ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුංදරකාංඩම් ।
අථ පංචදශස්සර්ගඃ ।
ස වීක්ෂමාණස්තත්රස්ථෝ මාර්ගමාණශ්ච මෛථිලීම් ।
අවේක්ෂමාණශ්ච මහීං සර්වාං තාමන්වවෛක්ෂත ॥ 1 ॥
සංතානකලතාභිශ්ච පාදපෛරුපශෝභිතාම් ।
දිව්යගංධරසෝපේතාං සර්වතස්සමලංකෘතාම් ॥ 2 ॥
තාං ස නංදනසංකාශාං මෘගපක්ෂිභිරාවෘතාම් ।
හර්ම්යප්රාසාදසංබාධාං කෝකිලාකුලනිස්ස්වනාම් ॥ 3 ॥
කාංචනෝත්පලපද්මාභිර්වාපීභිරුපශෝභිතාම් ।
බහ්වාසනකුථෝපේතාං බහුභූමිගෘහායුතාම් ॥ 4 ॥
සර්වර්තුකුසුමෛ රම්යාං ඵලවද්භිශ්ච පාදපෛඃ ।
පුෂ්පිතානාමශෝකානාං ශ්රියා සූර්යෝදයප්රභාම් ॥ 5 ॥
ප්රදීප්තාමිව තත්රස්ථෝ මාරුතිස්සමුදෛක්ෂත ।
නිෂ්පත්රශාඛාං විහගෛඃ ක්රියමාණාමිවාසකෘත් ॥ 6 ॥
විනිෂ්පතද්භිඃ ශතශශ්චිත්රෛඃ පුෂ්පාවතංසකෛඃ ।
ආමූලපුෂ්පනිචිතෛරශෝකෛශ්ශෝකනාශනෛඃ ॥ 7 ॥
පුෂ්පභාරාතිභාරෛශ්ච ස්පෘශද්භිරිව මේදිනීම් ।
කර්ණිකාරෛඃ කුසුමිතෛඃ කිංශුකෛශ්ච සුපුෂ්පිතෛඃ ॥ 8 ॥
ස දේශඃ ප්රභයා තේෂාං ප්රදීප්ත ඉව සර්වතඃ ।
පුන්නාගාස්සප්තපර්ණාශ්ච චංපකෝද්දාලකාස්තථා ॥ 9 ॥
විවෘද්ධමූලා බහවශ්ශෝභංතේ ස්ම සුපුෂ්පිතාඃ ।
ශාතකුංභනිභාඃ කේචිත්කේචිදග්නිශිඛෝපමාඃ ॥ 10 ॥
නීලාංජනනිභාඃ කේචිත්තත්රාශෝකාස්සහස්රශඃ ।
නංදනං විවිධෝද්යානං චිත්රං චෛත්රරථං යථා ॥ 11 ॥
අතිවෘත්තමිවාචිංත්යං දිව්යං රම්යං ශ්රියා වෘතම් ।
විතීයමිව චාකාශං පුෂ්පජ්යෝතිර්ගණායුතම් ॥ 12 ॥
පුෂ්පරත්නශතෛශ්චිත්රං ද්විතීයං සාගරං යථා ।
සර්වර්තුපුෂ්පෛර්නිචිතං පාදපෛර්මධුගංධිභිඃ ॥ 13 ॥
නානානිනාදෛරුද්යානං රම්යං මෘගගණෛර්ද්විජෛඃ ।
අනේකගංධප්රවහං පුණ්යගංධං මනෝරමම් ॥ 14 ॥
ශෛලේංද්රමිව ගංධාඪ්යං ද්විතීයං ගංධමාදනම් ।
අශෝකවනිකායාං තු තස්යාං වානරපුංගවඃ ॥ 15 ॥
ස දදර්ශාවිදූරස්ථං චෛත්යප්රාසාදමුච්ඡ්රිතම් ।
මථ්යේ ස්තංභසහස්රේණ ස්ථිතං කෛලාසපාංඩුරම් ॥ 16 ॥
ප්රවාලකෘතසෝපානං තප්තකාංචනවේදිකම් ।
මුෂ්ණංතමිව චක්ෂූංෂි ද්යෝතමානමිව ශ්රියා ॥ 17 ॥
විමලං ප්රාංශුභාවත්වාදුල්ලිඛංතමිවාංබරම් ।
තතෝ මලිනසංවීතාං රාක්ෂසීභිස්සමාවෘතාම් ॥ 18 ॥
