ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාංඩම් ।
අථ ත්රිසප්තතිතමස්සර්ගඃ ।
තතෝහතාන්රාක්ෂසපුංගවාංස්තාන් දේවාංතකාදිත්රිශිරෝතිකායාන් ।
රක්ෂෝගණාස්තත්රහතාවශිෂ්ටාස්තේරාවණායත්වරිතාශ්ශශංසුඃ ॥ 1 ॥
තතෝහතාංස්තාන් සහසානිශම්යරාජාමුමෝහපරිප්ලුතාක්ෂඃ ।
පුත්රක්ෂයංභ්රාතෘවධං ච ඝෝරංවිචිංත්යරාජාවිපුලංප්රදධ්යෞ ॥ 2 ॥
තතස්තුරාජානමුදීක්ෂ්යදීනංශෝකාර්ණවේසංපරිපුප්ලුවානම් ।
රථර්ෂභෝරාක්ෂසරාජසූනුස්තමිංද්රජිද්වාක්යමිදංබභාෂේ ॥ 3 ॥
න තාත මෝහංපරිගංතුමර්හසියත්රේංද්රජිජජීවතිරාක්ෂසේංද්ර ।
නේංද්රාරිබාණාභිහතෝහිකශ්චිත්ප්රාණාන් සමර්ථස්සමරේऽභිපාතුම් ॥ 4 ॥
පශ්යාද්යරාමංසහලක්ෂ්මණේනමද්බාණනිර්භින්නවිකීර්ණදේහම් ।
ගතායුෂංභූමිතලේශයානංශිතෛශ්ශරෛරාචිතසර්වගාත්රම් ॥ 5 ॥
ඉමාංප්රතිජ්ඤාංශෘණුශක්රශත්රෝඃසුනිශ්චිතාංපෞරුෂදෛවයුක්තාම් ।
අද්යෛවරාමංසහලක්ෂ්මණේනසංතර්පයිෂ්යාමිශරෛරමෝඝෛඃ ॥ 6 ॥
අද්යේංද්රවෛවස්වතවිෂ්ණුමිත්රසාධ්යාශ්චවෛශ්වානරචංද්රසූර්යාඃ ।
ද්රක්ෂ්යංතුමේවික්රමමප්රමේයංවිෂ්ණෝරිවෝග්රංබලියජ්ඤවාටේ ॥ 7 ॥
ස ඒවමුක්ත්වාත්රිදශේංද්රශත්රුරාපෘච්ඡයරාජානමදීනසත්ත්වඃ ।
සමාරුරෝහානිතුල්යවේගංරථංඛරශ්රේෂ්ඨසමාධියුක්තම් ॥ 8 ॥
තමාස්ථායමහාතේජාරථංහරිරථෝපමම් ।
ජගාමසහසාතත්රයත්රයුද්ධමරිංදමඃ ॥ 9 ॥
තංප්රස්ථිතංමහාත්මානමනුජග්මුර්මහාබලාඃ ।
සම්හර්ෂමාණාබහනෝධනුෂ්ප්රවරපාණයඃ ॥ 10 ॥
ගජස්කංධගතාඃකේචිත්කේචිත්ප්රවරවාජිභිඃ ।
ව්යාඝ්රවෘශ්චිකමාර්ජාරඛරෝරෝෂ්ට්රෛශ්චභුජංගමෛඃ ॥ 11 ॥
වරාහෛශ්ශ්වාපදෛස්සිංහෛර්ජංබුකෛඃපර්වතෝපමෛඃ ।
කාකහංසමයූරෛශ්චරාක්ෂසාභීමවික්රමාඃ ॥ 12 ॥
ප්රාසමුද්ගරනිස්ත්රිංශපරශ්වථගදාධරාඃ ।
භුශුංඩිමුද්ගරායෂ්ටිශතඝ්නීපරිඝායුධා ॥ 13 ॥
ස ශංඛනිනදෛඃපූර්ණෛර්භේරීණාංචාපිනිස්ස්වනෛඃ ।
