ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාංඩම් ।
අථ ද්වාවිංශස්සර්ගඃ ।
අථෝවාච රඝුශ්රේෂ්ඨඃ සාගරං දාරුණං වචඃ ।
අද්ය ත්වාං ශෝෂයිෂ්යාමි සපාතාලං මහාර්ණව ॥ 1 ॥
ශරනිර්දග්ධතෝයස්යපරිශුෂ්කස්යසාගරඃ ।
මයාශෝෂිතසත්ත්වස්යපාංසුරුත්පද්යතේමහාන් ॥ 2 ॥
මත්කාර්මුකවිසෘෂ්ටේවශරවර්ෂේණසාගර ।
පාරංතේऽද්යගමිෂ්යංතිපදභිරේවප්ලවංගමාඃ ॥ 3 ॥
විචින්වන්නාභිජානාසිපෞරුෂංනාපිවික්රමම් ।
දානවාලයසංතාපංමත්තෝනාධිගමිෂ්යසි ॥ 4 ॥
බ්රාහ්මේණාස්ත්රේණසංයෝජ්යබ්රහ්මදංඩනිභං ශරම් ।
සංයෝජ්යධනුෂිශ්රේෂ්ඨවිචකර්ෂමහාබලඃ ॥ 5 ॥
තස්මින්විවිකෘෂ්ටේසහසාරාඝවේණශරාසනේ ।
රෝදසීසංපඵාලේවපර්වතාශ්චචකංපිරේ ॥ 6 ॥
තමශ්චලෝකමාව්රතේදිශශ්චවචකාශිරේ ।
ප්රතිචුක්ෂුභිරේචාශුසරාංසිසරිතස්තථා ॥ 7 ॥
තිර්යක්චසහානේක්ෂත්රෛස්සංගතෞචංද්රභාස්කරෞ ।
භාස්කරාංශුභිරාදීප්තංතමසාචසමාවෘතම් ॥ 8 ॥
චකාශේතදාකාශමුල්කාශතවිදීපිතම් ।
අංතරික්ෂාච්චනිර්ඝාතානිර්ජග්මුරතුලස්වනාඃ ॥ 9 ॥
වපුස්ඵුරුශ්චඝනාදිව්යාදිවිමාරුතපඞ් ඛ්කයඃ ।
බභංජචතදාවෘක්ෂාන්ජලදානුද්වහන්නපිඃ ॥ 10 ॥
අරුජංශ්චෛනශෛලාග්රාශනිඛරාණිබභංජනඃ ।
දිවිස්පෘශෝමහමේඝාස්සංගතාස්සමහාස්වනාඃ ॥ 11 ॥
මුමුචුර්වෛද්යුතානනගීංස්තේමහාශනයස්තදා ।
යානිභූතානිදෘශ්යානිචුක්රුශුශ්චාශනේසමම් ॥ 12 ॥
අදෘශ්යානිචභූතානිමුමුචුර්භෛරවස්වනම් ।
ශිශියරේචාභිභූතානිසංත්රස්තාම්යද්විජංතිච ॥ 13 ॥
සංප්රවිව්යථිරේචාපිවචපස්පංදිරේභයාත් ।
සහාභූතෛස්සතෝයෝර්මිස්සනාගස්සහරාක්ෂසඃ ॥ 14 ॥
සහසාऽභූත්තතෝවේගාබදීමවේගෝමහෝදධිඃ ।
යෝජනංව්යතිචක්රාමවේලාමන්යත්රසම්ල්පවාත් ॥ 15 ॥
තංතදාසමතික්රාංතංනාතිචක්රාමරාඝවඃ ।
සමුද්ධතමමිත්රඝ්නෝරාමෝනදනදීපතිම් ॥ 16 ॥
තතෝමථ්යාත්සමුද්රස්යසාගරස්ස්වයමුත්ථිතඃ ।
උදයන් හිමහාශෛලාන්මේරෝරිවදිවාකරඃ ॥ 17 ॥