උපවාසකෘශාං දීනාං නිශ්ශ්වසංතීං පුනඃ පුනඃ ।
දදර්ශ ශුක්ලපක්ෂාදෞ චංද්රරේඛාමිවාමලාම් ॥ 19 ॥
මංදප්රඛ්යායමානේන රූපේණ රුචිරප්රභාම් ।
පිනද්ධාං ධූමජාලේන ශිඛාමිව විභාවසෝඃ ॥ 20 ॥
පීතේනෛකේන සංවීතාං ක්ලිෂ්ටේනෝත්තමවාසසා ।
සපංකාමනලංකාරාං විපද්මාමිව පද්මිනීම් ॥ 21 ॥
ව්රීඩිතාං දුඃඛසංතප්තාං පරිම්ලානාං තපස්විනීම් ।
ග්රහේණාංගාරකේණේව පීඩිතාමිව රෝහිණීම් ॥ 22 ॥
අශ්රුපූර්ණමුඛීං දීනාං කෘශාමනශනේන ච ।
ශෝකධ්යානපරාං දීනාං නිත්යං දුඃඛපරායණාම් ॥ 23 ॥
ප්රියං ජනමපශ්යංතීං පශ්යංතීං රාක්ෂසීගණම් ।
ස්වගණේන මෘගීං හීනාං ශ්වගණාභිවෘතාමිව ॥ 24 ॥
නීලනාගාභයා වේණ්යා ජඝනං ගතයෛකයා ।
නීලයා නීරදාපායේ වනරාජ්යා මහීමිව ॥ 25 ॥
සුඛාර්හාං දුඃඛසංතප්තාං ව්යසනානාමකෝවිදාම් ।
තාං සමීක්ෂ්ය විශාලාක්ෂීමධිකං මලිනාං කෘශාම් ॥ 26 ॥
තර්කයාමාස සීතේති කාරණෛරුපපාදිභිඃ ।
හ්රියමාණා තදා තේන රක්ෂසා කාමරූපිණා ॥ 27 ॥
යථාරූපා හි දෘෂ්ටා වෛ තථාරූපේයමංගනා ।
පූර්ණචංද්රානනාං සුභ්රූං චාරුවෘත්තපයෝධරාම් ॥ 28 ॥
කුර්වතීං ප්රභයාදේවීං සර්වා විතිමිරා දිශඃ ।
තාං නීලකේශීං බිංබෝෂ්ඨීං සුමධ්යාං සුප්රතිෂ්ඨිතාම් ॥ 29 ॥
සීතාං පද්මපලාශාක්ෂීං මන්මථස්ය රතිං යථා ।
ඉෂ්ටාං සර්වස්ය ජගතඃ පූර්ණචංද්රප්රභාමිව ॥ 30 ॥
භූමෞ සුතනුමාසීනාං නියතාමිව තාපසීම් ।
නිඃශ්වාසබහුලාං භීරුං භුජගේංද්රවධූමිව ॥ 31 ॥
ශෝකජාලේන මහතා විතතේන න රාජතීම් ।
සංසක්තාං ධූමජාලේන ශිඛාමිව විභාවසෝඃ ॥ 32 ॥
තාං ස්මෘතීමිව සංදිග්ධාමෘද්ධිං නිපතිතාමිව ।
විහතාමිව ච ශ්රද්ධාමාශාං ප්රතිහතාමිව ॥ 33 ॥
සෝපසර්ගාං යථා සිද්ධිං බුද්ධිං සකලුෂාමිව ।
අභූතේනාපවාදේන කීර්තිං නිපතිතාමිව ॥ 34 ॥
රාමෝපරෝධව්යථිතාං රක්ෂෝහරණකර්ශිතාම් ।
අබලාං මෘගශාබාක්ෂීං වීක්ෂමාණාං තතස්තතඃ ॥ 35 ॥
බාෂ්පාංබුපරිපූර්ණේන කෘෂ්ණවක්රාක්ෂිපක්ෂ්මණා ।
වදනේනාප්රසන්නේන නිඃශ්වසංතීං පුනඃ පුනඃ ॥ 36 ॥
මලපංකධරාං දීනාං මංඩනාර්හාමමංඩිතාම් ।
ප්රභාං නක්ෂත්රරාජස්ය කාලමේඝෛරිවාවෘතාම් ॥ 37 ॥
