ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ අෂ්ටාදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ।
සාත්වේවමුක්තා වෛදේහී අනසූයාऽනසූයයා ।
ප්රතිපූජ්ය වචෝ මංදං ප්රවක්තුමුපචක්රමේ ॥ 1 ॥
නෛතදාශ්චර්යමාර්යායා යන්මාං ත්වමභිභාෂසේ ।
විදිතංතු මමාප්යේතද්යථා නාර්යාඃ පතිර්ගුරුඃ ॥ 2 ॥
යද්යප්යේෂ භවේද්භර්තා මමාऽර්යේ වෘත්තවර්ජිතඃ ।
අද්වෛධමුපචර්තව්යස්තථාප්යේෂ මයා භවේත් ॥ 3 ॥
කිං පුනර්යෝ ගුණශ්ලාඝ්ය ස්සානුක්රෝශෝ ජිතේංද්රියඃ ।
ස්ථිරානුරාගෝ ධර්මාත්මා මාතෘවත්පිතෘවත්ප්රියඃ ॥ 4 ॥
යාං වෘත්තිං වර්තතේ රාමඃ කෞසල්යායාං මහාබලඃ ।
තාමේව නෘපනාරීණාමන්යාසාමපි වර්තතේ ॥ 5 ॥
සකෘද්දෘෂ්ටාස්වපි ස්ත්රිෂු නෘපේණ නෘපවත්සලඃ ।
මාතෘවද්වර්තතේ වීරෝ මානමුත්සෘජ්ය ධර්මවිත් ॥ 6 ॥
ආගච්ඡංත්යාශ්ච විජනං වනමේවං භයාවහම් ।
සමාහිතං මේ ශ්වශ්ර්වා ච හෘදයේ තද්ධෘතං මහත් ॥ 7 ॥
පාණිප්රදානකාලේ ච යත්පුරාත්වග්නි සන්නිධෞ ।
අනුශිෂ්ටා ජනන්යාऽස්මි වාක්යං තදපි මේ ධෘතම් ॥ 8 ॥
නවීකෘතං තු තත්සර්වං වාක්යෛස්තේ ධර්මචාරිණි ।
පතිශුශ්රූෂණාන්නාර්යාස්තපෝ නාන්යද්විධීයතේ ॥ 9 ॥
සාවිත්රී පතිශුශ්රූෂාං කෘත්වා ස්වර්ගේ මහීයතේ ।
තථාවෘත්තිශ්ච යාතා ත්වං පතිශුශ්රූෂයා දිවම් ॥ 10 ॥
වරිෂ්ඨා සර්වනාරීණාමේෂා ච දිවි දේවතා ।
රෝහිණී න විනාචංද්රං මුහූර්තමපි දෘශ්යතේ ॥ 11 ॥
ඒවංවිධාශ්ච ප්රවරාඃ ස්ත්රියෝ භර්තෘදෘඪව්රතාඃ ।
දේවලෝකේ මහීයංතේ පුණ්යේන ස්වේන කර්මණා ॥ 12 ॥
තතෝऽනසූයා සංහෘෂ්ටා ශ්රුත්වෝක්තං සීතයා වචඃ ।
ශිරස්යාඝ්රාය චෝවාච මෛථිලීං හර්ෂයංත්යුත ॥ 13 ॥
නියමෛර්විවිධෛරාප්තං තපෝ හි මහදස්ති මේ ।
තත්සංශ්රිත්ය බලං සීතේ ඡංදයේ ත්වාං ශුචිව්රතේ ॥ 14 ॥
උපපන්නං මනෝජ්ඤං ච වචනං තව මෛථිලි ।
ප්රීතා චාස්ම්යුචිතං කිං තේ කරවාණි බ්රවීහි මේ ॥ 15 ॥
තස්යාස්තද් වචනං ශ්රූත්වා විස්මිතා මංදවිස්මයා ।
කෘතමිත්යබ්රවීත් සීතා තපෝබලසමන්විතාම් ॥ 16 ॥
සා ත්වේවමුක්තා ධර්මජ්ඤා තයා ප්රීතතරාऽභවත් ।
සඵලං ච ප්රහර්ෂං තේ හංත සීතේ කරෝම්යහම් ॥ 17 ॥
ඉදං දිව්යං වරං මාල්යං වස්ත්රමාභරණානි ච ।
