ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාංඩම් ।
අථ ඒකාදශස්සර්ගඃ ।
අග්රතඃ ප්රයයෞ රාමස්සීතා මධ්යේ සුමධ්යමා ।
පෘෂ්ඨතස්තු ධනුෂ්පාණිර්ලක්ෂ්මණෝऽනුජගාම හ ॥ 1 ॥
තෞ පශ්යමානෞ විවිධාන් ශෛලප්රස්ථාන්වනානි ච ।
නදීශ්ච විවිධා රම්යා ජග්මතුස්සීතයා සහ ॥ 2 ॥
සාරසාංශ්චක්රවාකාංශ්ච නදීපුලිනචාරිණඃ ।
සරාංසි ච සපද්මානි යුක්තානි ජලජෛඃ ඛගෛඃ ॥ 3 ॥
යූථබද්ධාංශ්ච පෘෂතාන්මදෝන්මත්තාන් විෂාණිනඃ ।
මහිෂාංශ්ච වරාහාංශ්ච නාගාංශ්ච ද්රුමවෛරිණඃ ॥ 4 ॥
තේ ගත්වා දූරමධ්වානං ලංබමානේ දිවාකරේ ।
දදෘශුස්සහිතා රම්යං තටාකං යෝජනායතම් ॥ 5 ॥
පද්මපුෂ්කරසංබාධං ගජයූථෛරලංකෘතම් ।
සාරසෛර්හංසකාදංබෛස්සංකුලං ජලචාරිභිඃ ॥ 6 ॥
ප්රසන්නසලිලේ රම්යේ තස්මින්සරසි ශුශ්රුවේ ।
ගීතවාදිත්රනිර්ඝෝෂෝ න තු කශ්චන දෘශ්යතේ ॥ 7 ॥
තතඃ කෞතූහලාද්රාමෝ ලක්ෂ්මණශ්ච මහාබලඃ ।
මුනිං ධර්මභෘතං නාම ප්රෂ්ටුං සමුපචක්රමේ ॥ 8 ॥
ඉදමත්යද්භුතං ශ්රුත්වා සර්වේෂාං නෝ මහාමුනේ ।
කෞතූහලං මහජ්ජාතං කිමිදං සාධු කථ්යතාම් ॥ 9 ॥
වක්තව්යං යදි චේදවිප්ර නාතිගුහ්යමපි ප්රභෝ ।
තේනෛවමුක්තෝ ධර්මාත්මා රාඝවේණ මුනිස්තදා ॥ 10 ॥
ප්රභවං සරසඃ කෘත්ස්නමාඛ්යාතුමුපචක්රමේ ।
ඉදං පංචාප්සරෝ නාම තටාකං සාර්වකාලිකම් ॥ 11 ॥
නිර්මිතං තපසා රාම මුනිනා මාංඩකර්ණිනා ।
ස හි තේපේ තපස්තීව්රං මාංඩකර්ණිර්මහාමුනිඃ ॥ 12 ॥
දශවර්ෂසහස්රාණි වායුභක්ෂෝ ජලාශ්රයඃ ।
තතඃ ප්රව්යථිතාස්සර්වේ දේවාස්සාග්නිපුරෝගමාඃ ॥ 13 ॥
අබ්රුවන් වචනං සර්වේ පරස්පරසමාගතාඃ ।
අස්මාකං කස්යචිත් ස්ථානමේෂ ප්රාර්ථයතේ මුනිඃ ॥ 14 ॥
ඉති සංවිග්නමනසස්සර්වේ තේ ත්රිදිවෞකසඃ ।
තත්ර කර්තුං තපෝවිඝ්නං දේවෛස්සර්වෛර්නියෝජිතාඃ ॥ 15 ॥
ප්රධානාප්සරසඃ පංච විද්යුච්චලිතවර්චසඃ ।
අප්සරෝභිස්තතස්තාභිර්මුනිර්දෘෂ්ටපරාවරඃ ॥ 16 ॥
නීතෝ මදනවශ්යත්වං සුරාණාං කාර්යසිද්ධයේ ।
තාශ්චෛවාප්සරසඃ පංච මුනේඃ පත්නීත්වමාගතාඃ ॥ 17 ॥
තටාකේ නිර්මිතං තාසාමස්මින්නංතර්හිතං ගෘහම් ।
තථෛවාප්සරසඃ පංච නිවසංත්යෝ යථාසුඛම් ॥ 18 ॥
රමයංති තපෝයෝගාන්මුනිං යෞවනමාස්ථිතම් ।
