ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ චතුඃසප්තතිතමස්සර්ගඃ ।
තාං තථා ගර්හයිත්වා තු මාතරං භරතස්තදා ।
රෝෂේණ මහතාऽවිෂ්ටඃ පුනරේවාබ්රවීද්වචඃ ॥ 1 ॥
රාජ්යාද්භ්රංශස්ව කෛකේයි නෘශංසේ දුෂ්ටචාරිණි ।
පරිත්යක්තා ච ධර්මේණ මා මෘතං රුදතී භව ॥ 2 ॥
කින්නු තේऽදූෂයද්රාජා රාමෝ වා භෘශධාර්මිකඃ ।
යයෝර්මෘත්යුර්විවාසශ්ච ත්වත්කෘතේ තුල්යමාගතෞ ॥ 3 ॥
භ්රූණහත්යාමසි ප්රාප්තා කුලස්යාස්ය විනාශනාත් ।
කෛකේයි නරකං ගච්ඡ මා ච භර්තු ස්සලෝකතාම් ॥ 4 ॥
යත්ත්වයා හීදෘශං පාපං කෘතං ඝෝරේණ කර්මණා ।
සර්වලෝකප්රියං හිත්වා මමාප්යාපාදිතං භයම් ॥ 5 ॥
ත්වත්කෘතේ මේ පිතා වෘත්තෝ රාමශ්චාරණ්යමාශ්රිතඃ ।
අයශෝ ජීවලෝකේ ච ත්වයාऽහං ප්රතිපාදිතඃ ॥ 6 ॥
මාතෘරූපේ මමාමිත්රේ නෘශංසේ රාජ්යකාමුකේ ।
න තේऽහ මභිභාෂ්යෝऽස්මි දුර්වෘත්තේ පතිඝාතිනි ॥ 7 ॥
කෞසල්යා ච සුමිත්රා ච යාශ්චාන්යා මම මාතරඃ ।
දුඃඛේන මහතාऽවිෂ්ටාස්ත්වාං ප්රාප්ය කුලදූෂිණීම් ॥ 8 ॥
න ත්වමශ්වපතේඃ කන්යා ධර්මරාජස්ය ධීමතඃ ।
රාක්ෂසී තත්ර ජාතාऽසි කුලප්රධ්වංසිනී පිතුඃ ॥ 9 ॥
යත්ත්වයා ධාර්මිකෝ රාමෝ නිත්යං සත්යපරායණඃ ।
වනං ප්රස්ථාපිතෝ දුඃඛාත්පිතා ච ත්රිදිවං ගතඃ ॥ 10 ॥
යත්ප්රධානාऽසි තත්පාපං මයි පිත්රා විනාකෘතේ ।
භ්රාතෘභ්යාං ච පරිත්යක්තේ සර්වලෝකස්ය චාප්රියේ ॥ 11 ॥
කෞසල්යාං ධර්මසංයුක්තාං වියුක්තාං පාපනිශ්චයේ ।
කෘත්වා කං ප්රාප්ස්යසේ ත්වද්ය ලෝකං නිරයගාමිනි ॥ 12 ॥
කිං නාවබුධ්යසේ ක්රූරේ නියතං බංධුසංශ්රයම් ।
ජ්යේෂ්ඨං පිතෘසමං රාමං කෞසල්යායාऽත්මසංභවම් ॥ 13 ॥
අඞගප්රත්යඞගජඃ පුත්රෝ හෘදයාච්චාපි ජායතේ ।
තස්මාත්ප්රියතමෝ මාතුඃ ප්රියා ඒව තු බාංධවාඃ ॥ 14 ॥
අන්යදා කිල ධර්මජ්ඤා සුරභි ස්සුරසම්මතා ।
වහමානෞ දදර්ශෝර්ව්යාං පුත්රෞ විගතචේතසෞ ॥ 15 ॥
තාවර්ධදිවසේ ශ්රාංතෞ දෘෂ්ට්වා පුත්රෞ මහීතලේ ।
රුරෝද පුත්රශෝකේන බාෂ්පපර්යාකුලේක්ෂණා ॥ 16 ॥
අධස්තාද්ව්රජතස්තස්යාඃ සුරරාජ්ඤෝ මහාත්මනඃ ।
බිංදවඃ පතිතා ගාත්රේ සූක්ෂ්මා ස්සුරභිගංධිනඃ ॥ 17 ॥
ඉංද්රෝऽප්යශ්රුනිපාතං තං ස්වගාත්රේ පුණ්යගංධිනම් ।
සුරභිං මන්යතේ දෘෂ්ට්වා භූයසීං තාං සුරේශ්වරඃ ॥ 18 ॥