ජගාමත්රිදශේංද්රාස්තූයමානෝනිශාචරෛඃ ॥ 14 ॥
ස ශංඛශශිවර්ණේනඡත්රේණරිපුසූදනඃ ।
රරාජප්රතිපූර්ණේනනභශ්චංද්රමසායථා ॥ 15 ॥
අවීජ්යතතතෝවීරෝහෛමෛර්හේමවිභූෂිතෛඃ ।
චාරුචාමරමුඛ්යෛශ්චමුඛ්යස්සර්වධනුෂ්මතාම් ॥ 16 ॥
ස තුදෘෂ්ටවාවිනිර්යාංතංබලේනමහාතාවෘතම් ।
රාක්ෂසාධිපතිශ්රශීමාන් රාවණඃපුත්රමබ්රවීත් ॥ 17 ॥
ත්වමප්රතිරථඃපුත්රත්වයාවෛවාසවෝජිතඃ ।
කිංපුනර්මානුෂංධෘෂ්යංනිහනිෂ්යසිරාඝවම් ॥ 18 ॥
තථෝක්තෝරාක්ෂසේංද්රේණප්රත්යගෘහ්ණාන්මහාශිෂඃ ।
තස්ත්විංද්රජිතාලංකාසූර්යප්රතිමතේජසා ॥ 19 ॥
රරාජාප්රතිවීර්යේණද්යෞරිවාර්කේණභාස්වතා ।
සංප්රාප්යමහාතේජායුද්ධභූමිමරිංදමඃ ॥ 20 ॥
ස්ථාපයාමාසරක්ෂාංසිරථංප්රතිසමංතතඃ ।
තතස්තුහුතභෝක්තාරංහුතභුක්සදෘශප්රභඃ ॥ 21 ॥
ජුහාවරාක්ෂසශ්රේෂ්ඨෝමංත්රවද්විධිවත්තදා ।
සහවිර්ලාජසංස්කාරෛර්මාල්යගංධපුරස්කෘතෛඃ ॥ 22 ॥
ජුහුවේපාවකංතත්රරාක්ෂනේංද්රඃප්රතාපවාන් ।
ශස්ත්රාණිශරපත්රාණිසමිධෝऽථවිභීතකාඃ ॥ 23 ॥
ලෝහිතානි ච වාසාංසිස්රුවංකාර්ෂ්ණායසංතථා ।
සතත්රාග්නිංසමාස්තීර්යශරපත්රෛස්සතෝමරෛඃ ॥ 24 ॥
හවිස්තත්ප්රතිජග්රාහ පාවකඃ ස්වයමුත්ථිතඃ ।
සෝऽස්ත්රමාහාරයාමාස බ්රාහ්මමස්ත්රවිදාං වරඃ ॥ 25 ॥
හවිස්තත්ප්රතිජග්රාහපාවකස්ස්වයමාස්ථිතඃ ।
සෝऽස්ත්රමාහාරයාමාසබ්රාහ්මමිංද්රරිපුස්තදා ॥ 26 ॥
ධනුශ්චාත්මරථංචෛවසර්වංතත්රාභ්යමංත්රයත් ।
තස්මින්නාහූයමානේස්ත්රේහූයමානේ ච පාවකේ ॥ 27 ॥
සාර්ධංග්රහේංදුනක්ෂත්රෛර්විතත්රාසනභස්ථ්සලම් ।
ස පාවකංපාවකදීප්තතේජාහුත්වාමහේංද්රප්රතිමප්රභාවඃ ।
ස චාපබාණාසිරථාශ්වසූතඃඛේऽංතර්දධේऽත්මානමචිංත්යරූපඃ ॥ 28 ॥
තතෝහයරථාකීර්ණංපතාකාධ්වජශෝභිතම් ।
නිර්යයෞරාක්ෂසබලංනර්දමානංයයුත්සයා ॥ 29 ॥
තේශරෛර්බහුභිශ්චිත්රෛස්තීක්ෂ්ණවේගෛරලංකෘතෛඃ ।
