ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාංඩම් ।
අථ ෂට්සප්තතිතමස්සර්ගඃ ।
ප්රවෘත්තේසංකුලේතස්මින් ඝෝරේවීරජනක්ෂ්යේ ।
අංගදඃකංපනංවීරමාසසාදරණෝත්සුකඃ ॥ 1 ॥
ආහූයසෝංගදංකෝපාත්තාඩයාමාසවේගිතඃ ।
ගදයාකංපනඃපූර්වං ස චචාලභෘශාහතඃ ॥ 2 ॥
ස සංජ්ඤාංප්රාප්යතේජස්වීචික්ෂේපශිඛරංගිරේඃ ।
අර්දිතස්තත්ප්රහාරේණකංපනඃපතිතෝභුවි ॥ 3 ॥
තතස්තුකංපනංදෘෂ්ටවාශෝණිතාක්ෂෝහතංරණේ ।
රථේනාභ්යපතත් ක්ෂිප්රංතත්රාංගදමභීතවත් ॥ 4 ॥
සෝංගදංනිශිතෛර්බාණෛස්තදාවිව්යාධවේගිතඃ ।
ශරීරදාරණෛස්තීක්ෂ්ණෛඃකාලාග්නිසමවිග්රහෛඃ ॥ 5 ॥
ක්ෂුරක්ෂුරප්රෛර්නාරාචෛර්වත්සදංතෛශ්ශිලීමුඛෛඃ ।
කර්ණිශල්යවිපාඨෛශ්චබහුභිශ්චශිතෛශ්ශරෛඃ ॥ 6 ॥
අංගදඃප්රතිවිද්ධාංගෝවාලිපුත්රඃප්රතාපවාන් ।
ධනුරග්ය්රංරථංබාණාන්මමර්දතරසාබලී ॥ 7 ॥
ශෝණිතාක්ෂස්තතඃක්ෂිප්රමසිචර්මසමාදදේ ।
උත්පපාතදිවංක්රුද්ධෝවේගවානවිචාරයන් ॥ 8 ॥
තංක්ෂිප්රතරමාඵ්ලුත්යපරාමෘශ්යාංගදෝබලී ।
කරේණතස්යතංඛංගංසමාච්ඡිද්යනනාද ච ॥ 9 ॥
තස්යාංසඵලකේඛඩගංනිජඝානතතෝऽංගදඃ ।
යජ්ඤෝපවීතවච්චෛනංචිච්ඡේදකපිකුංජරඃ ॥ 10 ॥
තංප්රගෘහ්යමහාඛඩගංවිනද්ය ච පුනඃපුනඃ ।
වාලිපුත්රෝऽභිදුද්රාවරණශීර්ෂේපරානරීන් ॥ 11 ॥
ආයසීංතුගදාංප්රගෘහ්ය ස වීරඃකනකාංගදඃ ।
ශෝණිතාක්ෂස්සමාවිධ්යතමේවානුපපාත හ ॥ 12 ॥
ප්රජංඝසහිතෝවීරෝයූපාක්ෂස්තුතතෝබලී ।
රථේනාභියයෞක්රුද්දෝවාලිපුත්රංමහාබලම් ॥ 13 ॥
ප්රජංඝස්තු මහාවීරෝ යූපාක්ෂසහිතෝ බලී ।
ගදයාභියයෞ ක්රුද්ධෝ වාලිපුත්රං මහාබලම් ॥ 14 ॥
අංගදංපරිරක්ෂංතෞමෛංදෝද්විවිදඒව ච ।
තස්යතස්ථතුරභ්යාශේපරස්පරදිදෘක්ෂ්යා ॥ 15 ॥
භිපේතුර්මහාකායාඃප්රතියත්තාමහාබලාඃ ।
රාක්ෂසාවානරාන් රෝෂාදසිචර්මගදාධරාඃ ॥ 16 ॥
ත්රයාණාංවානරේංද්රාණාංත්රිභීරාක්ෂසපුංගවෛඃ ।
සංසක්තානාංමහද්යුද්ධමභවද්රෝමහර්ෂණම් ॥ 17 ॥
තේතුවෘක්ෂාන් සමාදායසංප්රචිපුරාහවේ ।
ඛඩගේනප්රතිචිච්ඡේදතාන් ප්රජංඝෝමහාබලඃ ॥ 18 ॥
රථානශ්වාන් ද්රුමෛශ්ශෛලෛස්තේප්රචික්ෂිපුරාහවේ ।