නිරීක්ෂමාණ ශ්ශක්රස්තාං දදර්ශ සුරභිං ස්ථිතාම් ।
ආකාශේ විෂ්ඨිතාං දීනාං රුදංතීං භෘශදුඃඛිතාම් ॥ 19 ॥
තාං දෘෂ්ට්වා ශෝකසංතප්තාං වජ්රපාණිර්යශස්විනීම් ।
ඉංද්රඃ ප්රාංජලිරුද්විග්න ස්සුරරාජෝऽබ්රවීද්වචඃ ॥ 20 ॥
භයං කච්ඡින්න චාස්මාසු කුතශ්චිද්විද්යතේ මහත් ।
කුතෝනිමත්තශ්ශෝකස්තේ බ්රූහි සර්වහිතෛෂිණි ॥ 21 ॥
ඒවමුක්තා තු සුරභි ස්සුරරාජේන ධීමතා ।
ප්රත්යුවාච තතෝ ධීරා වාක්යං වාක්යවිශාරදා ॥ 22 ॥
ශාංතං පාපං න වඃ කිංචිත්කුතශ්චිදමරාධිපඃ ।
අහං මග්නෞ තු ශෝචාමි ස්වපුත්රෞ විෂමේ ස්ථිතෞ ॥ 23 ॥
ඒතෞ දෘෂ්ට්වා කෘශෞ දීනෞ සූර්යරශ්මිප්රතාපිතෞ ।
බාධ්යමානෞ බලීවර්ධෞ කර්ෂකේණ සුරාධිප ॥ 24 ॥
මමකායාත්ප්රසූතෞ හි දුඃඛිතෞ භාරපීඩිතෞ ।
යෞ දෘෂ්ට්වා පරිතප්යේऽහං නාස්ති පුත්රසමඃ ප්රියඃ ॥ 25 ॥
යස්යාඃ පුත්රසහස්රෛස්තු කෘත්ස්නං ව්යාප්තමිදං ජගත් ।
තාං දෘෂ්ට්වා රුදතීං ශක්රෝ න සුතාන්මන්යතේ පරම් ॥ 26 ॥
සදාऽප්රතිමවෘත්තායාඃ ලෝකධාරණකාම්යයා ।
ශ්රීමත්යා ගුණනිත්යායා ස්ස්වභාවපරිචේෂ්ටයා ॥ 27 ॥
යස්යාඃ පුත්රසහස්රාණි සාऽපි ශෝචති කාමධුක් ।
කිං පුනර්යා විනා රාමං කෞසල්යා වර්තයිෂ්යති ॥ 28 ॥
ඒකපුත්රා ච සාධ්වී ච විවත්සේයං ත්වයා කෘතා ।
තස්මාත්ත්වං සතතං දුඃඛං ප්රේත්ය චේහ ච ලප්ස්යසේ ॥ 29 ॥
අහං හ්යපචිතිං භ්රාතුඃ පිතුශ්ච සකලාමිමාම් ।
වර්ධනං යශසශ්චාපි කරිෂ්යාමි න සංශයඃ ॥ 30 ॥
අනායයිත්වා තනයං කෞසල්යායා මහාබලම් ।
ස්වයමේව ප්රවේක්ෂ්යාමි වනං මුනිනිෂේවිතම් ॥ 31 ॥
න හ්යහං පාපසංකල්පේ පාපේ පාපං ත්වයා කෘතම් ।
ශක්තෝ ධාරයිතුං පෞරෛරශ්රුකංඨෛ ර්නිරීක්ෂිතඃ ॥ 32 ॥
සා ත්වමග්නිං ප්රවිශ වා ස්වයං වා දංඩකාන්විශ ।
රජ්ජුං බධාන වා කංඨේ න හි තේऽන්යත්පරායණම් ॥ 33 ॥
අහමප්යවනීං ප්රාප්තේ රාමේ සත්යපරාක්රමේ ।
කෘතකෘත්යෝ භවිෂ්යාමි විප්රවාසිතකල්මෂඃ ॥ 34 ॥
ඉති නාග ඉවාරණ්යේ තෝමරාංකුශචෝදිතඃ ।
පපාත භුවි සංකෘද්ධෝ නිශ්ශ්වසන්නිව පන්නගඃ ॥ 35 ॥
සංරක්තනේත්ර ශ්ශිථිලාංභරස්තදා විධූතසර්වාභරණඃ පරංතපඃ ।
බභූව භූමෞ පතිතෝ නෘපාත්මජශ්ශචීපතේඃ කේතුරිවෝත්සවක්ෂයේ ॥ 36 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ චතුඃසප්තතිතමස්සර්ගඃ ॥