පන්නගෛස්සහදීප්තාස්යෛස්සමුද්රඃප්රත්යදෘශ්යත ।
ස්නිග්ධවෛඪූර්යසංකාශෝජාංබූනදවිභූෂණඃ ॥ 18 ॥
රක්තමාල්යාංබරධරඃපද්මපත්රනිභේක්ෂණඃ ।
සර්වපුෂ්පමයීංදිව්යාංශිරසාධාරයන් ස්රජම් ॥ 19 ॥
ජාතරූපමයෛශ්චෛවතපනීයවිභූෂිතෛඃ ।
ආත්මජානාංචරත්නානාංභූෂිතෝභූෂණෝත්තමෛඃ ॥ 20 ॥
ධාතුභිර්මංඩිතශ්ශෛලෝවිවිධෛර්හිමවානිව ।
ඒකාවලීමධ්යගතංතරලංපාටලප්රභම් ॥ 21 ॥
විපුලේනෝරසා බිභ්රත්කෞස්තුභස්ය සහෝදරම් ।
අඝූර්ණිතතරංගෞඝඃකාලිකානිලසංගුලඃ ॥ 22 ॥
ගංගාසිංදුප්රධානනාභිරාපගාභිස්සමාවෘතඃ ।
දේවතානාංසරූපාභිර්නානාරූපාභිරීශ්වරඃ ॥ 23 ॥
සාගරස්සමුපක්රම්යපූර්වමාම්නත්යරවීර්යවාන් ।
අබ්රවීත්ප්රාංජලිර්වාක්යංරාඝවංශරපාණිනම් ॥ 24 ॥
පෘථිවීවායුරාකාශමාපෝජ්යෝතිශ්චරාඝවඃ ।
ස්වභාවේසෞම්ය තිෂ්ඨංතිශාශ්වතංමාර්ගමාශ්රිතාඃ ॥ 25 ॥
තත්ස්වභාවෝමමාප්යේෂයදගාධෝऽහමප්ලවඃ ।
විකාරස්තුභවේද්ගාධඒතත්තේප්රවදාම්යහම් ॥ 26 ॥
නකාමාන්නචලෝභාද්වානභයාතත්සාපාර්ථිවාත්මජඃ ।
ග්රාහනකාකුලජලංස්තංබයේයංකථංජන ॥ 27 ॥
විධාස්යේරාමඃ යේනාපිවිෂහිෂ්යේහ්යහංතථා ।
නග්රාහාප්රහරිෂ්යංතියාවත්සේනාතරිෂ්යති ॥ 28 ॥
හරීණාංතරණේරාමකරිෂ්යාමියථාස්ථලම් ।
තමබ්රවීත්තදාරාමඃඋද්යතෝහිනදීපතේ ।
අමෝඝෝऽයංමහාබාණඃකස්මින් දේශේනිපාත්යතාම් ॥ 29 ॥
රාමස්යවචනංශ්රුත්වාතංචදෘෂ්ටවාමහාශරම් ।
මහෝදධිර්මහාතේජාරාඝවංවාක්යමබ්රවීත් ॥ 30 ॥
මහෝදධිර්මහාතේජා රාඝවං වාක්යමබ්රවීත් ।
උත්තරේණාවකාශෝऽස්ති කශ්චිත්පුණ්යතරෝ මම ॥ 31 ॥
උග්රදර්ශනකර්මාණෝබහවස්තත්රදස්යවඃ ।
ආභීරප්රමුඛාඃපාපාඃපිබංතිසලිලංමම ॥ 32 ॥
තෛස්තුසංස්පර්ශනංපාපෛර්නසහේපාපකර්මභිඃ ।
අමෝඝඃක්රියතාංරාමඃ තත්රතේෂුශරෝත්තමඃ ॥ 33 ॥
තස්යතද්වචනංශ්රුත්වාසාගරස්යරාඝවඃ ।
මුමෝචතංශරංදීප්තංවීරස්සාගරදර්ශනාත් ॥ 34 ॥
තේනතන්මරුකාංතාරංපෘථිව්යාඛලුවිශ්රුතම් ।