තාසාං සංක්රීඩමානානාමේෂ වාදිත්රනිස්ස්වනඃ ॥ 19 ॥
ශ්රූයතේ භූෂණෝන්මිශ්රෝ ගීතශබ්දෝ මනෝහරඃ ।
ආශ්චර්යමිති තස්යෛතද්වචනං භාවිතාත්මනඃ ॥ 20 ॥
රාඝවඃ ප්රතිජග්රාහ සහ භ්රාත්රා මහායශාඃ ।
ඒවං කථයමානස්ය දදර්ශාශ්රමමංඩලම් ॥ 21 ॥
කුශචීරපරික්ෂිප්තං බ්රාහ්ම්යා ලක්ෂ්ම්යා සමාවෘතම් ।
ප්රවිශ්ය සහ වෛදේහ්යා ලක්ෂ්මණේන ච රාඝවඃ ॥ 22 ॥
උවාස මුනිභිස්සර්වෛඃ පූජ්යමානෝ මහායශාඃ ।
තදා තස්මින්සකාකුත්ථ්සඃ ශ්රීමත්යාශ්රමමංඩලේ ॥ 23 ॥
උෂිත්වා තු සුඛං තත්ර පූජ්යමානෝ මහර්ෂිභිඃ ।
ජගාම චාශ්රමාංස්තේෂාං පර්යායේණ තපස්විනාම් ॥ 24 ॥
යේෂාමුෂිතවාන් පූර්වං සකාශේ ස මහාස්ත්රවිත් ।
ක්වචිත්පරිදශාන්මාසානේකං සංවත්සරං ක්වචිත් ॥ 25 ॥
ක්වචිච්ඡ චතුරෝ මාසාන් පංච ෂට්චාපරාන්ක්වචිත් ।
අපරත්රාධිකං මාසාදප්යර්ධමධිකං ක්වචිත් ॥ 26 ॥
ත්රීන්මාසානෂ්ටමාසාංශ්ච රාඝවෝ න්යවසත්සුඛම් ।
තථා සංවසතස්තස්ය මුනීනාමාශ්රමේෂු වෛ ॥ 27 ॥
රමතශ්චානුකූල්යේන යයුස්සංවත්සරා දශ ।
පරිවෘත්ය ච ධර්මජ්ඤෝ රාඝවස්සහ සීතයා ॥ 28 ॥
සුතීක්ෂ්ණස්යාශ්රමං ශ්රීමාන්පුනරේවාජගාම හ ।
ස තමාශ්රමමාසාද්ය මුනිභිඃ ප්රතිපූජිතඃ ॥ 29 ॥
තත්රාපි න්යවසද්රාමඃ කංචිත්කාලමරිංදමඃ ।
තදාශ්රමස්ථෝ විනයාත්කදාචිත්තං මහාමුනිම් ॥ 30 ॥
උපාසීනස්සකාකුත්ස්ථස්සුතීක්ෂ්ණමිදමබ්රවීත් ।
අස්මින්නරණ්යේ භගවානගස්ත්යෝ මුනිසත්තමඃ ॥ 31 ॥
වසතීති මයා නිත්යං කථාඃ කථයතාං ශ්රුතම් ।
න තු ජානාමි තං දේශං වනස්යාස්ය මහත්තයා ॥ 32 ॥
කුත්රාශ්රමපදං රම්යං මහර්ෂේස්තස්ය ධීමතඃ ।
ප්රසාදාත්තත්ර භවතස්සානුජස්සහ සීතයා ॥ 33 ॥
අගස්ත්යමභිගච්ඡේයමභිවාදයිතුං මුනිම් ।
මනෝරථෝ මහානේෂ හෘදි මේ පරිවර්තතේ ॥ 34 ॥
යද්යහං තං මුනිවරං ශුශ්රූෂේයමපි ස්වයම් ।
ඉති රාමස්ය ස මුනිශ්ශ්රුත්වා ධර්මාත්මනෝ වචඃ ॥ 35 ॥
සුතීක්ෂ්ණඃ ප්රත්යුවාචේදං ප්රීතෝ දශරථාත්මජම් ।
අහමප්යේතදේව ත්වාං වක්තුකාමස්සලක්ෂ්මණම් ॥ 36 ॥
අගස්ත්යමභිගච්ඡේති සීතයා සහ රාඝව ।
දිෂ්ට්යා ත්විදානීමර්ථේऽස්මින් ස්වයමේව බ්රවීෂි මාම් ॥ 37 ॥
අහමාඛ්යාමි තේ වත්ස යත්රාගස්ත්යෝ මහාමුනිඃ ।
