ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ පංචත්රිංශස්සර්ගඃ ।
තතෝ නිර්ධූය සහසා ශිරෝ නිශ්ශ්වස්ය චාසකෘත් ।
පාණෞ පාණිං විනිෂ්පිෂ්ය දංතාන් කටකටාප්ය ච ॥ 1 ॥
ලෝචනේ කෝපසංරක්තේ වර්ණං පූර්වෝචිතං ජහත් ।
කෝපාභිභූතස්සහසා සංතාපමශුභං ගතඃ ॥ 2 ॥
මනඃ සමීක්ෂමාණශ්ච සූතෝ දශරථස්ය සඃ ।
කංපයන්නිව කෛකේය්යා හෘදයං වාක්ඡරෛශ්ශිතෛඃ ॥ 3 ॥
වාක්යවජ්රෛරනුපමෛර්නිර්භිංදන්නිව චාශුභෛඃ ।
කෛකේය්යා ස්සර්වමර්මාණි සුමංත්රඃ ප්රත්යභාෂත ॥ 4 ॥
තතෝ නිර්ධූය සහසා ශිරෝ නිශ්ශ්වස්ය චාසකෘත් ।
පාණෞ පාණිං විනිෂ්පිෂ්ය දංතාන් කටකටාප්ය ච ॥ 5 ॥
ලෝචනේ කෝපසංරක්තේ වර්ණං පූර්වෝචිතං ජහත් ।
කෝපාභිභූතස්සහසා සංතාපමශුභං ගතඃ ॥ 6 ॥
මනඃ සමීක්ෂමාණශ්ච සූතෝ දශරථස්ය සඃ ।
කංපයන්නිව කෛකේය්යා හෘදයං වාක්ඡරෛශ්ශිතෛඃ ॥ 7 ॥
වාක්යවජ්රෛරනුපමෛර්නිර්භිංදන්නිව චාශුභෛඃ ।
කෛකේය්යා ස්සර්වමර්මාණි සුමංත්රඃ ප්රත්යභාෂත ॥ 8 ॥
යස්යාස්තව පතිස්ත්යක්තෝ රාජා දශරථඃ ස්වයම් ।
භර්තා සර්වස්ය ජගතඃ ස්ථාවරස්ය චරස්ය ච ॥ 9 ॥
න හ්යකාර්යතමං කිංචිත්තව දේවීහ විද්යතේ ।
පතිඝ්නීං ත්වාමහං මන්යේ කුලඝ්නීමපි චාංතතඃ ॥ 10 ॥
යන්මහේංද්රමිවාජය්යං දුෂ්ප්රකංප්යමිවාචලම් ।
මහෝදධිමිවාක්ෂෝභ්යං සංතාපයසි කර්මභිඃ ॥ 11 ॥
මාවමංස්ථා දශරථං භර්තාරං වරදං පතිම් ।
භර්තුරිච්ඡා හි නාරීණාං පුත්රකෝට්යා විශිෂ්යතේ ॥ 12 ॥
යථාවයෝ හි රාජ්යානි ප්රාප්නුවංති නෘපක්ෂයේ ।
ඉක්ෂ්වාකුකුලනාථේऽස්මිං ස්තල්ලෝපයිතුමිච්ඡසි ॥ 13 ॥
රාජා භවතු තේ පුත්රෝ භරතශ්ශාස්තු මේදිනීම් ।
වයං තත්ර ගමිෂ්යාමෝ රාමෝ යත්ර ගමිෂ්යති ॥ 14 ॥
න හි තේ විෂයේ කශ්චිද් ර්බ්රාහ්මණෝ වස්තුමර්හති ।
තාදෘශං ත්වමමර්යාදමද්ය කර්ම චිකීර්ෂසි ॥ 15 ॥
නූනං සර්වේ ගමිෂ්යාමෝ මාර්ගං රාමනිෂේවිතම් ।
ත්යක්තායා බාංධවෛඃ සර්වෛර්බ්රාහ්මණෛඃ සාධුභිඃ සදා ॥ 16 ॥
කා ප්රීතී රාජ්යලාභේන තව දේවි භවිෂ්යති ।
තාදෘශං ත්වමමර්යාදං කර්ම කර්තුං චිකීර්ෂසි ॥ 17 ॥
ආශ්චර්යමිව පශ්යාමි යස්යාස්තේ වෘත්තමීදෘශම් ।
ආචරංත්යා න විවෘතා සද්යෝ භවති මේදිනී ॥ 18 ॥
මහාබ්රහ්මර්ෂිසෘෂ්ටාඃ වා ජ්වලංතෝ භීමදර්ශනාඃ ।
ධිග්වාග්දංඩා න හිංසංති රාමප්රව්රාජනේ ස්ථිතාම් ॥ 19 ॥
ආම්රං ඡිත්වා කුඨාරේණ නිංබං පරිචරේත්තු යඃ ।
යශ්චෛනං පයසා සිංචේන්නෛවාස්ය මධුරෝ භවේත් ॥ 20 ॥
අභිජාත්යං හි තේ මන්යේ යථා මාතුස්තථෛව ච ।