නිපාතිතශ්ශරෝයත්රවජ්රාශනිසමප්රභඃ ॥ 35 ॥
නනාදචතදාතත්රවසුධාශල්යපීඩිතා ।
තස්මාද්බ්රාණමුඛාත්තෝයමුත්පපාතරසාතලාත් ॥ 36 ॥
තස්මාද්බාණමුඛාත්තෝයමුත්පපාත රසාතලාත් ।
ස බභූව තදා කූපෝ ව්රණ ඉත්යේව විශ්රුතඃ ॥ 37 ॥
අවධාරණශබ්දශ්චදාරුණස්සමපද්යත ।
තස්මාත්තද්බාණනිපාතේනත්වපඃකුක්ෂිෂ්වශෝෂයත් ॥ 38 ॥
විඛ්යාතංත්රිෂුලෝකේෂුමධුකාංතාරමේවතත් ॥ 39 ॥
මෝක්ෂයිත්වාතතඃකුක්ෂිංරාමෝදශරථාත්මජඃ ।
වරංතස්මෛදදෞවිද්වාන්මරවේऽමරවික්රමඃ ॥ 40 ॥
පශව්යශ්චාල්පරෝගශ්චඵලමූලරසායුතඃ ।
බහුස්නේහෝබහුක්ෂීරස්සුගධනිර්විවිධෞෂධඃ ॥ 41 ॥
ඒවමේතෛර්ගුණෛරුක්තෝබහුභිස්සංයුතෝමරුඃ ।
රාමස්යවරදානාච්චශිවඃපංථාබභූවහ ॥ 42 ॥
තස්මින් දග්ධේතදාකුක්ෂෞසමුද්රස්සරිතාංපතිඃ ।
රාඝවංසර්වශාස්ත්රජ්ඤමිදංවචනමබ්රවීත් ॥ 43 ॥
අයංසෞම්යඃ නලෝනාමතනයෝවිශ්වකර්මණඃ ।
පිත්රාදත්තවරශීමාන්ප්රතිමෝවිශ්වකර්මණාඃ ॥ 44 ॥
ඒෂසේතුංමහෝත්සාහඃකරෝතුමයිවානරඃ ।
තමහංධාරයිෂ්යාමියථාහ්යේෂපිතාතථා ॥ 45 ॥
ඒවමුක්ත්වෝදධිර්නෂ්ටස්සමුත්ථායනලස්තදා ।
අබ්රවීද්වානරශ්රේෂ්ඨෝවාක්යංරාමංමහාබලඃ ॥ 46 ॥
අහංසේතුංකරිෂ්යාමිවිස්තීර්ණේවරුණාලයේ ।
පිතුස්සාමර්ථ්යමාස්ථායතත්ත්වමහාමහෝදධිඃ ॥ 47 ॥
අයංහිසාගරෝභීමස්සේතුකර්මදිදෘක්ෂ්යාඃ ।
දදෞදංඩභයාද්ගාධංරාඝවායමහෝදධිඃ ॥ 48 ॥
මමමාතුර්වරෝදත්තෝමංදරේවිශ්වකර්මණා ।
ඖරසස්තස්යපුත්රෝऽහංසදෘශෝවිශ්වකර්මණා ॥ 49 ॥
නචාප්යහමනුක්තෝවඃප්රබ්රූයාමාත්මනෝගුණාන් ।
සමර්ථශ්චාප්යහංසේතුංකර්තුංවෛවරුණාලයේ ॥ 50 ॥
ස්මාරිතෝऽස්ම්යහමේතේනතත්ත්වමහාමහෝදධිඃ ।
කාමමද්වෛවබධ්නංතුසේතුංවානරපුංගවාඃ ॥ 51 ॥
තතෝවිසෘෂ්ටාරාමේණසර්වතෝහරියූථපාඃ ।
අභිපේතුර්මහාරණ්යංහෘෂ්ටාශ්ශතසහස්රශඃ ॥ 52 ॥
තේනගාන්නගසංකාශාශ්ශාඛාමෘගගණර්ෂභාඃ ।
බභංජුඃවානරාස්තත්රප්රචකර්ෂුශ්චසාගරම් ॥ 53 ॥
තේසාලෛශ්චාශ්වකර්ණෛශ්චධවෛශෛශ්චවානරාඃ ।