යෝජනාන්යාශ්රමාත්තාත යාහි චත්වාරි වෛ තතඃ ॥ 38 ॥
දක්ෂිණේන මහාන් ශ්රීමානගස්ත්යභ්රාතුරාශ්රමඃ ।
ස්ථලප්රායේ වනෝද්දේශේ පිප්පලීවනශෝභිතේ ॥ 39 ॥
බහුපුෂ්පඵලේ රම්යේ නානාශකුනිනාදිතේ ।
පද්මින්යෝ විවිධාස්තත්ර ප්රසන්නසලිලාශ්ශිවාඃ ॥ 40 ॥
හංසකාරංඩවාකීර්ණාශ්චක්රවාකෝපශෝභිතාඃ ।
තත්රෛකාං රජනීං ව්යුෂ්ය ප්රභාතේ රාම ගම්යතාම් ॥ 41 ॥
දක්ෂිණාං දිශමාස්ථාය වනෂංඩස්ය පාර්ශ්වතඃ ।
තත්රාගස්ත්යාශ්රමපදං ගත්වා යෝජනමංතරා ॥ 42 ॥
රමණීයේ වනෝද්ධේශේ බහුපාදපසංවෘතේ ।
රංස්යතේ තත්ර වෛදේහී ලක්ෂ්මණශ්ච සහ ත්වයා ॥ 43 ॥
ස හි රම්යෝ වනෝද්දේශෝ බහුපාදපසංකුලඃ ।
යදි බුද්ධිඃ කෘතා ද්රෂ්ටුමගස්ත්යං තං මහාමුනිම් ॥ 44 ॥
අද්යෛව ගමනේ බුද්ධිං රෝචයස්ව මහායශඃ ।
ඉති රාමෝ මුනේශ්ශ්රුත්වා සහ භ්රාත්රාභිවාද්ය ච ॥ 45 ॥
ප්රතස්ථේऽමුද්දිශ්ය සානුජස්සීතයා සහ ।
පශ්යන්වනානි රම්යාණි පර්වතාංශ්චාභ්රසන්නිභාන් ॥ 46 ॥
සරාංසි සරිතශ්චෛව පථි මාර්ගවශානුගාඃ ।
සුතීක්ෂ්ණේනෝපදිෂ්ටේන ගත්වා තේන පථා සුඛම් ॥ 47 ॥
ඉදං පරමසංහෘෂ්ටෝ වාක්යං ලක්ෂ්මණමබ්රවීත් ।
ඒතදේවාශ්රමපදං නූනං තස්ය මහාත්මනඃ ॥ 48 ॥
අගස්ත්යස්ය මුනේර්භ්රාතුර්දෘශ්යතේ පුණ්යකර්මණඃ ।
යථා හි මේ වනස්යාස්ය ජ්ඤාතාඃ පථි සහස්රශඃ ॥ 49 ॥
සන්නතාඃ ඵලභාරේණ පුෂ්පභාරේණ ච ද්රුමාඃ ।
පිප්පලීනාං ච පක්වානාං වනාදස්මාදුපාගතඃ ॥ 50 ॥
ගංධෝऽයං පවනෝක්ෂිප්තස්සහසා කටුකෝදයඃ ।
තත්ර තත්ර ච දෘශ්යංතේ සංක්ෂිප්තාඃ කාෂ්ඨසංචයාඃ ॥ 51 ॥
ලූනාශ්ච පථි දෘශ්යංතේ දර්භා වෛඩූර්යවර්චසඃ ।
ඒතච්ච වනමධ්යස්ථං කෘෂ්ණාභ්රශිඛරෝපමම් ॥ 52 ॥
පාවකස්යාශ්රමස්ථස්ය ධූමාග්රං සංප්රදෘශ්යතේ ।
විවික්තේෂු ච තීර්ථේෂු කෘතස්නානා ද්විජාතයඃ ॥ 53 ॥
පුෂ්පෝපහාරං කුර්වංති කුසුමෛස්ස්වයමර්ජිතෛ ।
තත්සුතීක්ෂ්ණස්ය වචනං යථා සෞම්ය මයා ශ්රුතම් ॥ 54 ॥
අගස්ත්යස්යාශ්රමෝ භ්රාතුර්නූනමේෂ භවිෂ්යති ।
නිගෘහ්ය තපසා මෘත්යුං ලෝකානාං හිතකාම්යයා ॥ 55 ॥
යස්ය භ්රාත්රා කෘතේයං දික්ඡරණ්යා පුණ්යකර්මණා ।
ධාරයන් බ්රාහ්මණං රූපමිල්වලස්සංස්කෘතං වදන් ॥ 56 ॥
