 ॥
තේ භූමිභාගාන්විවිධාන් දේශාංශ්චාපි මනෝරමාන් ।
අදෘෂ්ටපූර්වාන් පශ්යංතස්තත්ර තත්ර යශශ්විනඃ ॥ 3 ॥
යථා ක්ෂේමේණ ගච්ඡන් ස පශ්යංශ්ච විවිධාන් ද්රුමාන් ।
නිවෘත්තමාත්රේ දිවසේ රාමඃ සෞමිත්රිමබ්රවීත් ॥ 4 ॥
ප්රයාගමභිතඃ පශ්ය සෞමිත්රේ ධූමමුන්නතම් ।
අග්නේර්භගවතඃ කේතුං මන්යේ සන්නිහිතෝ මුනිඃ ॥ 5 ॥
නූනං ප්රාප්තාඃ ස්ම සංභේදං ගංගායමුනයෝර්වයම් ।
තථා හි ශ්රූයතේ ශබ්දෝ වාරිණෝ වාරිඝට්ටිතඃ ॥ 6 ॥
දාරූණි පරිභින්නානි වනජෛරුපජීවිභිඃ ।
භරද්වාජාශ්රමේ චෛතේ දෘශ්යංතේ විවිධා ද්රුමාඃ ॥ 7 ॥
ධන්විනෞ තෞ සුඛං ගත්වා ලංබමානේ දිවාකරේ ।
ගංගායමුනයෝස්සංධෞ ප්රාපතුර්නිලයං මුනේඃ ॥ 8 ॥
රාමස්ත්වාශ්රමමාසාද්ය ත්රාසයන්මෘගපක්ෂිණඃ ।
ගත්වා මුහූර්තමධ්වානං භරද්වාජමුපාගමත් ॥ 9 ॥
තතස්ත්වාශ්රමාසාද්ය මුනේර්දර්ශනකාංක්ෂිණෞ ।
සීතයානුගතෞ වීරෞ දූරාදේවාවතස්ථතුඃ ॥ 10 ॥
ස ප්රවිශ්ය මහාත්මානමෘෂිං ශිෂ්යගණෛර්වෘතම් ।
සංශිතව්රතමේකාග්රං තපසා ලබ්ධචක්ෂුෂම් ॥ 11 ॥
හුතාග්නිහෝත්රං දෘෂ්ට්වෛව මහාභාගං කෘතාංජලිඃ ।
රාමඃ සෞමිත්රිණා සාර්ධං සීතයා චාභ්යවාදයත් ॥ 12 ॥
න්යවේදයත චාත්මානං තස්මෛ ලක්ෂ්මණපූර්වජඃ ।
පුත්රෞ දශරථස්යාවාං භගවන් රාමලක්ෂ්මණෞ ॥ 13 ॥
භාර්යා මමේයං වෛදේහී කල්යාණී ජනකාත්මජා ।
මාං චානුයාතා විජනං තපෝවනමනිංදිතා ॥ 14 ॥
පිත්රා ප්රව්රාජ්යමානං මාං සෞමිත්රිරනුජ ප්රියඃ ।
අයමන්වගමද්භ්රාතා වනමේව දෘඪව්රතඃ ॥ 15 ॥
පිත්රා නියුක්තා භගවන් ප්රවේක්ෂ්යාමස්තපෝවනම් ।
ධර්මමේව චරිෂ්යාම ස්තත්ර මූලඵලාශනාඃ ॥ 16 ॥
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා රාජපුත්රස්ය ධීමතඃ ।
උපානයත ධර්මාත්මා ගාමර්ඝ්යමුදකං තතඃ ॥ 17 ॥
නානාවිධානන්නරසාන් වන්යමූලඵලාශ්රයාන් ।
තේභ්යෝ දදෞ තප්තතපා වාසං චෛවාභ්යකල්පයත් ॥ 18 ॥
මෘගපක්ෂිභිරාසීනෝ මුනිභිශ්ච සමංතතඃ ।
රාමමාගතමභ්යර්ච්ය ස්වාගතේනාහතං මුනිඃ ॥ 19 ॥
ප්රතිගෘහ්ය ච තාමර්චාමුපවිෂ්ටං ස රාඝවම් ।
භරද්වාජෝऽබ්රවීද්වාක්යං ධර්මයුක්තමිදං තදා ॥ 20 ॥
චිරස්ය ඛලු කාකුත්ස්ථ පශ්යාමි ත්වාමිහාගතම් ।
ශ්රුතං තව මයා චේදං විවාසනමකාරණම් ॥ 21 ॥
අවකාශෝ විවික්තෝऽයං මහානද්යෝස්සමාගමේ ।
පුණ්යශ්ච රමණීයශ්ච වසත්විහ භවාන් සුඛම් ॥ 22 ॥
ඒවමුක්තස්තු වචනං භරද්වාජේන රාඝවඃ ।