කුටජෛරර්ජුනෛස්තාලෛස්තිලකෛසංතිශෛරපි ॥ 54 ॥
බිල්වකෛස්සප්තපර්ණෛශ්චකර්ණිකාරෛශ්චසුපුෂ්පිතෛඃ ।
චූතෛශ්චාශෝකවෘක්ෂෛශ්චසාගරංසමපූරයන් ॥ 55 ॥
සමූලාංශ්චවිමූලාංශ්චපාදපාන් හරිසත්තමාඃ ।
ඉංද්රකේතූනිවෝද්යම්යප්රජහ්රූර්වානරාස්තරූන් ॥ 56 ॥
ඉංද්ර කේතූන් ඉව උද්යම්ය ප්රජහ්රුර් හරයස් තරූන් ।
තාලාන් දාඩිමගුල්මාංශ්ච නාරිකේලවිභීතකාන් ॥ 57 ॥
හස්තිමතාන්මහාකායාඃපාෂාණාංශ්චමහාබලාඃ ।
පර්වතාංශ්චසමුත්පාට්යයන්ස්සරෛඃපරිවහංතිච ॥ 58 ॥
ප්රක්ෂිප්යමාණෛරචලෛස්සහසාජලමුද්දෘතම් ।
සමුත්සසර්පආකාශමවාසර්පත්තතස්තතඃ ॥ 59 ॥
සමුද්රංක්ෂෝභයාමාසුර්වානරාශ්චස්සමංතතඃ ।
සූත්රාණ්යන්යේප්රගෘහ්ණාංතිව්යායතංශතයෝජනම් ॥ 60 ॥
නලශ්චක්රේමහාසේතුංමධ්යේනදනදීපතේඃ ।
සතදාක්රියතේසේතුර්වානරෛර්ඝෝරකර්මභිඃ ॥ 61 ॥
දංඩානන්යේප්රගෘහ්ණංතිවිචින්වංතිතථාපරේ ॥ 62 ॥
වානරෛශ්ශතශස්තත්රරාමස්යාජ්ඤාපුරස්සරාඃ ।
මේඝාභෛඃපර්වතාග්රෛශ්චතෘණෛඃකාෂ්ඨෛර්බබංධිරේ ॥ 63 ॥
පුෂ්පිතාග්රෛශ්චතරුභිස්සේතුංබධ්නංතිවානරාඃ ।
පාෂාණාංශ්චගිරිප්රඛ්යාගනිරීණාංශිඛරාණිච ॥ 64 ॥
දෘශ්යංතේපරිධාවංතෝගෘහ්යදානවසන්නිභාඃ ।
ශිලානාංක්ෂිප්යමාණානාංශෛලානාංනිපාත්යතාම් ।
බභූවතුමුලශ්ශබ්දස්තදාතස්මින්මහෝදධෞ ॥ 65 ॥
කෘතානිප්රථමේනාහ්නායෝජනානිචතුර්දශ ।
ප්රහෘෂ්ටෛර්ගජසංකාශ්චෛස්ත්වරමාණෛඃප්ලවංගමෛඃ ॥ 66 ॥
ද්විතීයේනතථෛචාහ්නායෝජනානිතුවිංශතිඃ ।
කෘතානිප්ලවගෛස්තූර්ණංභීමකායෛර්මහාබලෛඃ ॥ 67 ॥
අහ්නාතෘතයේනතථායෝජනානිකෘතානිච ।
ත්වරමාණෛර්මහාකායෛරේකවිංශතිරේවච ॥ 68 ॥
චතුර්ථේනතථාචාහ්නාද්වාවිංශතිරථාසිවා ।
යෝජනානිමහාවේගෛඃකෘතානිත්වරිතස්තුතෛඃ ॥ 69 ॥
පංචමේනතථාචාහ්නාප්ලවගෛඃක්ෂිප්රකාරිභිඃ ।
යෝජනානිත්රයෝවිංශත්සුවේලමධිකෘත්යවෛ ॥ 70 ॥
සවානරවරශ්රශීමාන්විශ්වකර්මාත්මාජෝබලී ।