ශරෞඝෛඃප්රතිචිච්ඡේදතාන්යූපාක්ෂෝනිශාචරඃ ॥ 19 ॥
සෘෂ්ටාව්නිවිදමෛංදාභ්යාංද්රුමානුත්පාට්යවීර්යවාන් ।
බභංජගදයාමධ්යේශෝණිතාක්ෂඃප්රතාපවාන් ॥ 20 ॥
සෘෂ්ටාන් ද්විවදමෛංදාභ්යාං ද්රුමානුත්පාට්ය වීර්ය්වාන් ।
බභංජ ගදයා මද්ය ශෝණිතාක්ෂඃ ප්රතාපවාන් ॥ 21 ॥
තමභ්යාශගතංදෘෂ්ටවාවානරේංද්රෝමහාබලඃ ।
ආජඝානාශ්වකර්ණේනද්රුමේණාතිබලස්තදා ॥ 22 ॥
බාහුංචාස්යසනිස්ත්රිංශමාජඝාන ස මුෂ්ටිනා ।
වාලිපුත්රස්යඝාතේන ස පපාතක්ෂිතාවසිඃ ॥ 23 ॥
තංදෘෂ්ටවාපතිතංභූමෞඛංගමුලසන්නිභම් ।
මුෂ්ටිංසම්වර්තයාමාසවජ්රකල්පංමහාබලඃ ॥ 24 ॥
ස ලලාටේමහාවීර්යමංගදංවානරර්ෂභම් ।
ආජඝානමහාතේජාස්සමුහූර්තංචචාල හ ॥ 25 ॥
ස සංජ්ඤාංප්රාප්යතේජස්වීවාලිපුත්රඃප්රතාපවාන් ।
ප්රජංඝස්යශිරඃකායාතඛංගේනපාතයත්ක්ෂිතෞ ॥ 26 ॥
ස යූපාක්ෂෝऽශ්රුපූර්ණාක්ෂඃපිතෘව්යේනිහතේරණේ ।
අවරුහ්යරථාත්ක්ෂිප්රංක්ෂීණේෂුඛංගමාදදේ ॥ 27 ॥
තමාපතංතංසංප්රේක්ෂ්යයූපාක්ෂංද්විවිදස්ත්වරන් ।
ආජඝානෝරසික්රුද්ධෝජග්රාහ ච බලාද්බලී ॥ 28 ॥
ගෘහීතංභ්රාතරංදෘෂ්ටවාශෝණිතාක්ෂෝමහාබලඃ ।
ආජඝානගදාග්රේණවක්ෂසිද්විවිදංතතඃ ॥ 29 ॥
ස ගදාභිහතස්තේනසංචචාලමහාබලඃ ।
උද්යතා ච පුනස්තස්යජහාරද්විවිදෝගදාම් ॥ 30 ॥
තස්මින්නංතරේමෛංදෝවීරෝවානරයූථපඃ ।
යූපාක්ෂංතාඩයාමාසතලේනෝරසිවීර්යවාන් ॥ 31 ॥
තෞශෝණිතාක්ෂ්යූපාක්ෂෞප්ලවංගාභ්යාංතරස්විනෞ ।
චක්රතුස්සමරේතීව්රමාකර්ෂෝත්පාටනංභෘශම් ॥ 32 ॥
ද්විවිදශ්ශෝණිතාක්ෂංතුවිදදාරනඛෛර්මුඛෛ ।
නිෂ්පිපේෂ ච වේගේනක්ෂිතාවාවිධ්යවීර්යවාන් ॥ 33 ॥
පාක්ෂමභිසංකෘද්ධෝ මෛංදෝ වානරයූථපඃ ।
පීඩයාමාසබාහුභ්යාංසපපාතහතඃක්ෂිතෞ ॥ 34 ॥
හතප්රවීරාව්යථිතාරාක්ෂසේංද්රචමූස්තදා ।
ජගාමාභිමුඛීසාතුකුංභකර්ණසුතෝයතඃ ॥ 35 ॥
ආපතතනීං ච වේගේනකුංභස්තාංසාංත්වයච්චමූම් ।
අථෝත්කෂ්ටංමහාවීර්යෛර්ලබ්ධලක්ෂ්යෛඃප්ලවංගමෛඃ ॥ 36 ॥
නිපාතිතමහාවීරාංදෘෂ්ටවාරක්ෂශ්චමූංතතඃ ।
කුංභඃප්රචක්රේතේජස්වීරණේකර්මසුදුෂ්කරම් ॥ 37 ॥