ආමංත්රයති විප්රාන්ස්මශ්රාද්ධමුද්දිශ්ය නිර්ඝෘණඃ ।
භ්රාතරං සංස්කෘතං කෘත්වා තතස්තං මේෂරූපිණම් ॥ 57 ॥
තාන් ද්විජාන්භෝජයාමාස ශ්රාද්ධදෘෂ්ටේන කර්මණා ।
තතෝ භුක්තවතාං තේෂාං විප්රාණාමිල්වලෝऽබ්රවීත් ॥ 58 ॥
වාතාපේ නිෂ්ක්රමන්වේති ස්වරේණ මහතා වදන් ।
තතෝ භ්රාතුර්වචශ්ශ්රුත්වා වාතාපිර්මේෂවන්නදන් ॥ 59 ॥
භිත්ත්වා භිත්ත්වා ශරීරාණි බ්රාහ්මණානාං විනිෂ්පතත් ।
බ්රාහ්මාණානාං සහස්රාණි තෛරේවං කාමරූපිභිඃ ॥ 60 ॥
විනාශිතානි සංහත්ය නිත්යශඃ පිශිතාශනෛඃ ।
අගස්ත්යේන තදා දේවෛඃ ප්රාර්ථිතේන මහර්ෂිණා ॥ 61 ॥
අනුභූය කිල ශ්රාද්ධේ භක්ෂිතස්සමහාසුරඃ ।
තතස්සංපන්නමිත්යුක්ත්වා දත්ත්වා හස්තෝදකං තතඃ ॥ 62 ॥
භ්රාතරං නිෂ්ක්රමස්වේති චේල්වලස්සෝऽභ්යභාෂත ।
ස තං තථා භාෂමාණං භ්රාතරං විප්රඝාතිනම් ॥ 63 ॥
අබ්රවීත්ප්රහසංධීමානගස්ත්යෝ මුනිසත්තමඃ ।
කුතෝ නිෂ්ක්රමිතුං ශක්තිර්මයා ජීර්ණස්ය රක්ෂසඃ ॥ 64 ॥
භ්රාතුස්තේ මේෂරූපස්ය ගතස්ය යමසාදනම් ।
අථ තස්ය වචශ්ශ්රුත්වා භ්රාතුර්නිධනසංශ්රයම් ॥ 65 ॥
ප්රධර්ෂයිතුමාරේභේ මුනිං ක්රෝධාන්නිශාචරඃ ।
සෝऽභිද්රවන්මුනිශ්රේෂ්ඨං මුනිනා දීප්තතේජසා ॥ 66 ॥
චක්ෂුෂානලකල්පේන නිර්දග්ධෝ නිධනං ගතඃ ।
තස්යායමාශ්රමෝ භ්රාතුස්තටාකවනශෝභිතඃ ॥ 67 ॥
විප්රානුකංපයා යේන කර්මේදං දුෂ්කරං කෘතම් ।
ඒවං කථයමානස්ය තස්ය සෞමිත්රිණා සහ ।
රාමස්යාස්තං ගතස්සූර්යස්සංධ්යාකාලෝऽභ්යවර්තතඃ ॥ 68 ॥
උපාස්ය පශ්චිමාං සංධ්යාං සහ භ්රාත්රා යථාවිධි ।
ප්රවිවේශාऽශ්රමපදං තමෘෂිං සෝऽභ්යවාදයත් ॥ 69 ॥
සම්යක් ප්රතිගෘහීතශ්ච මුනිනා තේන රාඝවඃ ।
න්යවසත්තාං නිශාමේකාං ප්රාශ්ය මූලඵලානි ච ॥ 70 ॥
තස්යාං රාත්ය්රාං ව්යතීතායාං විමලේ සූර්යමංඩලේ ।
භ්රාතරං තමගස්ත්යස්ය හ්යාමංත්රයත රාඝවඃ ॥ 71 ॥
අභිවාදයේ ත්වාං භගවන් සුඛමධ්යුෂිතෝ නිශාම් ।
ආමංත්රයේ ත්වාං ගච්ඡාමි ගුරුං තේ ද්රෂ්ටුමග්රජම් ॥ 72 ॥
ගම්යතාමිති තේනෝක්තෝ ජගාම රඝුනංදනඃ ।
යථෝද්දිෂ්ටේන මාර්ගේණ වනං තච්චාවලෝකයන් ॥ 73 ॥
නීවාරාන්පනසාංස්තාලාංස්තිමිශාන්වංචුලාංධවාන් ।
චිරිබිල්වාන්මධූකාංශ්ච බිල්වානපි ච තිංදුකාන් ॥ 74 ॥