බබංධසාගරේසේතුංයථාචාප්යතථාපිතා ॥ 71 ॥
බබංධ සාගරේ සේතුං යථා චාස්ය තථා පිතා ।
ස නලේන කෘතඃ සේතුඃ සාගරේ මකර ආලයේ ॥ 72 ॥
තතෝදේවස්සගංධර්වාස්සිද්දාශ්චපරමර්ෂයඃ ।
ආගම්යගගනේතස්ථුර්ද්රෂ්ටුකාමාස්තදද්බුතම් ॥ 73 ॥
දශයෝජනවිස්තීර්ණංශතයෝජනමායතම් ।
දදෘශුර්දේවගංධර්වානලසේතුංසුදුෂ්කරම් ॥ 74 ॥
ආප්ලවංතඃප්ලවංතශ්චගර්ජංතශ්චප්ලවංගමාඃ ॥ 75 ॥
තදච්නිත්යමසහ්යංචහ්යද්භුතංරෝමහර්ෂණම් ।
දදෘශුස්සර්වභූතානිසාගරේසේතුබංධනම් ।
622.76 ।
තානිකෝටිසහස්රාණිවානරාණාංමහෞජසාම් ।
බධ්නංතස්සාගරේසේතුංජුග්මුඃපාරංමහෝදධේඃ ॥ 76 ॥
තානි කෝටි සහස්රාණි වානරාණාං මහාඕජසාම් ।
බධ්නංතඃ සාගරේ සේතුං ජග්මුඃ පාරං මහාඋදධේඃ ॥ 77 ॥
තතඃපාරේසමුද්රස්යගදාපාණිර්විභීෂණඃ ।
පරේෂාමභිඝාතාර්ථමතිෂ්ඨත්සචිවෛස්සහා ॥ 78 ॥
තතඃ පරේ සමුද්රස්ය ගදා පාණිර් විභීෂණඃ ।
පරේෂාං අභිඝත අර්ථං අතිෂ්ඨත් සචිවෛඃ සහ ॥ 79 ॥
අයංහිවිපුලෝවීරසාගරෝමකරාලයඃ ।
වෛහායපෞයුවාමේතෞවානරෞතාරයිෂ්යතඃ ॥ 80 ॥
අග්රතස්තස්යසෛන්යස්යශ්රීමාන්රාමස්සලක්ෂ්මණඃ ।
ජගාමධන්වීධර්මාත්මාසුග්රීවේණසමන්විතඃ ॥ 81 ॥
න්යේමධ්යේනගච්ඡංතිපාර්ශ්වතෝऽන්යේප්ලවංගමාඃ ।
සලිලංප්රපතංතන්යේමාර්ගමන්යේනලේභිරේ ॥ 82 ॥
කේචිද්වෛහායසගතාස්සුපර්ණාඉවපුප්ලුවුඃ ।
ඝෝෂේණමහතාතස්යසිංධෝර්ඝෝෂංසමුච්ඡ්රිතම් ।
භීමංතර්දධේභීමාතරංතීහරිවාහිනී ॥ 83 ॥
වානරාණාංහිසාතීර්ණාවාහිනීනලසේතුනා ।
තීරේනිවිවිශේරාජ්ඤාබහුමූලඵලෝදකේ ॥ 84 ॥
තදද්බුතංරාඝවකර්මදුෂ්කරංසමීක්ෂ්යදේවාස්සහසිද්ධචාරණෛඃ ।
උපේත්යරාමසහසාමහාර්ෂිභිස්සමභ්යෂිංචන් සුශුභෛර්ජලෛඃපෘථක් ।
6.2 2.86 ।
ජයස්වශත්රූන්නරදේ වඃමේදිනීංසසාගරාංපාලයශාශ්වතීස්සමාඃ ।
ඉතීවරාමංනරදේවසත්කෘ තංශුභෛර්වචෝභිර්විවිධෛරපූජයන් ॥ 85 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාංඩේ ද්වාවිංශස්සර්ගඃ ॥