අංගරාගං ච වෛදේහි මහාර්හං චානුලේපනම් ॥ 18 ॥
මයා දත්තමිදං සීතේ තව ගාත්රාණි ශෝභයේත් ।
අනුරූපමසංක්ලිෂ්ටං නිත්යමේව භවිෂ්යති ॥ 19 ॥
අංගරාගේණ දිව්යේන ලිප්තාංගී ජනකාත්මජේ ।
ශෝභයිෂ්යසි භර්තාරං යථා ශ්රීර්විෂ්ණුමව්යයම් ॥ 20 ॥
සා වස්ත්රමංගරාගං ච භූෂණානි ස්රජස්තථා ।
මෛථිලී ප්රතිජග්රාහ ප්රීතිදානමනුත්තමම් ॥ 21 ॥
ප්රතිගෘහ්ය ච තත්සීතා ප්රීතිදානං යශස්විනී ।
ශ්ලිෂ්ටාංජලිපුටා තත්ර සමුපාස්ත තපෝධනාම් ॥ 22 ॥
තථා සීතාමුපාසීනාමනසූයා දෘඪව්රතා ।
වචනං ප්රෂ්ටුමාරේභේ කාංචිත්ප්රියකථාමනු ॥ 23 ॥
ස්වයං වරේ කිල ප්රාප්තා ත්වමනේන යශස්විනා ।
රාඝවේණේති මේ සිතේ කථා ශ්රුතිමුපාගතා ॥ 24 ॥
තාං කථාං ශ්රෝතුමිච්ඡාමි විස්තරේණ ච මෛථිලි ।
යථාऽනුභූතං කාර්ත්ස්න්යේන තන්මේ ත්වං වක්තුමර්හසි ॥ 25 ॥
ඒවමුක්තා තු සා සීතා තාං තතෝ ධර්මචාරිණීම් ।
ශ්රූයතාමිති චෝක්ත්වා වෛ කථයාමාස තාං කථාම් ॥ 26 ॥
මිථිලාධිපතිර්වීරෝ ජනකෝ නාම ධර්මවිත් ।
ක්ෂත්රධර්මේ හ්යභිරතෝ න්යායතශ්ශාස්ති මේදිනීම් ॥ 27 ॥
තස්ය ලාංගලහස්තන්ය කර්ෂතඃ ක්ෂේත්රමංඩලම් ।
අහං කිලෝත්ථිතා භිත්වා ජගතීං නෘපතේස්සුතා ॥ 28 ॥
ස මාං දෘෂ්ට්වා නරපතිර්මුෂ්ටිවික්ෂේපතත්පරඃ ।
පාංසුකුංඨිතසර්වාංගීං ජනකෝ විස්මිතෝऽභවත් ॥ 29 ॥
අනපත්යේන ච ස්නේහාදංකමාරෝප්ය ච ස්වයම් ।
මමේයං තනයේත්යුක්ත්වා ස්නේහෝ මයි නිපාතිතඃ ॥ 30 ॥
අංතරික්ෂේ ච වාගුක්තාऽප්රතිමාऽමානුෂී කිල ।
ඒවමේතන්නරපතේ ධර්මේණ තනයා තව ॥ 31 ॥
තතඃ ප්රහෘෂ්ටෝ ධර්මාත්මා පිතා මේ මිථිලාධිපඃ ।
අවාප්තෝ විපුලාං බුද්ධිං මාමවාප්ය නරාධිපඃ ॥ 32 ॥
දත්තා චාස්මීෂ්ටවද්දේව්යෛ ජ්යේෂ්ඨායෛ පුණ්යකර්මණා ।
තයා සංභාවිතා චාස්මි ස්නිග්ධයා මාතෘසෞහෘදාත් ॥ 33 ॥
පතිසංයෝගසුලභං වයෝ දෘෂ්ට්වා තු මේ පිතා ।
චිංතාමභ්යගමද්ධීනෝ විත්තනාශාදිවාධනඃ ॥ 34 ॥
සදෘශාච්චාපකෘෂ්ටාච්ච ලෝකේ කන්යාපිතා ජනාත් ।
ප්රධර්ෂණාමවාප්නෝති ශක්රේණාපි සමෝ භුවි ॥ 35 ॥
තාං ධර්ෂණාමදූරස්ථාං දෘෂ්ට්වා චාත්මනි පාර්ථිවඃ ।
චිංතාර්ණවගතඃ පාරං නාසසාදාප්ලවෝ යථා ॥ 36 ॥
අයෝනිජාං හි මාං ජ්ඤාත්වා නාධ්යගච්ඡද්විචිංතයන් ।