ප්රත්යුවාච ශුභං වාක්යං රාමඃ සර්වහිතේ රතඃ ॥ 23 ॥
භගවන්නිත ආසන්නඃ පෞරජානපදෝ ජනඃ ।
සුදර්ශමිහ මාං ප්රේක්ෂ්ය මන්යේऽහමිමමාශ්රමම් ॥ 24 ॥
ආගමිෂ්යති වෛදේහීං මාං චාපි ප්රේක්ෂකෝ ජනඃ ।
අනේන කාරණේනාහමිහ වාසං න රෝචයේ ॥ 25 ॥
ඒකාංතේ පශ්ය භගවන්නාශ්රමස්ථානමුත්තමම් ।
රමේත යත්ර වෛදේහී සුඛාර්හා ජනකාත්මජා ॥ 26 ॥
ඒතඡ්රුත්වා ශුභං වාක්යං භරද්වාජෝ මහාමුනිඃ ।
රාඝවස්ය තතෝ වාක්යමර්ථග්රාහකමබ්රවීත් ॥ 27 ॥
දශක්රෝශ ඉතස්තාත ගිරිර්යත්රනිවත්ස්යසි ।
මහර්ෂිසේවිතඃ පුණ්යඃ සර්වතඃ සුඛදර්ශනඃ ॥ 28 ॥
ගෝලාංගූලානුචරිතෝ වානරර්ක්ෂනිෂේවිතඃ ।
චිත්රකූට ඉති ඛ්යාතෝ ගංධමාදනසන්නිභඃ ॥ 29 ॥
යාවතා චිත්රකූටස්ය නරශෘංගාන්යවේක්ෂතේ ।
කල්යාණානි සමාධත්තේ න පාපේ කුරුතේ මනඃ ॥ 30 ॥
ඍෂයස්තත්ර බහවෝ විහෘත්ය ශරදාං ශතම් ।
තපසා දිවමාරූඪාඃ කපාලශිරසා සහ ॥ 31 ॥
ප්රවිවික්තමහං මන්යේ තං වාසං භවතස්සුඛම් ।
ඉහ වා වනවාසාය වස රාම මයා සහ ॥ 32 ॥
ස රාමං සර්වකාමෛස්තං භරද්වාජඃ ප්රියාතිථිම් ।
සභාර්යං සහ ච භ්රාත්රා ප්රතිජග්රාහ ධර්මවිත් ॥ 33 ॥
තස්ය ප්රයාගේ රාමස්ය තං මහර්ෂිමුපේයුෂඃ ।
ප්රපන්නා රජනී පුණ්යාඃ චිත්රාඃ කථයතඃ කථාඃ ॥ 34 ॥
සීතාතෘතීයඃ කාකුත්ස්ථඃ පරිශ්රාංතඃ සුඛෝචිතඃ ।
භරද්වාජාශ්රමේ රම්යේ තාං රාත්රිමවසත්සුඛම් ॥ 35 ॥
ප්රභාතායාං රජන්යාං තු භරද්වාජමුපාගමත් ।
උවාච නරශාර්දූලෝ මුනිං ජ්වලිතතේජසම් ॥ 36 ॥
ශර්වරීං භගවන්නද්ය සත්යශීල තවාශ්රමේ ।
උෂිතාඃ ස්මේහ වසතිමනුජානාතු නෝ භවාන් ॥ 37 ॥
රාත්ර්යාං තු තස්යාං ව්යුෂ්ටායාං භරද්වාජෝऽබ්රවීදිදම් ।
මධුමූලඵලෝපේතං චිත්රකූටං ව්රජේති හ ॥ 38 ॥
වාසමෞපයිකං මන්යේ තව රාම මහාබල නානානගගණෝපේතඃ කින්නරෝරගසේවිතඃ ।
මයූරනාදාභිරුතෝ ගජරාජනිෂේවිතඃ ॥ 39 ॥
ගම්යතාං භවතා ශෛල ශ්චිත්රකූටඃ ස විශ්රුතඃ ।
පුණ්යශ්ච රමණීයශ්ච බහුමූලඵලායුතඃ ॥ 40 ॥
තත්ර කුංජරයූථානි මෘගයූථානි චාභිතඃ ।
විචරංති වනාංතේස්මින් තානි ද්රක්ෂ්යසි රාඝව ॥ 41 ॥
සරිත්ප්රස්රවණප්රස්ථාන් දරීකංදරනිර්ඣරාන් ।
චරතඃ සීතයා සාර්ධං නංදිෂ්යති මනස්තව ॥ 42 ॥
ප්රහෘෂ්ටකෝයෂ්ටිකකෝකිලස්වනෛර්විනාදිතං තං වසුධාධරං ශිවම් ।
මෘගෛශ්ච මත්තෛර්බහුභිශ්ච කුංජරෛඃ සුරම්යමාසාද්ය සමාවසාශ්රමම් ॥ 43 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ චතුඃපංචාශස්සර්ගඃ ॥