තස්ය සංදිදිහේ බුද්ධිර්මුහුඃ සීතාං නිරීක්ෂ්ය තු ।
ආම්නායානාමයෝගේන විද්යාං ප්රශිථිලාමිව ॥ 38 ॥
දුඃඛේන බුබුධේ සීතාං හනුමානනලංකෘතාම් ।
සංස්කාරේණ යථා හීනාං වාචමර්ථාංතරං ගතාම් ॥ 39 ॥
තාං සමීක්ෂය විශාලාක්ෂීං රාජපුත්රීමනිංදිතාම් ।
තර්කයාමාස සීතේති කාරණෛරුපපාදිභිඃ ॥ 40 ॥
වෛදේහ්යා යානි චාංගේෂු තදා රාමෝऽන්වකීර්තයත් ।
තාන්යාභරණජාලානි ගාත්රශෝභීන්යලක්ෂයත් ॥ 41 ॥
සුකෘතෞ කර්ණවේෂ්ටෞ ච ශ්වදංෂ්ට්රෞ ච සුසංස්ථිතෞ ।
මණිවිද්රුමචිත්රාණි හස්තේෂ්වාභරණානි ච ॥ 42 ॥
ශ්යාමානි චිරයුක්තත්වාත්තථා සංස්ථානවංති ච ।
තාන්යෛවේතානි මන්යේऽහං යානි රාමෝऽන්වකීර්තයත් ॥ 43 ॥
තත්ර යාන්යවහීනානි තාන්යහං නෝපලක්ෂයේ ।
යාන්යස්යා නාවහීනානි තානීමානි න සංශයඃ ॥ 44 ॥
පීතං කනකපට්ටාභං ස්රස්තං තද්වසනං ශුභම් ।
උත්තරීයං නගාසක්තං තදා දෘෂ්ටං ප්ලවංගමෛඃ ॥ 45 ॥
භූෂණානි ච මුඛ්යානි දෘෂ්ටානි ධරණීතලේ ।
අනයෛවාපවිද්ධානි ස්වනවංති මහාංති ච ॥ 46 ॥
ඉදං චිරගෘහීතත්වාද්වසනං ක්ලිෂ්ටවත්තරම් ।
තථාऽපි නූනං තද්වර්ණං තථා ශ්රීමද්යථේතරත් ॥ 47 ॥
ඉයං කනකවර්ණාංගී රාමස්ය මහිෂී ප්රියා ।
ප්රණෂ්ටාපි සතී යාऽස්ය මනසෝ න ප්රණශ්යති ॥ 48 ॥
ඉයං සා යත්කෘතේ රාමශ්චතුර්භිඃ පරිතප්යතේ ।
කාරුණ්යේනානෘශංස්යේන ශෝකේන මදනේන ච ॥ 49 ॥
ස්ත්රී ප්රණෂ්ටේති කාරුණ්යාදාශ්රිතේත්යානෘශංස්යතඃ ।
පත්නී නෂ්ටේති ශෝකේන ප්රියේති මදනේන ච ॥ 50 ॥
අස්යා දේව්යා යථා රූපමංගප්රත්යංගසෞෂ්ඨවම් ।
රාමස්ය ච යථා රූපං තස්යේයමසිතේක්ෂණා ॥ 51 ॥
අස්යා දේව්යා මනස්තස්මිංස්තස්ය චාස්යාං ප්රතිෂ්ඨිතම් ।
තේනේයං ස ච ධර්මාත්මා මුහූර්තමපි ජීවති ॥ 52 ॥
දුෂ්කරං කෘතවාන්රාමෝ හීනෝ යදනයා ප්රභුඃ ।
ධාරයත්යාත්මනෝ දේහං න ශෝකේනාවසීදති ॥ 53 ॥
දුෂ්කරං කුරුතේ රාමෝ ය ඉමාං මත්තකාශිනීම් ।
සීතාං විනා මහාබාහුර්මුහූර්තමපි ජීවති ॥ 54 ॥
ඒවං සීතාං තදා දෘෂ්ට්වා හෘෂ්ටඃ පවනසංභවඃ ।
ජගාම මනසා රාමං ප්රශශංස ච තං ප්රභුම් ॥ 55 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුංදරකාංඩේ පංචදශස්සර්ගඃ ॥