පුෂ්පිතාන්පුෂ්පිතාග්රාභිර්ලතාභිරනුවේෂ්ටිතාන් ।
දදර්ශ රාමශ්ශතශස්තත්ර කාංතාරපාදපාන් ॥ 75 ॥
හස්තිහස්තෛර්විමෘදිතාන්වානරෛරුපශෝභිතාන් ।
මත්තෛශ්ශකුනිසංඝෛශ්ච ශතශශ්ච ප්රණාදිතාන් ॥ 76 ॥
තතෝऽබ්රවීත්සමීපස්ථං රාමෝ රාජීවලෝචනඃ ।
පෘෂ්ඨතෝऽනුගතං වීරං ලක්ෂ්මණං ලක්ෂ්මිවර්ධනම් ॥ 77 ॥
ස්නිග්ධපත්රා යථා වෘක්ෂා යථා ක්ෂාංතා මෘගද්විජාඃ ।
ආශ්රමෝ නාතිදූරස්ථෝ මහර්ෂේර්භාවිතාත්මනඃ ॥ 78 ॥
අගස්ත්ය ඉති විඛ්යාතෝ ලෝකේ ස්වේනෛව කර්මණා ।
ආශ්රමෝ දෘශ්යතේ තස්ය පරිශ්රාංතශ්රමාපහඃ ॥ 79 ॥
ප්රාජ්යධූමාකුලවනශ්චීරමාලාපරිෂ්කෘතඃ ।
ප්රශාංතමෘගයූථශ්ච නානාශකුනිනාදිතඃ ॥ 80 ॥
තස්යේදමාශ්රමපදං ප්රභාවාද්යස්ය රාක්ෂසෛඃ ।
දිගියං දක්ෂිණා ත්රාසාද්දෘශ්යතේ නෝපභුජ්යතේ ॥ 81 ॥
යදා ප්රභෘති චාක්රාංතා දිගියං පුණ්යකර්මණා ।
තදා ප්රභෘති නිර්වෛරාඃ ප්රශාංතා රජනීචරාඃ ॥ 82 ॥
නාම්නා චේයං භගවතෝ දක්ෂිණා දික්ප්රදක්ෂිණා ।
ප්රථිතා ත්රිෂු ලෝකේෂු දුර්ධර්ෂා ක්රූරකර්මභිඃ ॥ 83 ॥
මාර්ගං නිරෝද්ධුං නිරතෝ භාස්කරස්යාචලෝත්තමඃ ।
නිදේශං පාලයන්යස්ය විංධ්යශෛලා න වර්ධතේ ॥ 84 ॥
අයං දීර්ඝායුෂස්තස්ය ලෝකේ විශ්රුතකර්මණඃ ।
අගස්ත්යස්යාශ්රම ශ්රීමාන්විනීතජනසේවිතඃ ॥ 85 ॥
ඒෂ ලෝකාර්චිතස්සාධුර්හිතේ නිත්යරතස්සතාම් ।
අස්මානභිගතානේෂ ශ්රේයසා යෝජයිෂ්යති ॥ 86 ॥
ආරාධයිෂ්යාම්යත්රාහමගස්ත්යං තං මහාමුනිම් ।
ශේෂං ච වනවාසස්ය සෞම්ය වත්ස්යාම්යහං ප්රභෝ ॥ 87 ॥
අත්ර දේවාස්සගංධර්වාස්සිද්ධාශ්ච පරමර්ෂයඃ ।
අගස්ත්යං නියතාහාරං සතතං පර්යුපාසතේ ॥ 88 ॥
නාත්ර ජීවේන්මෘෂාවාදී ක්රූරෝ වා යදි වා ශඨඃ ।
නෘශංසඃ කාමවෘත්තෝ වා මුනිරේෂ තථාවිධඃ ॥ 89 ॥
අත්ර දේවාශ්ච යක්ෂාශ්ච නාගාශ්ච පතගෛස්සහ ।
වසංති නියතාහාරා ධර්මමාරාධයිෂ්ණවඃ ॥ 90 ॥
අත්ර සිද්ධා මහාත්මානෝ විමානෛජස්සූර්යසන්නිභෛඃ ।
ත්යක්තදේහා නවෛර්දේහෛඃ ස්වර්යාතාඃ පරමර්ෂයඃ ॥ 91 ॥
යක්ෂත්වමමරත්වං ච රාජ්යානි විවිධානි ච ।
අත්ර දේවාඃ ප්රයච්ඡංති භූතෛරාරාධිතාශ්ශුභෛඃ ॥ 92 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාංඩේ ඒකාදශස්සර්ගඃ ॥