ස ධනුර්ධන්විනාංශ්රේෂ්ඨඃප්රගෘහ්යසුසමාහිතඃ ।
මුමෝචාශීවිෂප්රඛ්යාන්ශරාංදේහවිදාරණාන් ॥ 38 ॥
ස ධනුර්ධන්විනාං ශ්රේෂ්ඨඃ ප්රගෘහ්ය සුසමාහිතඃ ।
මුමෝචාශීවිෂප්රඛ්යාඤ්ශරාංදේහවිදාරණාන් ॥ 39 ॥
ආකර්ණාකෘෂ්ටමුක්තේනජඝානද්විවිදංතදා ।
තේනහාටකපුංඛේනපත්රතිණාපත්ත්රවාසසා ॥ 40 ॥
සහසාභිහතස්තේනවිප්රමුක්තපදස්ස්ඵුරන් ।
නිපපාතාද්රිකූටාභෝවිහ්වලන් ප්ලවගෝත්තමඃ ॥ 41 ॥
මංදස්තුභ්රාතරංභග්නංදෘෂ්ටවාතත්රමහාහවේ ।
ලභිදුද්රාවවේගේනප්රගෘහ්යමහතීංශිලාම් ॥ 42 ॥
තාංශිලාංතුප්රචික්ෂේපරාක්ෂසායමහාබලඃ ।
බිභේදතාංශිලාංකුංභඃප්රසන්නෛඃපංචභිශ්ශරෛඃ ॥ 43 ॥
සංධායචාන්යංසුමුඛංශරමාශීවිෂෝපමම් ।
ආජඝානමහාතේජාවක්ෂසිද්විවිදාග්රජම් ॥ 44 ॥
ස තුතේනප්රහාරේණමෛංදෝවානරයූථපඃ ।
මර්මණ්යභිහතස්තේනපපා ත භුවිමූර්ඡිතඃ ॥ 45 ॥
අංගදෝමාතුලෞදෘෂ්ටවාපථිතෞතුමහාබලෞ ।
අභිදුද්රාවවේගේනකුංභමුද්යතකාර්මුකම් ॥ 46 ॥
තමාපතංතංවිව්යාධකුංභඃපංචභිරායසෛඃ ।
ත්රිභිශ්චාන්යෛශ්ශිතෛර්බාණෛර්මාතංගමිවතෝමරෛඃ ॥ 47 ॥
සෝऽංගදංවිවිධෛභිර්බාණෛඃකුංභෝවිව්යාථවීර්යවාන් ।
අකුංඨධාරෛර්නිශිතෛස්තීක්ෂ්ණෛඃකනකභූෂණෛඃ ॥ 48 ॥
අංගදඃප්රතිවිද්ධාංගෝවාලිපුත්රෝ න කංපතේ ।
ශිලාපාදපවර්ෂාණිතස්යමූර්ධ්නිවවර්ෂ හ ॥ 49 ॥
ස ප්රචිච්ඡේදතාන් සර්වාන් බිභේද ච පුනශ්ශිලාඃ ।
කුංභකර්ණාත්මජශ්රශීමාන් වාලිපුත්ත්රසමීරිතාන් ॥ 50 ॥
ආපතංතං ච සසංප්රේක්ෂ්යකුංභෝවානරයූථපම් ।
භ්රුවෝර්විව්යාථබාණාභ්යාමුල්කාභ්යාමිවකුංජරම් ॥ 51 ॥
තස්යසුස්රාවරුධිරංපිහිතේචාස්යලෝචනේ ।
අංගදඃපාණිනානේත්රේපිධායරුධිරෝක්ෂිතේ ॥ 52 ॥
සාලමාසන්නමේකේනපරිජග්රාහපාණිවා ।
සංපීඩ්යරසිචාස්කංධං කරේණාභිනිවේශ්ය ච ॥ 53 ॥
කිංචිදභ්යවනම්යෛනමුන්මමාථයථාගජඃ ।
තමිංද්රකේතුප්රතිමංවෘක්ෂංමංදරසන්නිභම් ॥ 54 ॥
සමුත්සෘජංතංවේගේනපශ්යතාංසර්වරක්ෂසාම් ।
සබිභේදශිතෛර්බාණෛස්සප්තභිඃකායභේදනෛඃ ॥ 55 ॥
අංගදෝවිව්යධේऽභීක්ෂණංසසාදචමුමෝහ ච ।
අංගදංව්යථිතංදෘෂ්ටවාසීදංතමිවසාගරම් ॥ 56 ॥