තෝමරෛරංකුශෛශ්චාපිවානරාන් ජඝ්නුරාහවේ ॥ 30 ॥
රාවණිස්තුතතස්සංකෘද්ධස්තාන්නිරීක්ෂ්යනිශාචරාන් ।
හෘෂ්ටාභවංතෝයුධ්යංතුවානරාණාංජිඝාංසයා ॥ 31 ॥
තතස්තේරාක්ෂසාස්සර්වේනර්ධංතෝජයකාංක්ෂිණඃ ।
අභ්යවර්ෂංස්තතෝඝෝරාන්වානරාන් ශරවෘෂ්ටිභිඃ ॥ 32 ॥
ස තුනාලීකනාරාචෛර්ගදාභිර්මුසලෛරපි ।
රක්ෂෝභිස්සම්වෘතස්සංඛ්යේවානරාන් විචකර්ත හ ॥ 33 ॥
තේවධ්යමානාස්සමරේවානරාඃපාදපායුධාඃ ।
අභ්යවර්ෂංතසහසාරාවණිංශෛලපාදපෛඃ ॥ 34 ॥
ඉංද්රජිත්තුතදාක්රුද්ධෝමහාතේජාමහාබලඃ ।
වානරාණාංශරීරාණිව්යධමද්රාවණාත්මජඃ ॥ 35 ॥
ශරේණෛකේන ච හරීන්නවපංච ච සප්ත ච ।
බිභේදසමරේක්රුද්ධෝරාක්ෂසාන් සංප්රහර්ෂයන් ॥ 36 ॥
ස ශරෛස්සූර්යසංකාශෛශ්ශාතකුංභවිභූෂිතෛඃ ।
වානරාන් සමරේවීරඃප්රමමාථසුදුර්ජයඃ ॥ 37 ॥
තේභින්නගාත්රාස්සමරේවානරාශ්ශරපීඩිතාඃ ।
පේතුර්මථිතසංකල්පාස්සුරෛරිවමහාසුරාඃ ॥ 38 ॥
තංතපංතමිවාදිත්යංඝෝරෛර්බාණගභස්තිභිඃ ।
අභ්යධාවංතසංකෘද්ධාස්සම්යුගේවානරර්ෂභාඃ ॥ 39 ॥
තතස්තුවානරාස්සර්වේභින්නදේහාවිචේතසඃ ।
ව්යථිතාවිද්රවංතිස්මරුධිරේණසමුක්ෂිතාඃ ॥ 40 ॥
රාමස්යාර්ථේපරාක්රම්යවානරාස්ත්යක්තජීවිතාඃ ।
නර්දංතස්තේऽභිවෘත්තාස්තුසමරේසශිලායුධාඃ ॥ 41 ॥
තේද්රුමෛඃපර්වතාග්රෛශ්චශිලාභිශ්චප්ලවංගමාඃ ।
අභ්යවර්ෂංතසමරේරාවණිංපර්යවස්ථිතාඃ ॥ 42 ॥
තද්රුමාණාංශිලානාං ච වර්ෂංප්රාණහරංමහත් ।
ව්යපෝහතමහාතේජාරාවණිස්සමිතිංජයඃ ॥ 43 ॥
තතඃපාවකසංකාශෛශ්ශරෛරාශීවිෂෝපමෛඃ ।
වානරාණාමනීකානිබිභේදසමරේප්රභුඃ ॥ 44 ॥
අෂ්ටාදශශරෛස්තීක්ෂ්ණෛස්සවිදද්වාගංධමාදනම් ।
විව්යාථනවභිශ්චෛවනලංදූරාදවස්ථිතම් ॥ 45 ॥
සප්තභිස්තුමහාවීර්යෝමෛංදංමර්මවිදාරණෛඃ ।
පංචභිර්විශිඛෛශ්චෛවගජංවිව්යාථසංයුගේ ॥ 46 ॥
ජාංබවංතංතුදශභිර්නීලංත්රිංශද්භිරේව ච ।