සදෘශං චානුරූපං ච මහීපාලඃ පතිං මම ॥ 37 ॥
තස්ය බුද්ධිරියං ජාතා චිංතයානස්ය සංතතම් ।
ස්වයංවරං තනූජායාඃ කරිෂ්යාමීති ධීමතඃ ॥ 38 ॥
මහායජ්ඤේ තදා තස්ය වරුණේන මහාත්මනා ।
දත්තං ධනුර්වරං ප්රීත්යා තූණී චාක්ෂයසායකෞ ॥ 39 ॥
අසංචාල්යං මනුෂ්යෛශ්ච යත්නේනාපි ච ගෞරවාත් ।
තන්න ශක්තා නමයිතුං ස්වප්නේෂ්වපි නරාධිපාඃ ॥ 40 ॥
තද්ධනුඃ ප්රාප්ය මේ පිත්රා ව්යාහෘතං සත්යවාදිනා ।
සමවායේ නරේංද්රාණාං පූර්වමාමංත්ර්ය පාර්ථිවාන් ॥ 41 ॥
ඉදං ච ධනුරුද්යම්ය සජ්යං යඃ කුරුතේ නරඃ ।
තස්ය මේ දුහිතා භාර්යා භවිෂ්යති න සංශයඃ ॥ 42 ॥
තච්ච දෘෂ්ට්වා ධනුශ්ශ්රේෂ්ඨං ගෞරවාද්ගිරිසන්නිභම් ।
අභිවාද්ය නෘපා ජග්මුරශක්තාස්තස්ය තෝලනේ ॥ 43 ॥
සුදීර්ඝස්ය තු කාලස්ය රාඝවෝऽයං මහාද්යුතිඃ ।
විශ්වාමිත්රේණ සහිතෝ යජ්ඤං ද්රෂ්ටුං සමාගතඃ ॥ 44 ॥
ලක්ෂ්මණේන සහ භ්රාත්රා රාම ස්සත්යපරාක්රමඃ ।
විශ්වාමිත්රස්තු ධර්මාත්මා මම පිත්රා සුපූජිතඃ ॥ 45 ॥
ප්රෝවාච පිතරං තත්ර භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ ।
සුතෞ දශරථස්යේමෞ ධනුර්දර්ශකාංක්ෂිණෞ ।
ධනුර්දර්ශය රාමාය රාජපුත්රාය දෛවිකම් ॥ 46 ॥
ඉත්යුක්තස්තේන විප්රේණ තද්ධනුස්සමුපානයත් ॥ 47 ॥
නිමේෂාංතරමාත්රේණ තදාऽනම්ය මහාබලඃ ।
ජ්යාං සමාරෝප්ය ඣඩිති පූරයාමාස වීර්යවාන් ॥ 48 ॥
තේන පූරයතා වේගාන්මධ්යේ භග්නං ද්විධා ධනුඃ ।
තස්ය ශබ්දෝ භවද්භීමඃ පතිතස්යාශනේරිව ॥ 49 ॥
තතෝऽහං තත්ර රාමාය පිත්රා සත්යාභිසංධිනා ।
නිශ්චිතා දාතුමුද්යම්ය ජලභාජනමුත්තමම් ॥ 50 ॥
දීයමානාං න තු තදා ප්රතිජග්රාහ රාඝවඃ ।
අවිජ්ඤාය පිතුශ්ඡංදමයෝධ්යාऽධිපතේඃ ප්රභෝඃ ॥ 51 ॥
තත ශ්ශ්වශුරමාමංත්ර්ය වෘද්ධං දශරථං නෘපම් ।
මම පිත්රා ත්වහං දත්තා රාමාය විදිතාත්මනේ ॥ 52 ॥
මම චෛවානුජා සාධ්වී ඌර්මිලා ප්රියදර්ශනා ।
භාර්යාර්ථේ ලක්ෂ්මණස්යාපි දත්තා පිත්රා මම ස්වයම් ॥ 53 ॥
ඒවං දත්තාऽස්මි රාමාය තදා තස්මින්ස්වයංවරේ ।
අනුරක්තාऽස්මි ධර්මේණ පතිං වීර්යවතාං වරම් ॥ 54 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ අෂ්ටාදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ॥