දුරාසදංහරිශ්රේෂ්ඨංරාමායන්යේන්යවේදයන් ।
රාමස්තුව්යථිතංශ්රුත්වාවාලිපුත්ත්රංරණාජරේ ॥ 57 ॥
ව්යාදිදේශහරිශ්රේෂ්ඨාන්ජාංබවත්ප්රමුඛාංස්තතඃ ।
තේතුවානරශාර්දූලාශ්ශ්රුත්වාරාමස්යශාසනම් ॥ 58 ॥
අභිපේතුස්සුසංකෘද්ධාඃකුංභමුද්යතකාර්මුකම් ।
තතෝද්රුමශිලාහස්තාඃකෝපසංරක්තලෝචනාඃ ॥ 59 ॥
රිරක්ෂිෂංතෝऽභ්යපතන්නංගදංවානරර්ෂභාඃ ।
ජාංබවාංශ්චසුෂේණශ්චවේගදර්ශී ච වානරඃ ॥ 60 ॥
කුංභකර්ණාත්මජංවීරංක්රුද්ධාස්සමභිදුද්රුවුඃ ।
සමීක්ෂ්යාපතතස්තාංස්තුවානරේංද්රාන් මහාබලාන් ॥ 61 ॥
ආවවාරශරෞඝේණනගේනේවජලාශයම් ।
තස්යබාණපථංප්රාප්ය න ශේකුරතිවර්තිතුම් ॥ 62 ॥
වානරේංද්රාමහාත්මානෝවේලාමිවමහාදධිඃ ।
තාංස්තුදෘෂ්ටවාහරිගණාන් ශරවෘෂ්ටිභිරර්දිතාන් ॥ 63 ॥
අංගදංපෘෂ්ඨතඃකෘත්වාභ්රාතෘජංප්ලවගේශ්වරඃ ।
භිදුද්රාවවේගේනසුග්රීවඃකුංභමාහවේ ॥ 64 ॥
ශෛලසානුචරංනාගංවේගවානිවකේසරී ।
උත්පාට්ය ච මහාශෛලනශ්වකර්ණාංදවාන්බහූන් ॥ 65 ॥
අන්යාංශ්චවිවිධාන්වවෘක්ෂාචික්ෂේපචිමහාබලඃ ।
තාංඡාදයංතීමාකාශංවෘක්ෂවෘෂ්ටිංදුරාසදාම් ॥ 66 ॥
කුංභකර්ණාත්මජශ්ශීඝ්රංචිච්ඡේදනිශිතෛශ්ශරෛඃ ।
අභිලක්ෂේණතීව්රේණකුංභේනනිශිතෛශ්ශරෛඃ ॥ 67 ॥
අචිතාස්තේද්රුමාරේජුර්යථාඝෝරාෂතඝ්නයඃ ।
ද්රුමවර්ෂංතුසංඡින්නංදෘෂ්ටවාකුංභෝනවීර්යවාන් ॥ 68 ॥
වානරාධිපතිඃ ශීමාන්මහාසත්ත්වෝ න විව්යථේ ।
නිර්භිද්යමානස්සහසාසහමානශ්චතාන් ශරාන් ॥ 69 ॥
කුංභස්යධනුරාක්ෂිප්යබභංජේංද්රධනුෂ්ප්රභම් ।
අවඵ්ලුත්යතතශ්ශීඝ්රංකෘත්වාකර්මසුදුෂ්කරම් ॥ 70 ॥
අබ්රවීත්කුපිතඃකුංභංභග්නශෘංගමිවද්විපම් ।
නිකුංභාග්රජවීර්යංතේබාණවේගවදද්භුතම් ॥ 71 ॥
සන්නතිශ්චප්රභාවශ්චතවවාරාවණස්යවා ।
ප්රහ්ලාදබලිවෘත්රඝ්නකුභේරවරුණෝපම ॥ 72 ॥
ඒකස්ත්වමනුජාතෝऽසිපිතරංබලවෘත්තතඃ ।
ත්වාමේවෛකංමහාබාහුංචාපහස්තමරිංදමම් ॥ 73 ॥
ත්රිදශානාතිවර්තංතේජිතේංද්රියමිවාධයඃ ।
වික්රමස්වමහාබුද්ධේ කර්මාණිමමපශ්යතඃ ॥ 74 ॥
වරදානාපතිතෘව්යස්තේසහතේදේවදානවාන් ।