සුග්රීවමෘෂභංචෛවසෝऽංගදංද්විවිධංතථා ॥ 47 ॥
ඝෝරෛර්දත්තවරෛස්තීක්ෂ්ණෛර්නිෂ්ප්රාණානකරෝත්තදා ।
අන්යානපිතදාමුඛ්යාන්වානරාන් බහුභිශ්ශරෛඃ ॥ 48 ॥
අර්දයාමාසසංකෘද්ධඃකාලානගිරිවමූර්ඡිතඃ ।
සශරෛස්සූර්යසංකාශෛස්සුමුක්සෛශශීඝ්රගාමිභිඃ ॥ 49 ॥
වානරාණාමනීකානිනිර්මමංථමහාරණේ ।
ආකුලාංවානරීංසේනාංශරජාලේනමෝහිතාම් ॥ 50 ॥
හෘෂ්ටස්සපරයාප්රීත්යාදදර්ශක්ෂතජෝක්ෂිතාම් ।
වානරේවමහාතේජාරාක්ෂසේංද්රාත්මජෝබලී ॥ 51 ॥
සංසෘජ්යබාණවර්ෂං ච ශස්ත්රවර්ෂං ච දාරුණම් ।
මමර්දවානරානීකමිංද්රජිත්ත්වරිතෝබලී ॥ 52 ॥
ස්වසෛන්යමුත්සෘජ්යසමේත්යතූර්ණංමහාරණේවානරවාහිනීෂු ।
අදෘශ්යමානශ්ශරජාලමුග්රංවවර්ෂනීලාංබුධරෝයථාංබු ॥ 53 ॥
තේශක්රජිද්බාණවිශීර්ණදේහාමායාහතාවිස්වරමුන්නදංතඃ ।
රණේනිපේතුර්හරයෝऽද්රිකල්පායථේංද්රවජ්රාභිහතානගේංද්රාඃ ॥ 54 ॥
තේකේවලංසංදදෘශුශශිතාග්රාන්බාණාන්රණේවානරවාහිනීෂු ।
මායානිගූඪංතුසුරේංද්රශත්රුං න චාවෘතංරාක්ෂසමභ්යපශ්යන් ॥ 55 ॥
තතස්සරක්ෂෝධිපතිර්මහාත්මාසර්වාදිශෝබාණගණෛශශිතාග්රෛඃ ।
ප්රච්ඡාදයාමාසරවිප්රකාශෛර්විපාදයාමාස ච වානරේංද්රාන් ॥ 56 ॥
ස ශූලනිස්ත්රිංශපරශ්වධානිව්යාවිධ්යදීප්තානලසන්නිභානි ।
සවිස්ඵුලිංගෝජ්ජ්වලපාවකානිවවර්ෂතීව්රංප්ලවගේංද්රසෛන්යේ ॥ 57 ॥
තතෝජ්වලනසංකාශෛශ්ශරෛර්වානරයූථපාඃ ।
තාඩිතාශ්ශක්රජිද්බාණෛඃප්රඵුල්ලාඉවකිංශුකාඃ ॥ 58 ॥
තේන්යෝන්යමභිසර්පංතෝනිනදංතශ්චවිස්වරම් ।
රාක්ෂසේංද්රාස්ත්රනිර්භින්නානිපේතුර්වානරර්ෂභාඃ ॥ 59 ॥
උදීක්ෂමාණාගගනංකේචින්නේත්රේෂුතාඩිතාඃ ।
ශරෛර්විවිශුරන්යෝන්යංපේතුශ්චජගතීතලේ ॥ 60 ॥
හනූමංතං ච සුග්රීවමංගදංගංධමාදනම් ।
ජාංබවංතංසුෂේණං ච වේගදර්ශිනමේව ච ॥ 61 ॥
මෛංදං ච ද්විවිදංනීලංගවාක්ෂංගජගෝමුභෞ ।
