ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ අෂ්ටමස්සර්ගඃ ।
මංථරා ත්වභ්යසූයෛනාමුත්සෘජ්යාභරණං ච තත් ।
උවාචේදං තතෝ වාක්යං කෝපදුඃඛසමන්විතා ॥ 1 ॥
හර්ෂං කිමිදමස්ථානේ කෘතවත්යසි බාලිශේ ।
ශෝකසාගරමධ්යස්ථමාත්මානං නාවබුධ්යසේ ॥ 2 ॥
මනසා ප්රහසාමි ත්වාං දේවි දුඃඛාර්දිතා සතී ।
යච්ඡෝචිතව්යේ හෘෂ්ටාऽසි ප්රාප්යේදං ව්යසනං මහත් ॥ 3 ॥
ශෝචාමි දුර්මතිත්වං තේ කා හි ප්රාජ්ඤා ප්රහර්ෂයේත් ।
අරේස්සපත්නීපුත්රස්ය වෘද්ධිං මෘත්යෝරිවාගතාම් ॥ 4 ॥
භරතාදේව රාමස්ය රාජ්යසාධාරණාද්භයම් ।
තද්විචිංත්ය විෂණ්ණාऽස්මි භයං භීතාऽද්ධි ජායතේ ॥ 5 ॥
ලක්ෂ්මණෝ හි මහේෂ්වාසෝ රාමං සර්වාත්මනා ගතඃ ।
ශත්රුඝ්නශ්චාපි භරතං කාකුත්ස්ථං ලක්ෂ්මණෝ යථා ॥ 6 ॥
ප්රත්යාසන්නක්රමේණාපි භරතස්යෛව භාමිනි ।
රාජ්යක්රමෝ විප්රකෘෂ්ටස්තයෝස්තාවත්කනීයසෝඃ ॥ 7 ॥
විදුෂඃ ක්ෂත්රචාරිත්රේ ප්රාජ්ඤස්ය ප්රාප්තකාරිණඃ ।
භයාත්ප්රවේපේ රාමස්ය චිංතයංතී තවාත්මජම් ॥ 8 ॥
සුභගා ඛලු කෞශල්යා යස්යාඃ පුත්රෝऽභිෂේක්ෂ්යතේ ।
යෞවරාජ්යේන මහතා ශ්වඃ පුෂ්යේණ ද්විජෝත්තමෛඃ ॥ 9 ॥
ප්රාප්තාං සුමහතීං ප්රීතිං ප්රතීතාං තාං හතද්විෂම් ।
උපස්ථාස්යසි කෞසල්යාං දාසීව ත්ත්වං කෘතාංජලිඃ ॥ 10 ॥
ඒවං චේත්ත්වං සහාස්මාභිස්තස්යාඃ ප්රේෂ්යා භවිෂ්යසි ।
පුත්රශ්ච තව රාමස්ය ප්රේෂ්යභාවං ගමිෂ්යති ॥ 11 ॥
හෘෂ්ටාඃ ඛලු භවිෂ්යංති රාමස්ය පරමාස්ස්ත්රියඃ ।
අප්රහෘෂ්ටා භවිෂ්යංති ස්නුෂාස්තේ භරතක්ෂයේ ॥ 12 ॥
තාං දෘෂ්ට්වා පරමප්රීතාං බ්රුවංතීං මංථරාං තතඃ ।
රාමස්යෛව ගුණාංදේවී කෛකේයී ප්රශශංස හ ॥ 13 ॥
ධර්මජ්ඤෝ ගුරුභිර්දාංතඃ කෘතජ්ඤස්සත්යවාක්ඡුචිඃ ।
රාමෝ රාජ්ඤ ස්සුතෝ ජ්යේෂ්ඨෝ යෞවරාජ්යමතෝऽර්හති ॥ 14 ॥
භ්රාතෘන්භෘත්යාංශ්ච දීර්ඝායුඃ පිතෘවත්පාලයිෂ්යති ।
සංතප්ස්යසේ කථං කුබ්ජේ ශ්රුත්වා රාමාභිෂේචනම් ॥ 15 ॥
භරතශ්චාපි රාමස්ය ධ්රුවං වර්ෂශතාත්පරම් ।
පිතෘපෛතාමහං රාජ්යමවාප්තා පුරුෂර්ෂභඃ ॥ 16 ॥
සා ත්වමභ්යුදයේ ප්රාප්තේ වර්තමානේ ච මංථරේ ।
භවිෂ්යති ච කල්යාණේ කිමර්ථං පරිතප්යසේ ॥ 17 ॥
යථා මේ භරතෝ මාන්යස්තථා භූයෝऽපි රාඝවඃ ।
කෞශල්යාතෝऽතිරික්තං ච සෝऽනුශුශ්රූෂතේ හි මාම් ॥ 18 ॥
රාජ්යං යදි හි රාමස්ය භරතස්යාපි තත්තදා ।
මන්යතේ හි යථාත්මානං තථා භ්රාතෘංශ්ච රාඝවඃ ॥ 19 ॥
කෛකේයීවචනං ශ්රුත්වා මංථරා භෘශදුඃඛිතා ।