කුංභකර්ණස්තුවීර්යේණසහතේ ච සුරාසුරාන් ॥ 75 ॥
තතඃකුංභස්තුසුග්රීවංබාහුභ්යාංජගෘහේතදා ।
ගජාවිවාහිතමදෞනිශ්ශ්වසංතෞමුහුර්මුහු 76.81 ।
අන්යෝන්යගාත්රග්රථිතෞකර්ෂංතාවිතරේතරම් ।
සධූමාංමුඛතෝජ්වාලාංවිසෘජංතෞපරිශ්රමාත් ॥ 76 ॥
මහාවිමර්දංසමරේමයාසහතවාද්භුතම් ।
අද්යභූතානිපශ්යංතුශක්රශංබරයෝරිව ॥ 77 ॥
කෘතමප්රතිමංකර්මදර්ශිතංචාස්ත්රකෞශලම් ।
පාතිතාහරිවීරාශ්චත්වයාවෛභීමවික්රමාඃ ॥ 78 ॥
උපාලංභභයාච්චාපිනාසිවීරමයාහතඃ ।
කෘතකර්මපරිශ්රාංතෝවිශ්රාංතඃපශ්යමේබලම් ॥ 79 ॥
තේනසුග්රීවවාක්යේනසාවමානේනමානිතඃ ।
අග්නේරාජ්යාහුතස්යේවතේජස්තස්යාභ්යවර්ධත ॥ 80 ॥
තයෝඃපාදාභිඝාතාච්චනිමග්නාචාභවන්මහි ।
ව්යාඝූර්ණිතතරංගශ්චචුක්ෂුභේවරුණාලයඃ ॥ 81 ॥
තතඃකුංභංසමුත්ක්ෂිප්යසුග්රීවෝලවණාංභසි ।
පාතයාමාසවේගේනදර්ශයන්නුදධේස්තලම් ॥ 82 ॥
තතඃකුංභනිපාතේනජලරාශිස්සමුත්ථිතඃ ।
ව්නිධ්යමංදරසංකාශෝවිසසර්පසමංතතඃ ॥ 83 ॥
තතඃකුංභස්සමුත්පත්යසුග්රීවමභිපද්ය ච ।
ආජඝානෝරසික්රුද්ධෝවජ්රවේගේනමුෂ්ටිනා ॥ 84 ॥
තස්යචචර්මච පුස්ඵෝටබහුසුස්රාවශෝණිතම් ।
ස ච මුෂ්ටිර්මහාවේගඃප්රතිජඝ්නේऽස්ථිමංඩලේ ॥ 85 ॥
ත්දාවේගේනතත්රාසීත්තේජඃප්රජ්වලිතංමහත් ।
වජ්රනිෂ්පේෂසංජාතාජ්වාලාමේරෝර්යථාගිරේඃ ॥ 86 ॥
ස තත්රාභිහතස්තේනසුග්රීවෝවානරර්ෂභඃ ।
මුෂ්ටිංසම්වර්තයාමාසවජ්රකල්පංමහාබලඃ ॥ 87 ॥
අර්චිස්සහස්රවිකචරවිමංඩලසප්රභම් ।
ස මුෂ්ටිංපාතයාමාසකුංභස්යෝරසිවීර්යවාන් ॥ 88 ॥
ස තුතේනප්රහාරේණවිහ්වලෝභෘශතාඩිතඃ ।
නිපපාතතදාකුංභෝගතාර්චිරිවපාවකඃ ॥ 89 ॥
අර්චිඃසහස්රවිකචං රවිමංඩලසප්රභම් ।
ස මුෂ්ටිං පාතයාමාස කුංභස්යෝරසි වීර්යවාන් ॥ 90 ॥
කුංභස්යපතතෝරූපංභග්නස්යෝරසිමුෂ්ටීනා ।
බභෞරුද්රාභිපන්නස්යයථාරූපංගවාංපතේඃ ॥ 91 ॥
තස්මින්හතේභීමපරාක්රමේණප්ලවංගමානාමෘෂභේණයුද්ධේ ।
මහීසශෛලාසවනාචචාලභයං ච රක්ෂාංස්යධිකංවිවේශ ॥ 92 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාංඩේ ෂට්සප්තතිතමස්සර්ගඃ ॥