කේසරිංහරිලෝමානංවිද්යුද්ධංෂ්ට්රං ච වානරම් ॥ 62 ॥
ස බාණවර්ෂෛරභිවර්ෂ්යමාණෝ ।
ධාරානිපාතානිව තාන්විචිංත්ය ।
සමීක්ෂමාණඃ පරමාද්භුතශ්රී ।
රාමස්තදා ලක්ෂ්මණමිත්යුවාච ॥ 63 ॥
ප්රසෛශ්ශූලෛශ්ශිතෛර්බාණෛරිංද්රජින්මංත්රසම්හිතෛඃ ।
විව්යාධහරිශාර්දූලාන් සර්වාංස්තාන්රාක්ෂසෝත්තමඃ ॥ 64 ॥
ස වෛගදාභිර්හරියූථමුඛ්යාන්නිර්භිද්යබාණෛස්තපනීයවංඛෛඃ ।
වවර්ෂරාමංශරවෘෂ්ටිජාලෛස්සලක්ෂ්මණංභාස්කරරමශිකල්පෛඃ ॥ 65 ॥
ස බාණවර්ෂෛරභිවෘෂ්යමාණෝධාරානිපාතානිවතානච්නිත්ය ।
සමීක්ෂමාණඃපරමාද්භුතශ්රීරාමතදාලක්ෂ්මණමිත්යුවාච ॥ 66 ॥
අසෞපුනර්ලක්ෂ්මණරාක්ෂසේංද්රෝබ්රහ්මාස්ත්රමාශ්රිත්යසුරේංද්රශත්රුඃ ।
නිපාතයිත්වාහරිසෛන්යමුග්රමස්මාන්ශරෛරර්දයතිප්රසක්තඃ ॥ 67 ॥
ස්වයංභුවාදත්තවරෝමහාත්මා ।
සමාහිතෝංතර්හිතභීමකායඃ ।
කථංනුශක්යෝයුධිනෂ්ටදේහෝනිහංතුමද්යේංද්රජිදුද්යතාස්ත්රඃ ॥ 68 ॥
මන්යේස්වයංභුර්භගවානච්නිත්යෝයස්යෛතදස්ත්රංප්රභවශ්චයෝऽස්ය ।
බාණාවපාතාස්ත්වමිහාද්යධීමන්මයාසහාව්යග්රමනාස්සහස්ව ॥ 69 ॥
ප්රච්ඡාදයත්යේෂහිරාක්ෂසේංද්රස්සර්වාධිශස්සායකවෘෂ්ටිජාලෛඃ ।
ඒතච්චසර්වංපතිතාග්ය්රශූරං න භ්රාජතේවානරරාජසෛන්යම් ॥ 70 ॥
ආවාංතුදෘෂ්ටවාපතිතෞවිසංජ්ඤෞනිවෘත්තයුද්දෞගතරෝෂහර්ෂේ ।
ධ්රුවංප්රවේක්ෂ්යත්යමරාරිවාසමසෞසමාදායරණාග්රලක්ෂ්මීම් ॥ 71 ॥
තතස්තුතාවිංද්රජිදස්ත්රජාලෛර්භභූවතුස්තත්රතථාවිශස්තෞ ।
ස චාපිතෞතත්රවිදර්ශයිත්වානනාදහර්ෂාද්යුධිරාක්ෂසේංද්රඃ ॥ 72 ॥
සතත්තදාවානරසෛන්යමේවංරාමං ච සංඛ්යේසහලක්ෂ්මණේන ।
විෂාදයිත්වාසහසාවිවේශපුරීංදශග්රීවභුජාභිගුප්තාම් ॥ 73 ॥
සන්ස්තූයමානස්සතුයාතුධානෛඃ ।
පත්රේ ච සර්වංහෘෂිතෝऽභ්යුවාච ॥ 74 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාංඩේ ත්රිසප්තතිතමස්සර්ගඃ ॥