න හි නිංබාත්ස්රවේත් ක්ෂෛද්රං ලෝකේ නිගදිතං වචඃ ॥ 21 ॥
තව මාතුරසද්ග්රාහං විද්මඃ පූර්වං යථාශ්රුතම් ।
පිතුස්තේ වරදඃ කශ්චිද්දදෞ වරමනුත්තමම් ॥ 22 ॥
සර්වභූතරුතං තස්මාත්සංජජ්ඤේ වසුධාධිපඃ ।
තේන තිර්යග්ගතානාං ච භූතානාං විදිතං වචඃ ॥ 23 ॥
තතෝ ජෘංභස්ය ශයනේ විරුතාද්භූරිවර්චසඃ ।
පිතුස්තේ විදිතෝ භාව ස්ස තත්ර බහුධාऽහසත් ॥ 24 ॥
තත්ර තේ ජනනී ක්රුද්ධා මෘත්යුපාශමභීප්සතී ।
හාසං තේ නෘපතේ සෞම්ය ජිජ්ඤාසාමීති චාබ්රවීත් ॥ 25 ॥
නෘපශ්චෝවාච තාං දේවීං දේවි ශංසාමි තේ යදි ।
තතෝ මේ මරණං සද්යෝ භවිෂ්යති න සංශයඃ ॥ 26 ॥
මාතා තේ පිතරං දේවි තතඃ කේකයමබ්රවීත් ।
ශංස මේ ජීව වා මා වා න මාමපහසිෂ්යසි ॥ 27 ॥
ප්රියයා ච තථෝක්ත ස්සන් කේකයඃ පෘථිවීපතිඃ ।
තස්මෛ තං වරදායාර්ථං කථයාමාස තත්ත්වතඃ ॥ 28 ॥
තතඃ ස්ස වරදඃ සාධුරාජානං ප්රත්යභාෂත ।
ම්රියතාං ධ්වංසතාං වේයං මා කෘථාස්ත්වං මහීපතේ ॥ 29 ॥
ස තච්ඡ්රුත්වා වචස්තස්ය ප්රසන්නමනසෝ නෘපඃ ।
මාතරං තේ නිරස්යාශු විජහාර කුබේරවත් ॥ 30 ॥
තථා ත්වමපි රාජානං දුර්ජනාචරිතේ පථි ।
අසද්ග්රාහමිමං මෝහාත්කුරුෂේ පාපදර්ශිනි ॥ 31 ॥
සත්යශ්චාද්ය ප්රවාදෝऽයං ලෞකිකඃ ප්රතිභාති මා ।
පිතෘන් සමනුජායංතේ නරා මාතරමංගනාඃ ॥ 32 ॥
නෛවං භව ගෘහාණේදං යදාහ වසුධාධිපඃ ।
භර්තුරිච්ඡාමුපාස්වේහ ජනස්යාස්ය ගතිර්භව ॥ 33 ॥
මා ත්වං ප්රෝත්සාහිතා පාපෛර්දේවරාජසමප්රභම් ।
භර්තාරං ලෝකභර්තාරමසද්ධර්මමුපාදධාඃ ॥ 34 ॥
න හි මිථ්යා ප්රතිජ්ඤාතං කරිෂ්යති තවානඝඃ ।
ශ්රීමාංදශරථෝ රාජා දේවි රාජීවලෝචනඃ ॥ 35 ॥
ජ්යේෂ්ඨෝ වදාන්යඃ කර්මණ්යඃ ස්වධර්මපරිරක්ෂිතා ।
රක්ෂිතා ජීවලෝකස්ය බලී රාමෝऽභිෂිච්යතාම් ॥ 36 ॥
පරිවාදෝ හි තේ දේවි මහාල්ලෝකේ චරිෂ්යති ।
යදි රාමෝ වනං යාති විහාය පිතරං නෘපම් ॥ 37 ॥
ස රාජ්යං රාඝවඃ පාතු භව ත්වං විගතජ්වරා ।
න හි තේ රාඝවාදන්යඃ ක්ෂමඃ පුරවරේ වසේත් ॥ 38 ॥
රාමේ හි යෞවරාජ්යස්ථේ රාජා දශරථෝ වනම් ।
ප්රවේක්ෂ්යති මහේෂ්වාසඃ පූර්වවෘත්තමනුස්මරන් ॥ 39 ॥
ඉති සාංත්වෛශ්ච තීක්ෂ්ණෛශ්ච කෛකේයීං රාජසංසදි ।
සුමංත්රඃ ක්ෂෝභයාමාස භූය ඒව කෘතාජ්ජලිඃ ॥ 40 ॥
නෛව සා ක්ෂුභ්යතේ දේවී න ච ස්ම පරිදූයතේ ।
න චාස්යා මුඛවර්ණස්ය වික්රියා ලක්ෂ්යතේ තදා ॥ 41 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ පංචත්රිංශස්සර්ගඃ ॥