දීර්ඝමුෂ්ණං ච විනිශ්වස්ය කෛකේයීමිදමබ්රවීත් ॥ 20 ॥
අනර්ථදර්ශිනී මෞර්ඛ්යාන්නාත්මානමවබුධ්යසේ ।
ශෝකව්යසනවිස්තීර්ණේ මජ්ජංතී දුඃඛසාගරේ ॥ 21 ॥
භවිතා රාඝවෝ රාජා රාඝවස්යානු යස්සුතඃ ।
රාජවංශාත්තු කෛකේයි භරතඃපරිහාස්යතේ ॥ 22 ॥
න හි රාජ්ඤස්සුතා ස්සර්වේ රාජ්යේ තිෂ්ඨංති භාමිනි ।
ස්ථාප්යමානේෂු සර්වේෂු සුමහානනයෝ භවේත් ॥ 23 ॥
තස්මාජ්ජ්යේෂ්ඨේ හි කෛකේයි රාජ්යතංත්රාණි පාර්ථිවාඃ ।
ස්ථාපයංත්යනවද්යාංගි ගුණවත්ස්විතරේෂ්වපි ॥ 24 ॥
අසාවත්යංතනිර්භග්නස්තව පුත්රෝ භවිෂ්යති ।
අනාථවත්සුඛේභ්යශ්ච රාජවංශාච්ච වත්සලේ ॥ 25 ॥
සාऽහං ත්වදර්ථේ සංප්රාප්තා ත්වං තු මාං නාවබුද්ධ්යසේ ।
සපත්නි වෘද්ධෞ යා මේ ත්වං ප්රදේයං දාතුමිච්ඡසි ॥ 26 ॥
ධ්රුවං තු භරතං රාමඃ ප්රාප්ය රාජ්යමකංටකම් ।
දේශාංතරං වා නයිතා ලෝකාංතරමථාऽපි වා ॥ 27 ॥
බාල ඒව හි මාතුල්යං භරතෝ නායිතස්ත්වයා ।
සන්නිකර්ෂාච්ච සෞහාර්දං ජායතේ ස්ථාවරේෂ්වපි ॥ 28 ॥
භරතස්යාප්යනුවශශ්ශත්රුඝ්නෝऽපි සමං ගතඃ ।
ලක්ෂ්මණෝ හි යථා රාමං තථාऽසෞ භරතං ගතඃ ॥ 29 ॥
ශ්රූයතේ හි ද්රුමඃ කශ්චිච්ඡේත්තව්යෝ වනජීවිභිඃ ।
සන්නිකර්ෂාදිෂීකාභිර්මෝචිතඃ පරමාද්භයාත් ॥ 30 ॥
ගෝප්තා හි රාමං සෞමිත්රිර්ලක්ෂ්මණං චාපි රාඝවඃ ।
අශ්විනෝරිව සෞභ්රාත්රං තයෝර්ලෝකේෂු විශ්රුතම් ॥ 31 ॥
තස්මාන්න ලක්ෂ්මණේ රාමඃ පාපං කිංචිත්කරිෂ්යති ।
රාමස්තු භරතේ පාපං කුර්යාදිති න සංශයඃ ॥ 32 ॥
තස්මාද්රාජගෘහාදේව වනං ගච්ඡතු තේ සුතඃ ।
ඒතද්ධි රෝචතේ මහ්යං භෘශං චාපි හිතං තව ॥ 33 ॥
ඒවං තේ ජ්ඤාතිපක්ෂස්ය ශ්රේයශ්චෛව භවිෂ්යති ।
යදි චේද්භරතෝ ධර්මාත්පිත්ර්යං රාජ්යමවාප්ස්යසි ॥ 34 ॥
ස තේ සුඛෝචිතෝ බාලෝ රාමස්ය සහජෝ රිපුඃ ।
සමෘද්ධාර්ථස්ය නෂ්ටාර්ථෝ ජීවිෂ්යති කථං වශේ ॥ 35 ॥
අභිද්රුතමිවාරණ්යේ සිංහේන ගජයූථපම් ।
ප්රච්ඡාද්යමානං රාමේණ භරතං ත්රාතුමර්හසි ॥ 36 ॥
දර්පාන්නිරාකෘතා පූර්වං ත්වයා සෞභාග්යවත්තයා ।
රාමමාතා සපත්නී තේ කථං වෛරං න ශාතයේත් ॥ 37 ॥
යදා හි රාමඃ පෘථිවීමවාප්ස්යති ප්රභූතරත්නාකරශෛලපත්තනාම් ।
තදා ගමිෂ්යස්යශුභං පරාභවං සහෛව දීනා භරතේන භාමිනි ॥ 38 ॥
යදා හි රාමඃ පෘථිවීමවාප්ස්යති ධ්රුවං ප්රණෂ්ටෝ භරතෝ භවිෂ්යති ।
අතෝ හි සංචිංතය රාජ්යමාත්මජේ පරස්ය චෛවාද්ය විවාසකාරණම් ॥ 39 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ අෂ්ටමස්සර්ගඃ ॥
